احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تۋعانىنا – 150 جىل
ماسەلەن, جىلناما بويىنشا بيىل ۇلت تۇلعالارىنىڭ مەرەيتويلارى اتاپ وتىلەدى. ەڭ الدىمەن, امبەباپ عالىم, ۇلت ۇستازى, رەفورماتور احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىن ايتامىز. ايتا كەتەيىك, بۇعان دەيىن احمەت بايتۇرسىن ۇلى تۇرعان مۋزەي-ءۇي مەملەكەت قاراماعىنا وتپەگەنى, تۇراقتى قارجىلاندىرۋ كوزى جوقتىعى قوعامدا ءجيى ايتىلاتىن. الايدا بىلتىر تۇعىرلى تۇلعانىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا بۇل ماسەلە شەشىمىن تاۋىپ, مۋزەي قالا قامقورلىعىنا ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, الاش قوزعالىسىنىڭ رۋحاني كوسەمى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىن 2022 جىلى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ ماقساتىندا ۇكىمەت تاراپىنان ءتيىستى جۇمىستار قولعا الىنىپ, جالپىرەسپۋبليكالىق جوسپار ازىرلەنگەن ەدى. جوسپارعا سايكەس مەرەيتوي جىلى اياسىندا «احمەت بايتۇرسىن ۇلى» ەنتسيكلوپەدياسىن, عالىمنىڭ ەڭبەكتەرىنىڭ تولىق جيناعىنىڭ كوپتومدىعىن ازىرلەۋ جانە باسپادان شىعارىپ تاراتۋ; احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ قازاق مادەنيەتىن دامىتۋداعى ءرولى تۋرالى قويىلىمدىق-دەرەكتى فيلم ءتۇسىرۋ; قازاق ءالىپبيىنىڭ تۇڭعىش رەفورماتورى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان حالىقارالىق تۇركولوگيالىق كونگرەسس وتكىزۋ; قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن ۇيرەتۋگە ارنالعان ء«تىل – قۇرال» اتتى ارنايى تانىمدىق, زياتكەرلىك تەلەباعدارلاما ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانعان. نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى عالىم ەسكەرتكىشىن ەلوردادا ورناتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدا. ۇلتتىق بانك احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 150 جىلدىعىنا ارنالعان مەرەيتويلىق مونەتالار, «قازپوشتا» اق مەرەيتويلىق ماركالار شىعارادى. اتالعان مەرەيتويدى يۋنەسكو-نىڭ 2022-2023 جىلدارعا ارنالعان اتاۋلى داتالار كۇنتىزبەسىنە ەنگىزۋ تۋرالى ءوتىنىم ۇيىم حاتشىلىعىنا 2020 جىلى 25 قاراشادا رەسمي تۇردە ەنگىزىلگەن ەدى.
ايتا كەتەيىك, بىلتىر عالىمنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى تۇسىرگەن, رەجيسسەر مۇرات ەسجاننىڭ «احمەت. ۇلت ۇستازى» تەلەسەريالى جارىققا شىققان ەدى. بۇدان بولەك مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «سوڭعى ۇكىم» اتتى تولىقمەتراجدى كوركەم فيلم ءتۇسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل
سونداي-اق بيىل زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولادى. ەسكە سالساق, بىلتىر جازۋشىنىڭ ۇلى مۇرات اۋەزوۆ مەرەيتويعا وراي مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە ارنايى حات جازعان ەدى. وندا 2014 جىلى جارىق كورگەن 50 تومدىق شىعارمالار جيناعىنا ەنبەي قالعان قولجازبالارى تولىقتىرىلىپ, اكادەميالىق 55 تومدىعىن قايتا شىعارۋ ۇسىنىلدى (جاڭا تەحنولوگياعا ساي اۋديو نۇسقاسى مەن QR كود ارقىلى سايتقا كىرىپ, ونلاين وقۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان). اۋەزوۆتىڭ تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ 10 تومدىعى جاريالانىپ, الەم تىلدەرىنە اۋدارۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. سونداي-اق «اۋەزوۆ ءۇيى» عىلىمي-مادەني ورتالىعىنا «ۇلتتىق» مارتەبەسىن بەرۋ سۇرالدى.
بۇعان دەيىن گازەت بەتىندە «اۋەزوۆ مۋزەي-ۇيىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلە مە؟» دەگەن تاقىرىپپەن ماقالا جاريالانعان ەدى. وندا قازىرگى ۋاقىتتا مۋزەيدىڭ عىلىمي الەۋەتى ءتاۋىر بولعانىمەن, ماتەريالدىق جاعدايى قيىنداپ تۇرعانى ءھام شيرەك عاسىر بويى مۇراجايعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جاسالماعانى ايتىلدى. الايدا ول ماسەلە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە قاراستى «قازقايتاجاڭعىرتۋ» مەكەمەسى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جۇمىستىڭ كۇردەلىلىگىنە بايلانىستى كۇردەلى جوندەۋ تولىق اياقتالماعان. سونداي-اق مۋزەيدىڭ ءىرى ەكسپوزيتسيا جۇمىستارىن قايتا مۋزەيلەندىرۋ ىسىنە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنەن قارجى سۇرالعانىن ايتتى. ايتا كەتەيىك, اۋەزوۆتىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويىنا بايلانىستى مەملەكەتتىك كوميسسيا ءالى قۇرىلعان جوق. ال م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى ۇسىنعان ءىس-شارالار مەملەكەتتىك حاتشىعا جولدانعان.
