جول سوراپتارى دەگەنىمىز – قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا, اسفالت بەتىندە ايىرىقتار مەن ويىقتاردىڭ پايدا بولۋى ءھام جولداردىڭ بەرىكتىك قۋاتى تومەندەپ تەز ءب ۇلىنۋى. بۇل – اۋا ىلعالدىعى جوعارى ايماقتارعا ءتان قۇبىلىس. كوشەسىنەن ءبىر ءسات كولىك ۇزىلمەيتىن شاھارداعى ترانسپورتتىق اعىننان بولعان شامادان تىس جۇكتەمە اتالعان جايدى تىپتەن كۇردەلەندىرىپ وتىر. اسىرەسە جۇك كولىكتەرى جۇيتكيتىن اينالما جولداردا كوكتەم شىعا وسى كورىنىس بەلەڭ الادى. ماماندار جول سوراپتارىنىڭ پايدا بولۋىمەن كۇرەسۋدىڭ تىڭ جولى رەتىندە نانوتەحنولوگياعا يەك ارتقان ءجون دەپ ەسەپتەيدى.
ءبىز تىلگە تيەك ەتىپ وتىرعان پروبلەمانى ەرتەرەك ەڭسەرگەن ەلدەردە نانوتەحنولوگيانى ءار سالادا كادەگە جاراتۋ مىقتاپ قولعا الىنعان. بۇل تۇرعىدا اقش, قىتاي, رەسەي مەن ەۋروپا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى ەرەك.
وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا الماتىدا بۇل باعىتتاعى العاشقى تاجىريبە جۇزەگە اسىپ, تولە بي كوشەسىنىڭ بويىنا اسفالتبەتوندى جابىننىڭ جوعارعى قاباتىنا كومىرتەكتى نانو ۇنتاق قوسىلعان تاجىريبەلىك الاڭ سالىنعان بولاتىن. ءجۇز مەترگە توسەلگەن تىڭ تاجىريبەنى قازجولعزي ماماندارى ىسكە اسىرعان.
– كادىمگى جولدا قولدانىلاتىن بيتۋمعا قازاقستاننىڭ كومىرىنەن الىنعان نانوكومىرتەك ۇنتاعىن قوستىق. سالماعى بويىنشا 0,5 پايىز قوسقاننىڭ وزىندە كادىمگى بيتۋمنىڭ فيزيكالىق قاسيەتى وزگەرگەنىن بايقادىق. ال ەندى ءبىز ونى 2 پايىزعا ارتتىرىپ, مىقتى بيتۋم جانە قاسيەتتەرى جوعارىلاتىلعان اسفالتبەتون الدىق. بۇل بيتۋمدى وتاندىق نانوبيتۋم, ال اسفالتبەتوندى قازاقستاندىق نانواسفالتبەتون دەيمىز. بۇل – تازا, ءارى تۇبەگەيلى قازاقستاننىڭ نانوتەحنولوگيالىق ءونىمى بولىپ سانالادى. سەبەبى بىرىنشىدەن, مۇنى قازاقستاندىق عالىمدار ىسكە اسىرۋدا, ەكىنشىدەن, تەك قانا وتاندىق ماتەريالدار قولدانىلعان, – دەيدى قازاقستان جول عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋنىڭ پرەزيدەنتى باعدات تەلتاەۆ.
قالا بيلىگىندەگى جولعا جاۋاپتى ماماندار جاقسارتىلعان اسفالتبەتون فورمۋلاسى ماسەلەنى وڭتايلى شەشۋگە كومەكتەسەدى دەگەن بولجام ايتىپ وتىر. ۆەدومستۆو باسشىسى جولداردىڭ ءب ۇلىنۋىن قوزعالىس قارقىندىلىعىنىڭ ارتۋىمەن, اسىرەسە بولىنگەن جولاقتار بويىمەن جۇرەتىن قوعامدىق كولىك قوزعالىسىمەن بايلانىستىرادى.
– الماتى جولدارىندا ويىقتاردىڭ پايدا بولۋى وزەكتى ماسەلەگە اينالدى. جاقسارتىلعان اسفالتبەتون فورمۋلاسى ماسەلەنى شەشە الادى دەپ ويلايمىز. ۇلكەن كۇشتىڭ تروتۋارعا ۇدايى اسەر ەتۋى سوراپتاردىڭ پايدا بولۋىنا اكەلۋدە. ءبىزدى 2009 جىلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن اباي داڭعىلىنداعى جولداردىڭ جوعارى قارقىنى الاڭداتادى. قۋانىشقا وراي, قالامىزدا قازجولعزي مەن قۇزىرەتتى جەكە جول زەرتحانالارى بار. ولارمەن بىرلەسە وتىرىپ, اسفالتبەتون قوسپاسىنىڭ فيزيكا-مەحانيكالىق قاسيەتتەرىن جاقسارتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. 2022 جىلى جول سالاسى عالىمدارىمەن بىرلەسكەن ىزدەنىستەر جالعاسادى. وسى جىلى ءبىز نە ىستەۋگە بولاتىنىن كورەمىز. ەڭ جاقسى سيپاتتامالارى بار ماتەريال بولاشاقتا قالا قۇرىلىسىندا قولدانىلادى. بيىل وسى ماسەلەمەن كۇرەسۋدىڭ شەشىمىن تابۋىمىز كەرەك, – دەپ مالىمدەدى قالالىق موبيلدىلىك باسقارماسىنىڭ باسشىسى عاني مۇرزاحانوۆ.
جەرگىلىكتى عالىمدار جاڭا اسفالتبەتوننىڭ ساپاسى كادىمگى اسفالبەتوننان جوعارى بولاتىندىعىنا سەنىمدى. جاڭا تەحنولوگيادان كۇتىلەتىن ناقتى شەشىم – تومەنگى تەمپەراتۋرالىق سىزاتتانۋلار مەن جاز ايلارىندا ورىن الاتىن سوراپتاردى ازايتۋ.
ميلليوندار توعىسقان مەگاپوليس جولدارىنا ءتيىمدى تەحنولوگيالار ۇسىنۋعا باعىتتالعان باسقوسۋدا نانوتەحنولوگيا جولدىڭ قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمىن ۇزارتىپ, ءىرى ەكونوميكالىق تيىمدىلىككە اكەلۋگە ءتيىس دەگەن پىكىر ايتىلدى. جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ماقساتتى تۇردە قولعا الىناتىنىن مالىمدەگەن عالىمدار, بۇل ءتاسىلدى ارنايى ستاندارتتار ارقىلى بەكىتەتىندىكتەرىن دە باسا ايتتى.
