قازاقستان • 05 اقپان, 2022

قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ ومىردەن وزدى

1460 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ادەبيەتىنە زور ۇلەس قوسقان سۋرەتكەرلەردىڭ ءبىرى, سوعىس ارداگەرى, جازۋشى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ ومىردەن وزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ ومىردەن وزدى

ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ 1924 جىلدىڭ 22 قازانىندا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ارال اۋدانى قۇلاندى پوسەلكەسىندەگى ۇشكوڭ اۋىلىندا تۋعان. ول قازاق ادەبيەتىنە زور ۇلەس قوسقان سۋرەتكەرلەردىڭ ءبىرى, قوعام قايراتكەرى.

ءابدىجامىل كارىم ۇلى نۇرپەيىسوۆ 1942 جىلى ورتا مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن اسكەرگە شاقىرىلىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىستى. قىسقا مەرزىمدى كۋرستاردى بىتىرگەننەن كەيىن وڭتۇستىك جانە پريبالتيكا مايدانىندا, لۋگانسك تۇبىندە مينوميوت روتاسىندا ساياسي قىزمەتكەر, كەيىن شتابيست رەتىندە بالتىق ماڭىندا كۋرلياند پلاتسدارمىنداعى شايقاستارعا قاتىستى.

جازۋشى ەستەلىك كىتابىندا ءوزى تۋرالى «1943 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا لەيتەنانت بولدىم. اۋەلى ۇشقىشتار كۋرسىن وقىتتىم. كۋرس ماعان قيىن بولدى. اۋەگە كوتەرىلگەن كەزدە دە, ۇشاقتى قوندىرۋ دا ماعان قيىنعا سوعاتىن», دەپ جازعان.

جازۋشى 1946 جىلى ارميا قاتارىندا ءجۇرىپ, «كۋرليانديا» رومانىن جازىپ شىققان. روماندى بىتىرە سالىسىمەن ءبىر جىل قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم العان. 1954 جىلى ماسكەۋدەگى م.گوركي اتىنداعى ادەبيەت ينستيتۋتىنا ءتۇسىپ, ونى 1956 جىلى بىتىرگەن.

1962-1964 جىلدارى «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى بولىپ قىزمەت ەتتى. قازاق سسر-ءى جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى بولدى. 1964 جىلدان باستاپ ۇزاق جىلدار بويى بىرىڭعاي شىعارماشىلىقپەن اينالىسىپ, حالىقارالىق پەن كلۋبىن ۇيىمداستىرعان.

دارا جازۋشى ادەبيەت الەمىندەگى ەلەۋلى ەڭبەگى ءۇشىن كوپتەگەن ماراپاتتارعا يە بولعان. 1974 جىلى ول كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, 2001 جىلى ماسكەۋدەگى حالىقارالىق ادەبي قوردىڭ «زا چەست ي دوستوينستۆو», 2003 جىلى حالىقارالىق م.شولوحوۆ اتىنداعى سىيلىقتاردىڭ لاۋرەاتى اتانعان. قىزىل جۇلدىز, قىزىل تۋ, «قۇرمەت بەلگىسى» وردەندەرىمەن جانە مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.

ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆتىڭ «قان مەن تەر» تريلوگياسى, باسقا دا شىعارمالارى وتىز شاقتى شەتەل تىلىنە اۋدارىلىپ, الەم ادەبيەتشىلەرىنىڭ ۇزدىك باعاسىنا يە بولدى.

ول, سونداي-اق, سسسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى. ايتا كەتسەك, بۇل مارتەبەلى سىيلىقتى قازاقستاندا تەك ءۇش قالامگەر - مۇحتار اۋەزوۆ, ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ پەن جۇبان مولداعاليەۆ قانا الدى.

سوڭعى جاڭالىقتار