مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ كومەكشىسى دونالد لۋ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي قۇتتىقتاۋ جولدادى.
30 جىلدىق مەرەيتوي شەڭبەرىندە امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىنە, اۋماقتىق تۇتاستىعىنا جانە ەگەمەندىگىنە قولداۋىن ءبىلدىردى. ەكى تاراپ اقش پەن قر اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ 30 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى.
جوعارى دەڭگەيدەگى دەلەگاتسيالار بىرقاتار ءتۇيىندى ەكىجاقتى جانە ايماقتىق ساياسي, ەكونوميكالىق, سونداي-اق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
امەريكا قۇراما شتاتتارى قر پرەزيدەنتى ق.توقاەۆتىڭ ساياسي رەفورمالاۋ جونىندەگى كۇش-جىگەرىن, ونىڭ ىشىندە 2021 جىلعى 9 ماۋسىمداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى ودان ءارى شارالارى تۋرالى» جارلىعىن قۇپتادى. ەكى تاراپ 2022 جىلدىڭ باسىندا دەموكراتيالىق رەفورمالار جونىندەگى جوعارى دەڭگەيدەگى ديالوگتىڭ العاشقى كەزدەسۋىنە دايىندىقتى باستاۋعا ۋاعدالاستى.
اقش قازاقستانعا تەرروريزمگە قارسى كۇرەس, شەكارا قاۋىپسىزدىگى, بىتىمگەرشىلىك, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ, كليماتتىڭ وزگەرۋى جانە ايماقتىق قاۋىپسىزدىك سياقتى ورتاق سىن-قاتەرلەردى شەشۋدەگى بەرىك سەرىكتەستىگى ءۇشىن ءوزىنىڭ العىسىن ءبىلدىردى.
امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستاننىڭ سوعىس ايماقتارىنداعى ازاماتتاردى جانە ولاردىڭ وتباسىلارىن رەپاترياتسيالاۋداعى كوشباسشىلىعىن جوعارى باعالاپ, ولاردى وڭالتۋ مەن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا مىندەتتەندى. قاتىسۋشىلار يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ قاعيداتتارى مەن تاجىريبەسىندە قازاقستان جاھاندىق كوشباسشى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
امەريكا قۇراما شتاتتارى سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن قازاقستانمەن تىعىز سەرىكتەستىك ورناتۋعا نيەتتى بولىپ قالا بەرۋدە.
سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ا.راحمەتۋللين مەن مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ كومەكشىسى د.لۋ امەريكا قۇراما شتاتتارى مەن قازاقستاننىڭ اۋعان حالقىنا گۋمانيتارلىق قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرۋعا نيەتتى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. امەريكا قۇراما شتاتتارى USAID قىزمەتكەرلەرىنىڭ كابۋلدان الماتىعا ۋاقىتشا اۋىستىرىلۋىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, قازاقستاننىڭ الماتىدا ايماقتىق گۋمانيتارلىق حاب قۇرۋ باستاماسىن اتاپ ءوتتى. ەكى تاراپ C5+1 جانە ساۋدا مەن ينۆەستيتسيالىق نەگىزدەمەلىك كەلىسىم (TIFA) اياسىندا ايماقتىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى جانداندىرۋعا قولداۋ ءبىلدىردى.
مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ كومەكشىسى لۋ قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالار باعدارلاماسىن قۇپتادى جانە تاراپتار امەريكالىق كومپانيالاردىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى قازاقستاندىق-امەريكالىق جۇمىس توبىنىڭ تۇراقتى وتىرىستارى ءوزارا مۇددەلەرگە ىقپال ەتەتىنىن اتاي وتىرىپ, قازاقستانداعى ساۋدا اينالىمى مەن ينۆەستيتسياسىن كەڭەيتۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى.
قاتىسۋشىلار سانكتسيالاردىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا كۇتپەگەن سالدارى بولۋىنا جول بەرمەۋ ەتۋ بويىنشا كونسۋلتاتسيالاردى جالعاستىرۋعا كەلىستى. امەريكا قۇراما شتاتتارى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىن قازاقستاننىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ ون ەكىنشى مينيسترلەر كونفەرەنتسياسىنا توراعالىعىن قۇپتادى. تاراپتار قازاقستان مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى اراسىندا «تۇراقتى قالىپتى ساۋدا قاتىناستارىن» ورناتۋ مۇمكىندىگىن تالقىلادى.
ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى قايرات تورەباەۆ پەن وڭتۇستىك جانە ورتالىق ازيا جونىندەگى اعا كەڭەسشى افرين احتەر عىلىم جانە تەحنولوگيا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى, سونداي-اق اعىلشىن ءتىلى مەن ءبىلىم الماسۋ, ايەلدەردىڭ ساياسي, الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ, سونداي-اق ايماقتىق وركەندەۋ مەن ءوزارا بايلانىستىلىققا جاردەمدەسەتىن بىرلەسكەن باستامالاردى تالقىلادى. سونىمەن بىرگە, تاراپتار اسكەريلەر, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, شەكارا جانە كەدەن ورگاندارى اراسىنداعى بايلانىستى تەرەڭدەتۋ ارقىلى قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى قورعانىس مينيسترلىگى اراسىنداعى اسكەري ىنتىماقتاستىقتىڭ ءتورتىنشى بەسجىلدىق جوسپارى شەڭبەرىندە نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
ەكى تاراپ ءتيىمدى ەنەرگيا جانە جاسىل تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. قاتىسۋشىلار C5+1 اياسىندا كليماتتىق ماسەلەلەر بويىنشا وتكەن مينيسترلىك وتىرىسىنىڭ ناتيجەلەرىن تالقىلادى. امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستاننىڭ 2060 جىلعا قاراي كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ جانە 2030 جىلعا قاراي جاڭارتىلاتىن قۋات كوزدەرىنىڭ ۇلەسىن 15 پايىزعا جەتكىزۋ جونىندەگى مىندەتتەمەسىن جوعارى باعالاپ, قازاقستاندى جاھاندىق مەتان كەپىلىنە قوسىلۋعا شاقىردى. تاراپتار گلازگودا بولىپ وتكەن بۇۇ-نىڭ كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى كونفەرەنتسياسى (COP26) اياسىندا قازاقستان مەن ورتالىق ازيانىڭ باسقا دا مەملەكەتتەرىنىڭ قايتا جاڭارتىلعان مىندەتتەمەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, C5+1 اياسىندا كليماتقا بەيىمدەلۋ, ونىڭ تەرىس سالدارىن ازايتۋ مەن جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋ بويىنشا ودان ءارى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ كومەكشىسى د.لۋ اقش-تىڭ COVID-19 ىندەتىنە قارسى تۇرۋداعى قازاقستاننىڭ كۇش-جىگەرىنە قوسقان كومەگىن اتاپ ءوتتى. دەلەگاتسيالار اكادەميالىق جانە عىلىمي الماسۋلار ارقىلى ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا ءوزارا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن راستادى. ەكى تاراپ شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىستەرىندە ايەلدەردىڭ وكىلدىگىن ارتتىرۋ بويىنشا كۇش-جىگەرلەردى قولداۋدى جالعاستىرۋعا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى.
ەكى تاراپ ورتالىق ازيا مەن اۋعانستاندا بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن KazAID پەن USAID اراسىنداعى تىعىز ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا مۇددەلىلىك تانىتتى. ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى اقەركە احمەتوۆا مەن مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ دەموكراتيا, ادام قۇقىقتارى جانە ەڭبەك جونىندەگى كومەكشىسىنىڭ ورىنباسارى كارا ماكدونالد ءدىني سەنىم نەمەسە سەنىم بوستاندىعىن قولداۋ, ادام ساۋداسىمەن كۇرەسۋ, ازاپتاۋلاردى جويۋ, بوسقىنداردى قورعاۋ, ايەلدەر قۇقىقتارىن قورعاۋ, ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىگىن ىلگەرىلەتۋ جانە تاۋەلسىز باق پەن ازاماتتىق قوعامدى قولداۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە مۇددەلى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى.
سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ا.راحمەتۋللين مەن مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ كومەكشىسى د.لۋ كەڭەيتىلگەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك جونىندەگى كوميسسيانىڭ كەلەسى وتىرىسىن 2022 جىلى ۆاشينگتوندا وتكىزۋگە نيەت ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار, ولار پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى - سىرتقى ىستەر ءمينيسترى م.تىلەۋبەردىنىڭ ۆاشينگتونعا ساپارىن 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىن تالقىلادى.
