سۇحبات • 29 جەلتوقسان, 2021

رف حالىق ءارتىسى چۋلپان حاماتوۆا: باق پەن سوردىڭ اراسى ءبىر-اق قادام

410 رەت
كورسەتىلدى
18 مين
وقۋ ءۇشىن

رەسەي كينويندۋسترياسىندا از عانا جىلدىڭ ىشىندە سۇيكىمدى بويجەتكەننەن قوعامدىق پىكىردىڭ كوشباسشىسى, مەملەكەت قايراتكەرىنە اينالعان كينو جۇلدىزدارى وتە سيرەك. قاراشا ايىندا Glamour جۋرنالىنىڭ اۋديتورياسى چۋلپان حاماتوۆانى رەسەيدىڭ «جىل ايەلى» سىيلىعىنا لايىق دەپ شەشتى. اكتريساعا بۇل ماراپات «ساحاروۆ» دەرەكتى ءفيلمى, «ۇلت تەاترىندا» قويىلعان «گورباچەۆ» سپەكتاكلىندەگى رايسا گورباچەۆانىڭ ءرولى مەن ء«ومىر سىيلا» قايىرىمدىلىق قورى ءۇشىن بەرىلدى. ءبىز ماسكەۋدەگى چۋلپانمەن حابارلاسىپ, قۇتتىقتاپ, اڭگىمەگە تارتتىق.

رف حالىق ءارتىسى چۋلپان حاماتوۆا: باق پەن سوردىڭ اراسى ءبىر-اق قادام

– 1997 جىلى ەكراندالعان «ۆرەميا تانتسورا» دراماسىنداعى كاتيا بەينەسى چۋلپان حاماتوۆانى كەز كەلگەن جانر­­دا دا توسىلىپ قالمايتىن اكتريسا رەتىندە تانىتتى, كينو يندۋس­ترياسىنداعى جۇلدىزدى توپتىڭ قاتا­رىنا قوستى: 15 جىل بۇرىن, 30 جاسى­ڭىزدا شىعارماشىلىعىڭىزدىڭ شىر­قاۋ شەگىندە ء«ومىر سىيلا» قايى­رىمدىلىق قورىن اشۋعا شەشىم قا­بىلدادىڭىز. بۇل شەشىمىڭىزدى كەيبىر ارىپتەسىڭىز رۋحاني كەمەلدەنۋدىڭ باسى دەپ قابىلدادى.

– مەن بۇل سالادا جالعىز ەمەسپىن. كونستانتين حابەنسكي, ەۆگەني ميرو­نوۆتىڭ قايىرىمدىلىق قورلارى بار. سوڭعى كەزدەرى سۋرەتشىلەر دە وسى با­عىتقا دەن قويا باستادى.

ء«ومىر سىيلا» – ونكوگەماتو­لو­گيالىق دەرتكە شالدىققان بالالارعا قارجىلاي كومەك بەرۋ ءۇشىن قۇرىلعان قور. مەم­لەكەتتىڭ مۇمكىندىگى جەتە بەرمەيتىن كەڭىس­تىككە قايىرىمدىلىق قورلارىنىڭ قولى جەتەدى. مەن بۇل شەشىمگە ءسىز ايتىپ وتىرعانداي ساياسي مانساپ نەمەسە جاقسى اتتى بولىپ كورىنە بەرەيىن دەپ بارعان جوقپىن. كينو نەمەسە تەاتر الەمىندەگى «چۋلپان حاماتوۆا» دەگەن ءبىر اۋىز ءسوز قاجەت دەپ تاپقان كەزدە ليفت مىندەتىن ات­قارۋعا جەتەر ەدى.

ءاربىر جاڭالىقتان, ءتىپتى ءاربىر شەشىمنەن «نە ءۇشىن؟» دەپ كۇدىكپەن قاراپ, استار ىزدەي بەر­سەك, قوعام قالاي العا جىلجيدى؟ مەن بۇل شەشىمدى وزگەنىڭ قاسىرەتىنە بەي-جاي قاراي المايتىنىما, كومەك سۇ­راپ, قوڭىراۋ شالعان ءاربىر ازاماتقا «كو­رەمىز» دەپ جىلى جاۋىپ قويۋعا ءداتىمنىڭ جەتپەيتىندىگىن تۇسىنگەننەن كەيىن بارىپ قابىلدادىم.

– تانىمالدىلىق پەن قايىرىم­دى­لىقتىڭ ارا-جىگى تۋرالى ايتىپ بە­رىڭىزشى. ەكەۋى ءبىر-بىرىنە كەدەرگى كەل­تىرمەي مە؟

– وزىمە قاتىستى ايتايىن, تانى­مال­دىلىعىمدى ء«ومىر سىيلا» قايى­رىم­دىلىق قورىنا كومەك كورسەتۋدىڭ مۇمكىندىگى دەپ قابىلدايمىن. بىراق تانىمالدىلىقتىڭ دا مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى. باق پەن سوردىڭ اراسى ءبىر-اق قادام.

– سىرت كوزگە اشىلا بەرمەيسىز. جۋر­ناليستەرمەن دە سيرەك كەزدەسەدى ەكەنسىز. قوعامدىق جۇمىس پەن شىعار­ما­شىلىعىڭىزدى قاتار الىپ ءجۇرۋ جەكە ءومىرىڭىزدى, ەگوڭىزدى جۇتىپ قوي­ماي ما؟ قاراپايىم ومىردە چۋلپان كىم؟ ونىڭ قاسىندا كىم بار؟

– اياۋلى جاننىڭ پەرزەنتىمىن, انا­مىن, ءوزىم سۇيگەن جاننىڭ سۇيىكتى­سى­مىن.

ءسىز ەسكە سالىپ وتىرعان مىندەتتەرىمدى ءبىر-بىرىنەن ءبولىپ جارىپ نەمەسە ءبىرىنشى كەزەككە شىعارىپ جىبەرۋگە تىرىسىپ كورمەپپىن. ءومىرىمدى بەلگىلى ءبىر تارتىپكە باعىندىرۋعا دا, جوسپارلاۋعا دا تىرىسىپ كورمەپپىن. ءبارى ساتىمەن كەلىپ جاتقان دۇنيە.

مەن ءۇشىن وتباسىم, تەاتر, كينو, مەن باسقارىپ وتىرعان قايىرىمدىلىق قورى وربيتانى شىر اينالىپ جۇرەتىن, كۇن­نەن قۋات الاتىن پلانەتا ءتارىزدى. ماتەماتيكا تىلىمەن ايشىقتاسام, قايى­رىمدىلىق قورىنا ۋاقىتىمنىڭ 90 پايى­زىن, ەرتەڭ قوياتىن سپەكتاكلىمە 150 پايىزىن جۇمسايمىن. بۇل ولشەمدەردىڭ ءبىر ساعاتتان كەيىن وزگەرىپ شىعۋى دا ابدەن مۇمكىن. ەشكىمنىڭ باسا-كوك­تەپ كىرۋىنە جول بەرمەيتىن كەڭىستىكتە مە­نىمەن ءبىر ءومىردى ءسۇرىپ جاتقان انام, پەر­زەنتىم جانە سۇيگەنىم قيىن جاعدايعا تاپ بولسا, سوڭعى ەكى مىندەتىمنىڭ ءبارىن ۇمىتىپ, قاسىنان تابىلاتىنىم انىق.

– ءسىزدىڭ كەڭىستىگىڭىزدە سىزبەن بىرگە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ادامداردىڭ ءسىزدى تولىق ءتۇسىنىپ, قول­داي­تىنىنا سە­نىمدىسىز بە؟

– ولار مەنى تولىق قولداپ, تۇسىنۋگە مىندەتتى ەمەس. ءتىپ­تى ىشتەن شىققان پەرزەنتىڭنىڭ دە سەنى 100 پايىز ءتۇسىنۋى مۇمكىن ەمەس. مەن جاقىندارىمنان قولداۋ ەمەس, مەنى اياعانىن, باسىما قيىنشىلىق تۇسسە, قاسىمنان تابىلعانىن قالايمىن. سەبەبى ءسىز ءتارىزدى جۋرناليستەر مەنىڭ بەينەمنەن وتقا سالسا جانبايتىن, سۋعا سالسا باتپايتىن تەرميناتور بەي­نەسىن قالىپتاستىرىپ الدى. بىراق مەن نازىك جاندى, بىرەۋگە ەركەلەگىسى كەلە­تىن, بىرەۋدى ەركەلەتەتىن ايەلمىن. مەن سياقتى ايەلدىڭ جارى بولۋ, اناسى مەن پەرزەنتى بولۋ وتە قيىن ەكەنىن تۇسىن­گەنمىن. ولار دا مۇنى تۇسىنەدى...

– چۋلپان, رەسەي كينويندۋسترياسى سياقتى قازاق كينويندۋسترياسى دا تاريحتان تىرەك ىزدەۋگە باعىت الدى. قازاق كينوسى تۋرالى نە ايتاسىز.

– حالىقتىڭ قاجەتتىلىگىمەن ساناسقان كينونىڭ ءومىرى ۇزاق. قازىر تەك قازاقتاردا عانا ەمەس, كەشەگى كسرو ەلدەرىندە بۇل باعىت باسىمدىققا يە بولا باستادى. رەسەي بۇل كەزەڭدى باستان كەشتى. كينو­نىڭ وزەگىنە اينالعان تاقىرىپتار ءار­تاراپتانىپ, سالماقتانا باستاعانىن سەزىپ جۇرگەن شىعارسىز. يدەيانىڭ پسي­حولوگيالىق استارىن اشۋعا تالپىنىس بار. مەن مۇنى قولدايمىن.

– قازاق رەجيسسەرى ساتىبالدى نارىمبەتوۆ ءبىر سۇحباتىندا مۇستافا شوقاي فيلمىندەگى باس كەيىپكەر ماريا گورينانىڭ رولىنە ءسىزدى شاقىرعىسى كەلگەنىن ايتقان ەدى.

– راس, ونداي ۇسىنىس بولدى. بىراق ۋاقىتىمنىڭ, جۇمىس كەستەسىنىڭ تى­عىز­دىعىنان كەلىسىم بەرە المادىم. مۇستافا شوقاي تۇلعاسى قازاقتار ءۇشىن تاريحي-تاعدىرلى تۇلعا ەكەنىن بىلەمىن. ساياساتتا دا, ومىردە دە حالىقتىڭ قا­لاۋىنان شىققان قايراتكەرلەردىڭ سوڭىندا مىقتى, اقىلدى ايەل تۇرادى. ماريا گورينا دا قايراتكەرگە لايىق ايەل. ماعان ونى سومداۋ ءۇشىن ونىڭ تاعدىرىنا تەرەڭ بويلاۋىم كەرەك, قا­بىلداۋىم كەرەك. بۇل ءۇشىن ۋاقىت كەرەك.  مەنىڭشە, كارينا ابدۋللينا ما­ريا­نى جاقسى سومداپ شىقتى.

– سوڭعى بىرەر جىلدا رەسەي كينويندۋسترياسى ورىس ادەبيەتىن ەكران­­داۋعا دەن قويا باستادى. رە­جيس­سەر ەگور اناشكين جازۋشى گۇزەل ياحينا­نىڭ «زۋلەيحا وتكرىۆاەت گلازا», كيريلل سەرەبرەننيكوۆ ان­درەي سال­نيكوۆتىڭ «پەتروۆى ۆ گريپ­پە» شى­عارماسىن ەكراندادى. ەكەۋىندە دە ءسىز باستى كەيىپكەر بولدىڭىز.

– قازىرگى كوركەم ادەبيەتتىڭ ەكراندالۋى كۇردەلى پروتسەسس. ونىڭ جاۋاپكەرشىلىگى اۋىر. سەبەبى ءاربىر كىتاپتىڭ ءوزىنىڭ كينوسى, ءوزىنىڭ باتىرلارى بار. ءاربىر وقىرمان ونى ءارتۇرلى فورمادا ءوزى جاساپ الادى. سودان سوڭ جازۋشىنىڭ يدەياسى, رەجيسسەردىڭ قول­تاڭباسى دەگەن تاعى بار. پەتروۆتاردى تۇسىرەر الدىندا كيريلل مەنىڭ ءتۇسىرىلىم بارىسىندا وزگەرىستەر ەنگىزۋ, كەيىپكەردى ءوزىمنىڭ بولمىسىما قاراپ بەيىمدەۋ تۋرالى ۇسىنىستارىما كەلىسپەيتىنىن بىر­دەن ايتتى. ناتيجەسىندە, ءوزىمدى ۇمى­تىپ, كەيىپكەرلەرىمنىڭ كەڭىستىگىنە كىرۋدەن وزگە جول بولمادى.

دەگەنمەن, كەلىسىم بەردىم, ءساتتى شىعۋىنا بارلىق مۇمكىندىگىمدى جۇمىل­دىردىم. ازىرگە كورەرمەننىڭ پىكىرى وڭ... كەيىپكەرلەردى ويناۋ بارىسىندا ءوز كەمشىلىگىمدى ءوزىم بىلەمىن. بۇل دا مەنىڭ كەڭىستىگىمنەن شىعارعىم كەلمەيتىن جەكە قۇپيام.

– «زۋلەيحا وتكرىۆاەت گلازا» سە­ريالىندا زۋلەيحا ۆالەەۆانىڭ رولىندە ەكرانعا شىقتىڭىز. وسى اتتاس كىتاپتىڭ اۆتورى, جازۋشى گۇزەل ياحينا جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەز­دە باستى رولگە تەك قانا شولپان حا­­ما­توۆانى كورگىسى كەلەتىنىن ايتىپ­تى.

– ءتۇسىرىلىم الدىندا جازۋشى گۇ­زەل ياحينانىڭ وسى اتتاس رومانىن وقىپ, بالالىق شاعىما ورالعانداي بول­دىم. بۇل كىتاپتىڭ ماعان ەرەكشە اسەر ەتكەنىن, ۇلتتىق بولمىسىما اسەر ەتكەنىن ايتۋعا ءتيىسپىن. بالالىق شاعىمنىڭ وتە ەرتە كەزەڭدەرىندە سانامدى ساۋلەلەندىرىپ تۇرعان, مەنىمەن بىرگە تۋعان سەزىمدەرىمنىڭ كەيبىر بول­شەكتەرىن جوعالتىپ الدىم, ولار مەنەن كەتىپ قالدى دەۋشى ەدىم. بۇل سەزىم ەشقايدا كەتپەپتى. كىتاپتىڭ سوڭعى بەتىن جاپقاندا جۇرەكتىڭ ءبىر قالتارىسىنان اتويلاپ شىعىپ, ەرتەگى كەيپىندە, جىپ-جىلى سالت-داستۇرلەر تۇرىندە ساناما قۇيىلىپ جاتقانداي اسەردە بولدىم. مەن ۇمىتتىم دەسەم دە جۇرەك ۇمىتپاپتى. مۇنىڭ ءبارى مەنىڭ ومىرىمدە بولعان ەكەن, تەك قانا سانامنىڭ ءبىر قالتارىسىندا ويانۋعا وڭتايلى ءساتتى كۇتىپتى. ولار وياندى.

كىتاپ وقۋعا دەن قويسام, ءوز ءومىرىمدى, ماعان جاقىن ادامداردى دا ۇمىتىپ, كىتاپتاعى كەيىپكەرلەرمەن بىرگە ءومىر ءسۇرىپ كەتەتىنىم بار. كىتاپتى وقىپ شىق­قان سوڭ تاتار ءتىلىن بىلمەگەنىم ءۇشىن وكىندىم.

بالالىق شاعىم كەڭەس وداعىنىڭ سوڭعى جىلدارىنا تۋرا كەلدى. ۇيدە دە, دالادا دا, مەكتەپتە تە ورىس تىلىندە سوي­لەدىك. مەن سومداعان كەيىپكەردىڭ ەگوسى باسقاشا. ول وزىنە تيەسىلىنى ەش­كىمگە بەرگىسى كەلمەيدى. سونداي قاسيەت مەندە دە بار. كەيدە ءوز بولمىسىڭمەن وسىلايشا كەزدەيسوق تابىسادى ەكەنسىڭ.  بۇل – تاعدىر.

– ءسىز قازان دالاسىندا تۋىپ ءوس­تىڭىز. ماسكەۋدە ازامات, تۇلعا بولىپ قابىلداڭىز. ءوزىڭىزدى شەتەلدىك ازامات رەتىندە سەزىنەسىز بە؟

– ءوزىمدى ەشقاشان شەتەلدىك نەمەسە «بوتەن» دەپ ەسەپتەگەن ەمەسپىن. 17 جاستان بەرگى ءومىرىم وسىندا ءوتىپ كەلە جاتىر. بىزدە مۋلتيمادەنيەت باسىم. ەۆرەيلەر, گرۋزيندەر ءوزىنىڭ تىم بولماعاندا قوناق كۇتۋ, اس دايىنداۋ ادەبىمەن ەرەكشەلەنەدى, ءبىر-ءبىرىنىڭ سالت-داستۇرىنە قۇرمەتپەن قارايدى. مىسالى, تاتارلاردا گرۋزيندەر سياقتى تاعامدى دايىنداۋ مادەنيەتى وزگەشە. ەگەر ءبىر قوناق كەلسە دە 10 ادامعا لايىقتاپ داس­تارقان جايىلماسا, ءۇي يەسى ءۇشىن ءسوز باسقاشا بولادى. كەيدە ۇيگە الدىن-الا كۇتپەگەن قوناق كەلىپ قالسا دا داس­تارقانداعى اس مازىرىنە كوڭىلىم تولماي قارادان قاراپ وتىرىپ قىسىلامىن. بۇل اتا-انامنان جۇققان ادەت. ءبارىبىر كەز-كەلگەن تۇلعادا شىققان تەگىن تانىتىپ تۇراتىن ءبىر بەلگى قالادى ەكەن. مەندەگى بەلگى وسى.

دەگەنمەن, مەن ماسكەۋلىكتەردىڭ قوناق كۇتۋ داستۇرىنە بەيىمدەلىپ قال­دىم. ال اكەم, ماسكەۋدەگى پاتەرىمە كەل­گەن كەزدە توڭازىتقىشىمدى اشىپ «جەي­تىن ەشتەڭە جوق» دەيدى. جاڭا جىل قار­ساڭىندا قوناققا كەلگەندە قوناق­تاردى ءبىرىنشى جانە ەكىنشى تاماقپەن شىعارىپ سالاتىنىمدى قابىلداي المايدى...

– ءاربىر جەكە تۇلعانىڭ ءون بويىندا التىن ارقاۋداي ەسىلىپ تۇراتىن ما­دەني-رۋحاني كودى بولادى, كەيدە ول ۇلتتىقتان دا جوعارى تۇرادى دەي­دى. ءسىز بۇل تۋرالى نە دەيسىز؟ ءسىز­دىڭ رۋحاني كودىڭىز نەدەن قۋات الىپ تۇر.

– XIX- XX عاسىرداعى ورىس ادەبيەتى وكىلدەرىنىڭ ىشىندە مارينا تسۆەتاەۆانىڭ پروزاسى, پوەزياسى جاقىن. پاستەرناك پەن تسۆەتاەۆا حاماتوۆاعا كۇش بەرىپ تۇرعان نەگىز دەۋگە بولادى. بۋلگاكوۆ, حارمس, ۆۆەدەنسكي, زابولوتسكي, احما­توۆا مەن گۋميلەۆتەردىڭ شىعار­مالارى جانىما جاقىن.

– ءسىز كەيىپكەرلەرىڭىزدى قالاي تاڭ­دايسىز؟

– مەن بۇل جاعىنان پروبلەمالى توپقا جاتامىن. كەيدە جاقىن دوستارىم وسى مىنەزىم ءۇشىن ۇرسىپ, رەنجىپ جۇرەدى. كەيىپكەردى تاڭداۋ – ستسەناريدى وقۋدان باستالادى. مەن ءۇشىن كينونىڭ ستراتەگيا­سى ەمەس, ماعان ۇسىنىلعان كەيىپكەردى جۇرەگىمنىڭ قابىلداعانى ماڭىزدى. جۇرەگىڭ قابىلداماعان كەيىپكەردى كورەرمەن قالاي قابىلدايدى...

– رەسەيلىك كينورەجيسسەر كيريلل سەرەبرەننيكوۆتىڭ «پەتروۆى ۆ گريپپە دوسەلمىندە» ءسىز سومداعان كەيىپكەر – پەتروۆا حانىم كوپ قىرلى بولىپ كورىندى. باتىل ءھام قورقىنىشتى كەيىپكەردى ءتۇ­سىنۋ كورەرمەنگە جەڭىل بولماعان ءتارىزدى. كينونى سان قايتارا كورسەم دە پە­تروۆانىڭ بولمىسىن بويىما سىڭىرە المادىم. ال بۇل كەيىپكەردى ءسىز قالاي قابىل­دادىڭىز؟

– مەن ءۇشىن ۇلكەن-كىشى نەمەسە سۇي­كىمدى نەمەسە سۇيكىمسىز ءرول جوق. ەڭ باس­تىسى, سونىڭا تابيعاتىڭا ءوزىڭدى بەيىم­دەۋ. بۇل مەنىڭ قولىمنان كەلەتىن سياقتى.

كەيىپكەردى قابىلداۋ – رەجيسسەردىڭ ۇسىنىسىن قابىلداعان كۇننەن باستالادى. پەتروۆانى ويناۋعا دايىندىقتى مانياك, كىسى ولتىرگىشتەر تۋرالى ءوزىم بىلەتىن كينولاردى قايتا كورىپ شىقتىم. كەيىپكەرىم كۇردەلى تۇلعا بولعاندىقتان ءومىرىن وزگەرتۋگە سەبەپكەر بولعان پسي­حولوگيالىق فاكتورلاردى ءتۇسىنۋىم كەرەك.

راس, كورەرمەن كينوداعى «جاڭا بولمىسىمدى» بىردەن قابىلدامادى. «چۋلپانعا نە بولعان, ول مەيىرىمدى «دوكتور ليزا» ەمەس پە ەدى؟» دەگەن پىكىرلەر ايتىلىپ قالدى.

قازىر ءتۇسىرىلىمنىڭ اياقتالىپ, مون­تاجدالعانىنا 1,5 جىل ءوتتى. كيريلل ەكەۋمىزدىڭ ونىڭ يدەياسى, ءتىپتى كينوداعى ءتۇرلى-ءتۇستى گامما تۋرالى تۇسىنىگىمىز ەكى ءتۇرلى. بىراق بۇل ونىڭ سوڭعى نۇكتەسىنىڭ ءساتتى قويىلۋىنا كەدەرگى كەلتىرگەن جوق. مىسالى, مەن اندرەي سالنيكوۆتىڭ وسى كىتابىن وقىپ شىققان كەزدە ونىڭ كۇنگەي جاعىنا عانا نازار اۋداردىم. ال كيريلل ونىڭ يدەياسىن رەسەيدىڭ 1990 جىلداردان بەرگى تاريحىنىڭ ءبىر بولشەگى دەپ قابىلدادى.

– فيلم اندرەي سالنيكوۆتىڭ «پەتروۆى ۆ گريپپە ي ۆوكرۋگ نەگو» دەپ اتالاتىن كىتابى بويىنشا جازىلدى. وقيعا جەلىسى – تۇماۋ, كارانتين... پان­دەميانى العاش رەت تۇيسىكپەن سەزگەن, سونى اشىپ ايتقانداي اسەر قالدىردى.

– سالنيكوۆتاعى تۇماۋ دەيسىز بە؟ بۇل تاقىرىپتى ءارى قاراي تەرەڭدەتۋدى كينوسىنشىلاردىڭ ەنشىسىنە قالدى­رايىق­شى. پەتروۆتاردىڭ وتباسى – قاراپايىم. وتاعاسى – اۆتوسلەسار, وتاناسى – كىتاپحاناشى. مەكتەپتە وقيتىن ۇلدارىمەن بىرگە تۇرادى. سىرت كوزگە قالىپتى جاعدايدان اۋىتقىمايتىن وتباسىنىڭ ءومىرىن تۇماۋ دەرتى مۇلدەم باسقا ارناعا بۇرىپ, فانتاستيكا, سيۋررەاليزممەن بەتپە-بەت قالادى. كەيىپكەر ونىڭ قايسىسىنىڭ ءتۇس, ەستەلىك نەمەسە شىندىق ەكەنىن اجىراتىپ الۋدى كورەرمەننىڭ ەنشىسىنە الدىرادى.

مەنىڭ بۇل كينو تالعامى جوعارى كورەرمەنگە ارنالعان دەۋىمنىڭ سەبەبى وسى.

– جالپى, بۇل كينو جانرى جا­عىنان مەتافورالىق فيلمدەرگە كوبىرەك ۇقسايدى ەكەن.

– ءداپ سولاي. ونداعى ءاربىر كورىنىستىڭ استارىنان جاڭا يدەيالار تۋىنداپ جاتادى. مەن ءفيلمدى ەكى رەت كوردىم, ەكىنشى رەت سوڭعى كادرلاردا جۇگىرىپ جۇرگەن ءمايىتتى سومدايتىن حاسكيدىڭ شىن­دىقتىڭ ءابسوليۋتتى سيمۆولىنا اي­نالعانىن ءتۇسىندىم.

جالپى, كۇردەلى ماسەلەنى كورسەتكىسى كەلگەن سۋرەتكەر ودان شىعاتىن جولدى دا كورسەتۋ كەرەك. ءتىپتى اشىق كورسەتە الماسا دا ونىڭ يدەياسى الداعى جاڭا تۋىندىلاردىڭ وزەگىنە اينالۋى ءتيىس. ال شىعارماشىلىق ادامدارى ءوزى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ورتانىڭ اتموسفەراسىنا بەي-جاي قاراي المايدى.

– ءسىز جاسىراق كۇنىڭىزدە جان­نا د’ارك ءرولىن ويناۋدى ارمانداي­تىنىڭىزدى ايتىپسىز. كەيىن ونىڭ قىزىقسىز ەكەنىن ايتىپ, ارما­نى­ڭىز­دان وپ-وڭاي باس تارتىپسىز. قا­يى­رىمدىلىق قورىن اشۋدى دا جاس كەزدەن ارماندادىڭىز با؟

– راس, جاس كۇنىمدە جاننا د’ارك­تى ويناۋدى ارماندادىم. ءسىز بەن ءبىزدىڭ بالالىق شاعىمىز كسرو-نىڭ سوڭعى جىلدارىنا تۋرا كەلدى. سول كەزەڭدە ونىڭ تۇلعاسىنا كۋمير رەتىندە قاراماعان جاستار از بولدى. ونىڭ بەينەسى – قىزىقتى, تاعدىرلى بەينە. بىراق ونىڭ تۇلعاسى زامان, ساياسات وز­گەرگەن سايىن جاڭارىپ, اۋىسىپ وتىرادى. بۇل ەندى قوعامنىڭ كوزقاراسىنا دا بايلانىستى.

ال قايىرىمدىلىق تۋرالى ارمان­داعان كەزىم ەسىمدە جوق. مەن بۇل ماق­سا­تىمدى ورىنداۋعا سانالى تۇردە كىرىستىم. قور ارقىلى كەيبىرەۋلەردىڭ ورىن­دالماي قالعان, ءتىپتى وزىمەن بىرگە كەتەتىندەي كورىنەتىن ارمانىن كوزى تىرىسىندە ورىنداعىم كەلدى. قايى­رىمدىلىق قورى ارقىلى ءبارىن تۇزەتۋگە بولادى دەگەن كوزقاراس تا ەسكىرىپ بارادى. ءبىزدىڭ زامانىمىز مۇلدەم جاڭا زامان. مۇنداي ءولىارا كەزدى تەك ءبىزدىڭ تولقىن عانا باستان كەشۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى ءبىز تەك قانا SOS پروبلەمامەن عانا اينالىسامىز. ءبىز بالالار ونكولوگياسىنا, ونى ەمدەۋگە قاتىستى جۇيەنى وزگەرتە المايمىز. قاتەرلى ىسىكتى باستاپقى كەزىندە ەمدەيتىن دارىلەردى ساتىپ الۋ ءۇشىن قارجى كوزىن ىزدەيمىز. ون بەس جىل بۇرىن جاعداي وسىنداي ەدى, ءالى وزگەرگەن جوق.

– بالالار ونكولوگياسى پرو­ب­لەماسىمەن اينالىسۋ شىعار­ماشى­لىعىڭىزعا قالاي اسەر ەتەدى؟ سەبەبى بۇل ورتا كۇنگەيى مەن كولەڭكەسى قاتار جۇرەتىن ورتا ەمەس پە؟

– بۇل ماسەلەگە پەسسيميستىك كوز­قاراسپەن قاراۋعا بولمايدى.ءتىپتى قاي­عىرۋدىڭ قاجەتى جوق. اۋىر دەرتتى جە­ڭىپ شىققان بالالاردى, ولاردىڭ اتا-انا­سىنىڭ قۋانعان ءساتىن كورۋدىڭ ءوزى ءبىر باقىت. ءتىپتى و دۇنيەلىك بولعاندارى دا سوڭعى دەمى ۇزىلگەنشە ءومىرىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن قولدان كەلگەن مۇمكىندىكتىڭ ءبارى جاسالعانىن ءبىلىپ كەتكەنىن سەزىنۋدىڭ ءوزى قۋانىش. ادامنىڭ ساناسى قايعىنى ەمەس, قۋانىشتى ساتتەردىڭ ساقتالىپ قالعانىن قۇپ كورەدى ەكەن. مەن ءتىپتى دەرتتى جەڭە الماي كەتكەن بالالاردىڭ دا كوڭىلدى ساتتەرىن جيىرەك ويلاۋعا تىرىسامىن.

مەن ءوزىمدى وتە باقىتتى اداممىن دەپ ويلايمىن. ومىرىمدە, دوستارىمنىڭ ورتاسىندا, شىعارماشىلىعىمدا جانە وتباسىمدا ەشكىمگە كەرەك بولماي قال­عان ساتتەردى سەزىندىرمەگەنى ءۇشىن تاع­دىرىما ريزامىن.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن

گۇلبارشىن ايتجانبايقىزى,

«ەgemen Qazaqstan»

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار