قازاق ونەرى اۋىر قازاعا ۇشىرادى. كسرو جانە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتيسى, تانىمال بالەت ءارتيسى, بالەتمەيستەر رامازان سالىق ۇلى باپوۆ 67 جاسقا قاراعان شاعىندا دۇنيە سالدى.
ر.باپوۆ 1947 جىلعى 16 جەلتوقساندا الماتى قالاسىندا دۇنيەگە كەلدى. 1966 جىلى كسرو ۇلكەن تەاترى جانىنداعى ماسكەۋ حورەوگرافيا ۋچيليششەسىن ۇزدىك ءتامامدادى.
شىعارماشىلىق قىزمەتىن اباي اتىنداعى قازاق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا باستادى. 1966-1988 جىلدارى اباي اتىنداعى ماوبت بالەت ءسوليسى رەتىندە تەاتر ساحناسىندا ۇمىتىلماس وبرازداردى سومدادى.
ءبيشىنىڭ جەكە دەبيۋتى 1968 جىلدىڭ 30 قاڭتارىنداعى ب.اسافەۆتىڭ «باقشاساراي سۋ بۇرقاعى» بالەتىندەگى ۆاتسلاۆتىڭ پارتياسى بولدى. سودان كەيىن پ.ي.چايكوۆسكيدىڭ «اققۋ كولى» جانە «ۇيقىداعى ارۋ», ا.اداننىڭ «جيزەل», ح.لەۆەنسحولدتىڭ «سيلفيدا», ل.مينكۋستىڭ «بايادەركا», ا.گلازۋنوۆتىڭ «رايموندا», س.پروكوفەۆتىڭ «رومەو مەن دجۋلەتتا», ي.ستراۆينسكيدىڭ «پۋلچينەللا», ە. برۋسيلوۆسكيدىڭ «قوزى-كورپەش جانە بايان-سۇلۋ», ق.قوجامياروۆتىڭ «چين-تومۋر», ع.جۇبانوۆانىڭ «حيروسيما» جانە «اققۇس تۋرالى اڭىز», م.ساعاتوۆتىڭ «ءاليا», ت.مىڭباەۆتىڭ «فرەسكالار» جانە تاعى باسقا بالەتتەردەگى جەتەكشى پارتيالاردى سومدادى.
ر.باپوۆ ۇزاق جىلدار بويى قازاقستان بالەت ساحناسىنداعى ەڭ جارقىن جانە تالانتتى ءبيشىلەردىڭ ءبىرى بولدى. تۋما تالانت يەسىنىڭ شىعارماشىلىق جولى – شەبەرلىكتىڭ بيىكتىگىنە ۇشقىرلىقپەن شىعۋدىڭ ۇلگىسى ءىسپەتتەس, ساحناعا ءاربىر شىعۋى جوعارى كاسىبي شەبەرلىكتىڭ, اۋەزدىلىكتىڭ, ساحنالىق كورىكتىلىكتىڭ ايقىن كورىنىسى.
رامازان سالىق ۇلى ءومىرىنىڭ ۇزاق جىلىن پەداگوگيكالىق قىزمەتكە ارنادى. ونىڭ شاكىرتتەرى كوپتەگەن حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتتارى, بۇگىنگى كۇنى الەمدىك ساحنالاردا ونەر كورسەتۋدە.
ر.باپوۆتىڭ قازاقستاننىڭ حورەوگرافيا ونەرىندەگى سارقىلماس ەڭبەگى بىرنەشە رەت جوعارى ۇكىمەتتىك ماراپاتتارمەن اتاپ ءوتىلدى. وعان قازاق كسر-ءىنىڭ جانە كسرو حالىق ءارتيسى اتاقتارى, قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعى جانە قازاقستان لەنين كومسومولى سىيلىعى, سونداي-اق «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنى مەن «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالى بەرىلدى.
اسا دارىندى بالەت ءارتيسى رامازان باپوۆتىڭ جارقىن بەينەسى ءبىزدىڭ جادىمىزدا ءاردايىم ساقتالادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى.
بالەت ونەرىندەگى قۇبىلىس
بالەت ونەرىنىڭ عاجايىپ وكىلى رامازان باپوۆ سەكىلدى تالانت يەسى كەنەتتەن ومىردەن وزدى. ءبىز اياۋلى ازاماتتان ەرتە ايىرىلىپ قالامىز دەپ ويلاعان جوق ەدىك. ول ەشكىمگە ۇقسامايتىن وزىندىك كەلبەت پەن شەبەرلىك يەسى-ءتىن. رامازان ونەردەگى عۇمىرىندا ۇلتتىق بالەت رەپەرتۋارىن بايىتىپ, قازاق ساحناسىن سالتاناتقا بولەگەن جان بولدى. ءسويتىپ, سان الۋان رولدەرىمەن ءوزىنىڭ دارىنىن پاش ەتتى. تابيعاتتىڭ بەرگەن عاجايىپ تالانتىمەن جەتەكشى رولدەردىڭ بارلىعىن دا بيىك, وتە بيىك دەڭگەيدە ورىنداپ, كورەرمەندەردىڭ كەرەمەت قوشەمەتىنە بولەندى. رامازان تالانتىنىڭ كۇشى وعان «اققۋ كولى», «ۇيقىداعى ارۋ», «ششەلكۋنچيك», «دون كيحوت», «سپارتاك» سياقتى كلاسسيكالىق قويىلىمداردىڭ جەتەكشى رولدەرىندە جارقىراۋعا مۇمكىندىك بەردى. ول بالەت ونەرىنىڭ بيىگىنە قاراي سامعادى, شەبەرلىك شىڭىنا شىرقادى. ءسويتىپ, سوناۋ 70-جىلدارى تارتىمدىلىعىمەن, تالانتىمەن, تەكتىلىگىمەن قازاق ۇلتتىق حورەوگرافياسىنا قۇبىلىس بولىپ قوسىلدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى ونەردىڭ عاجايىپ مايتالمانى ءوزىنىڭ قايتالانباس تالانتىمەن ەلىمىزدەگى بالەت ونەرىنىڭ ورلەۋىنە ۇلكەن ۇلەس قوستى. اقيقاتىندا, ول بالەت ونەرىنىڭ جاۋھارى-تىن. ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى بولدى. ول ساحناعا شىققان سايىن ناعىز ونەر يەسى ەكەنى قاۋىرسىنداي جەڭىل قيمىلىنان, عاجايىپ ارتيستيزمىنەن ايقىن بايقالىپ تۇرۋشى ەدى. ومىردە تاماشا ادام بولدى. بىرگە وسكەن زامانداستار ەدىك. ونەردە دە, ومىردە دە قاتار جۇرگەن, ساحنانىڭ قىزىعى مەن قيىنشىلىقتارىن بىرگە ەڭسەرىپ, قينالعان, قۋانعان كەزدەرىمىز جادىمىزدا. جاقسى ىستەرىنە, كوپشىلدىگىنە كۋامىز. ەڭبەكقور بولاتىن. وسى قاسيەتىمەن بالەت ونەرىنىڭ بيىگىنە كوتەرىلىپ, قابىلەتىن شىڭدادى دا ءارى تاماشا شاكىرتتەر دايارلادى. قازىر باپوۆتىڭ ونەرىن قۋعان جاستار كوپ. ونى ۇستازىم دەپ قۇرمەتتەيتىن ءىزباسارلارى جەتكىلىكتى. ونەرىنە قول سوققان حالقى مول. رامازانمەن بىرگە ماسكەۋدەگى ۇلكەن تەاتر جانىنداعى حورەوگرافيالىق ۋچيليششەدە بىرگە وقىعان بىزدەر ونىڭ جارقىن بەينەسىن قالاي ۇمىتپاقپىز. ونىمەن بىرگە بالەت مەكتەبىندە ءدارىس العان قر حالىق ءارتيسى زارەما قاستەەۆا, قر ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتيسى رايحان وڭعاروۆا, پروفەسسور ليۋدميلا كرەمەر سىندى ونەردەگى زامانداستارى رامازان باپوۆ سىندى ورنى تولماس جاقسى دوستان ەرتە ايىرىلىپ قالعانىمىزعا وكىنەمىز. راۋشان بايسەيىتوۆا, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتيسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى.اسقاق رۋحقا تۇنعان ونەر
قازاق بالەت تاريحىندا جالعىز ءوزى عانا كەڭەس وداعىنىڭ حالىق ءارتىسى اتانعان رامازان باپوۆ تۇتاستاي تاريحي كەزەڭدى قۇرايدى.ونىڭ ورىنداۋىنداعى بالەت كەيىپكەرلەرىن ۇمىتۋ مۇمكىن ەمەس. ءبارى-ءبارى كورەرمەننىڭ كوز الدىندا. 1975 جىلى سپارتاكتى ساحناعا شىعارار الدىنداعى تىنىمسىز جاتتىعۋىنا كۋا بولعانىمىز بار. كەيىن ءوزى تۋرالى دايىندالعان تەلەحابارعا قاتىسىپ, سۇحباتتاسقانىمىز ەسىمدە. تۋعان ەلىنىڭ ادال پەرزەنتى ەدى. الەمنىڭ قاي بۇرىشىندا ءجۇرسە دە اتامەكەنىنىڭ اتاعىن اسپانداتىپ, ابىرويىن بيىكتەتتى, مەرەيىن ءوسىردى.ءون بويىنان ىزگىلىك توگىلگەن جىگىتتىڭ ۇلتتىق ونەرىمىزدىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتىپ, بۇكىل سانالى عۇمىرىن بي پاتشالىعىنىڭ قىزىق-قۋانىشىنا ارناعانى مىنە, ەندى ەسكەرتكىشكە, شەجىرەگە اينالدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلى تۇلعالار رامازاندى جوعارى باعالادى. اڭىزعا اينالعان مايا پليسەتسكايانى ارنايى ءىزدەپ بارعانىمدا, ەڭ الدىمەن رامازان باپوۆتى اتاپ, سودان كەيىن عانا اڭگىمەلەسكەن ەدى. «مەنى باپوۆتىڭ ەرەكشە قاسيەتى, مۋزىكانى جان دۇنيەسىمەن قابىلداپ, كورەرمەنگە سەزىمىن جەتكىزە بىلەتىنى تاڭعالدىردى», دەپ ءبيشىنىڭ جارق-جۇرق اسەرگە, سۇلۋلىققا, اسقاق رۋحقا تۇنعان كەڭىستىكتەگى قالقۋ ءادىسىنە توقتالا سويلەگەنىنە كۋا بولعانمىن. ءوزىنىڭ شىعارماشىلىق جولىندا ەشكىمگە ەلىكتەمەگەن, رۋحاني مۇرامىزعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان رامازاننىڭ قايتالانباس بەينەسى كورەرمەندەر كوكەيىندە كوپكە دەيىن ساقتالاتىنى انىق. توپىراعى تورقا بولسىن اسىل ازاماتتىڭ... ماعيرا قوجاحمەتوۆا, جازۋشى.
