ادەبيەت • 07 اقپان, 2022

كوفە جانە ادەبيەت 3

363 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كەيدە تاڭعى كوفەڭدى ءىشىپ وتىرىپ ويلاناسىڭ: ەگەر قوعام­داعى «جوعالعان وقىرمان» الدا-جالدا كىتاپ وقيمىن دەسە, قازاق ادەبيەتى قولجەتىمدى مە؟ جال­پى, ءبىز وسى وتىز جىلدا قا­زاق­تىلدى كىتاپتاردىڭ كونتەنتىن قا­لىپتاستىرا الدىق پا؟

كوفە جانە ادەبيەت 3

الەمدىك ستاتيستيكا بويىنشا كينويندۋستريا مەن كىتاپ ساۋداسىن سالىستىرساق, كىتاپ شى­عارۋ الدەقايدا كوبىرەك پايدا اكەلەدى. بۇل تۇجىرىمدى ەستىپ, بىلگەنىمىزبەن ەلىمىزدەگى باسپا سا­لاسى مەن كىتاپ نارىعىنىڭ جاع­­دايى وڭالار ەمەس. ماسەلەن, قازىر­گى تاڭدا 300-گە جۋىق باسپا مەن 800-گە تارتا باسپاحانا جۇمىس ىستەيدى. سوندا دا قوعامدا كىتاپ ءوندىرىسىنىڭ ءيميدجى تومەن. وعان سەبەپ, كىتاپ باسىپ شىعارۋدا ناق­تى جۇيە مەن ماركەتينگتىڭ جوق­تىعى. سودان بولار, كىتاپ ساتۋدان تۇسەتىن تابىستىڭ تەك 25 پايىزى عانا وتاندىق ونىمگە تيەسىلى.

قازاقستان باسپالارىنان شى­عاتىن كىتاپ ونىمدەرىنىڭ 80 پا­يىزىن وقۋلىقتار قۇرايدى. ال نارىقتاعى وزگە كىتاپتاردىڭ 80 پايىزى – رەسەيلىك باسپالار­دان شىعاتىن كىتاپتار. وتان­دىق كىتاپتار از تارالىممەن شى­عا­تىندىقتان, ساتىلىمدا كوپ كەز­دەسپەيدى. ياعني بۇل كوم­مەر­تسيالىق باعىتتا كىتاپ نارىعى دامىماي وتىرعانىن كورسەتەدى.

ال جاڭا شىعىپ جاتقان قا­زاق­شا كىتاپتاردىڭ كوپ بولىگى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە ۇلەس­تىرىلەدى. سوڭعى ۋاقىتتا عانا قا­زاق اۆتورلارىنىڭ جيناقتارى  بىرنەشە كىتاپ دۇكەندەرىندە ساتىلىپ, قازاق كىتاپ دۇكەنىنىڭ كونتەنتى قالىپتاسا باستاعانداي. الايدا ولار دا رەسپۋبليكالىق كەڭىستىكتى باعىندىرا الماي وتىر.

ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا «اتا­مۇرا», «جازۋشى», «فوليانت» باسپالارىنىڭ كىتاپ دۇكەندەرىنەن بولەك Qazyna, Qasym ءkىtap­hanasy سەرياسى, akel.kz, ZIYAT, سونداي-اق ءار وڭىردەگى كىتاپ دۇكەندەرى جۇمىس ىستەپ تۇر.

رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك, قا­زاقستاندا كىتاپ ساۋداسىمەن اينالىساتىن 137 كاسىپورىن تىركەلگەن ەكەن. سونىڭ ءبىرى – بۇگىنگى كىتاپ نارىعىندا «مەلومان» دۇكەنىنىڭ ۇلەسى زور ەكەنىن دە ايتا كەتەيىك. بۇل دۇكەندە كىتاپ تەز ءارى كوپ وتە­تىندىكتەن بەدەلدى سانالىپ وتىر. مونوپوليا بولعان سوڭ, تاۋار­لارىنىڭ باعاسى دا جوعا­رى. وسىدان, شامامەن ەكى-ءۇش جىل بۇرىن «مەلوماندا» قازاق كىتاپ­تارىنا ارنالعان بۇرىش اشىلدى. سول كەزدەرى قازاق ادە­بيە­تىنىڭ كلاسسيكالىق تۋىندىلارى ساتىلىمعا قويىلعان ەدى. الايدا بۇل كورسەتكىش وتاندىق كىتاپ دۇكەنىنىڭ قازاق اۆتورلارىنا كەندە ەكەنىن بايقاتادى. ال كەيىنگى اۆتورلاردىڭ «مەلو­مانعا» دەگەن بازىناسى بولەك. ياعني وعان كىتاپ وتكىزۋ ءۇشىن قا­لام­گەردىڭ جك نەمەسە جشس بولۋى ءتيىس. بۇدان بولەك كىتابىنىڭ ديزاينى مەن ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. ال كەلىسىمشارتى بويىنشا كىتاپتىڭ باعالانۋىنا بايلانىستى 50-70 پايىزعا دەيىن ۇستەمە اقى قوسىلادى. وسى سەبەپتەن دە رەسپۋبليكاداعى ءىرى مونوپوليالىق كىتاپ دۇكەنى, نەگى­زىنەن شەتەلدىك كىتاپتاردى ساتاتىن ورىنعا اينالعان.

ەينشتەين: ء«بىر نارسەنى ىس­تەۋدى جالعاستىرا بەرىپ, بىراق ودان باسقا ناتيجە كۇتۋ بەكەر­شىلىك» دەيدى. وتاندىق كىتاپ نا­رى­عىنداعى بۇگىنگى احۋال, ارينە باسپا سالاسىنا تىكەلەي بايلا­نىس­تى. باسپا وندىرىسىندەگى جاسالىپ جاتقان ازدى-كوپتى ءىس-ارەكەت بۇل قاۋقارسىز امالدان ناتيجە شىقپايتىنىن الدەنەشە رەت كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان قوعامدا قازاقتىلدى كىتاپتاردىڭ كونتەنتىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن, نەگىزگى وشاق – باسپا ءوندىرىسىن ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋ كەرەك-ءتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قاراتاۋ قازىناسى قيساپسىز ەمەس

ەكونوميكا • بۇگىن, 08:55

اگروسالاداعى اۋقىمدى جوبالار

شارۋاشىلىق • بۇگىن, 08:40

مۇعالىم جۇمىسسىز قالمايدى

قوعام • بۇگىن, 08:37