قازاقستان • 22 جەلتوقسان, 2021

بيىك اسۋلاردى باعىندىرۋعا باستايدى

715 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ەلدىكتىڭ جەتى تۇعىرى» اتتى قاعيداتتار جيىنتىعى – تاريحپەن تامىرلاس, بۇگىنگى ءومىر تالابىمەن ۇندەسىپ وتىر. قوعامنىڭ ءاربىر سالاسىنا ءمان بەرىپ, جاڭا زامانداعى قازاقستاننىڭ الدىندا تۇرعان سىن-قاتەرلەرىن ايقىنداعان ماڭىزدى ساياسي-ساراپتامالىق قاعيداتتىڭ بارىمىزگە دە قاتىسى بار.

بيىك اسۋلاردى باعىندىرۋعا باستايدى

ءبىرىنشى تۇعىر ول – تاۋەلسىزدىك. كەز كەلگەن ازامات ءۇشىن ەڭ قاستەرلى قۇندىلىق. ەل ەڭسەسىن تىكتەگەن ەگەمەندىكتىڭ ءبىز ءۇشىن ماڭىزى ەرەكشە. ەلباسى بۇل قاستەرلى تۇسىنىكتى تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى سانامىزعا سىڭىرۋدە. وسكەلەڭ ۇرپاق ءۇشىن تاۋەلسىزدىك تاريحي قۇندىلىق, ەل ەرتەڭىنە دەگەن سەنىم, العا جوسپارلاعان بولاشاعىنا باعىت بەرەتىن ەڭ ماڭىزدى ماسەلە بولۋىنا كۇش جۇمساۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن ەل بولىپ بىرىگىپ, ەڭبەك ەتۋ ماڭىزدى دەپ وي سالادى ەلباسى. ەكىنشىسى – بىرلىك پەن كەلىسىم – ەلدىگىمىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى. كوپەتنوستى قازاقستان حالقى ءۇشىن بۇل تۇعىر ەتنوسارالىق, كونفەسسياارا­لىق تاتۋلىقتى ساقتاپ قالۋ ماسە­لەسى سىندى ماڭىزدى بولماق. ەلباسى ەگەمەندىك العان جىلدار­دان بەرى قازاقستان حالقى اس­سامبلەياسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرتىپ, حالىقتار دوستىعىنىڭ مىزعىماس سيمۆولى رەتىندە جىل سايىن ەلىمىزدە ءتۇرلى حالىق­ارالىق شارالاردى ۇيىم­داستى­رۋ­دى نازاردان تىس قالدىرماي­دى. بۇل ءۇردىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تاپپاق. ءۇشىنشى تۇعىر – جەر – اتا-بابا مۇراسى, حالىق قازىناسى. جەر ماسەلەسى قازاق حالقىنا بولمىسىنان بەرىلگەن, قانىمەن ءسىڭىپ, بويىنا بىتكەن ەرەكشە ماڭىز­دى ماسەلە. جەرى مەن ەلى ءۇشىن ءومىرىن قيىپ, عۇمىرىن ارناعان اتا-بابالارىمىزدىڭ امانا­تىن ارقالاپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا وسى ۇلان-عايىر اتىرابىمىزدى ميراس ەتۋ ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە ەسكە تۇسى­رە­دى. ءتورتىنشى تۇعىر – وتباسى مەن سالت-ءداستۇر – قوعامنىڭ التىن دىڭگەگى. ەلباسى: «وتباسى – ۇر­­پاق تاربيەسىنىڭ ۇستاحاناسى, قوعام­دىق قاتىناستاردىڭ باستاۋى سانالاتىن بىرەگەي ينستيتۋت» دەپ بۇگىنگى قوعامدا جانۇيانىڭ ماڭىزدىلىعى مەن ءرولىن تاعى ءبىر مارتە ەرەكشەلەيدى. ادام ساناسى ازعىنداعان جاڭا زاماندا جاس وتباسىلار اراسىندا بەلەڭ العان كەلەڭسىز جاعدايلار, اجىراسۋ, ءبىر جىنىستى نەكە, تولىق ەمەس وتباسىلار, جەتىم بالالاردىڭ كوبەيۋى ماسەلەلەرى ءدال وسى وتباسى ينستيتۋتىنا ەلىمىزدە جەتكىلىكتى دەڭ­گەيدە كوڭىل بولىنبەيتىندىگىنىڭ كورسەتكىشى. بۇل ماسەلە ەل كولە­مىندە نازارعا الىنىپ, شەشىلۋىنە ىق­پال ەتۋ ءۇشىن ەلباسى ءوزى باس­تاپ وتباسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اي­قىنداپ بەرىپ وتىر. بۇل – يگى­لىكتىڭ نىشانى. بەسىنشى تۇعىر – ۇلتتىق مادەنيەت – حالىقتىڭ رۋحا­ني تىرەگى. بۇگىنگى كۇنى جاھان­دىق باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن بىرەگەي ۇلت­تىق مىنەز, اسقاق رۋح كەرەك دەيدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. شىنى­مەن-اق, ەلدىكتىڭ تۇتقاسى – ۇلتتىق مۇرا, ءتىل مەن مادەنيەت, سالت-ءداستۇر مەن ادەبيەت. ۇلت مادە­­نيەتىن قاجەتتى دەڭگەيدە دا­مىت­­پايىنشا, رۋحاني قۇن­­دى­ل­ىقتارىمىزدىڭ مارتەبەسى ەش­ق­اشان  بيىكتەمەيدى. ەلباسى نازار اۋدارعان ۇلتتىق مادەنيەت سالا­سىن دامىتۋ ارقىلى عانا ءبىز باسقا حالىقتاردى ونەر قۇدىرەتى­مەن, عىلىمي ىزدەنىسپەن مويىنداتا الامىز. التىنشى تۇعىر – ءبىلىم مەن ەڭبەك – باقۋاتتى ءومىر­دىڭ كىلتى. تابىستىڭ كىلتى ۇزدىك­سىز ءبىلىم الۋ مەن تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋدە دەيدى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى. باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ جولىندا ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ مەملە­كەت ءۇشىن ماڭىزى مول. جەتىن­شىسى – پراگماتيزم – باسەكەگە قابىلەت­تى بولۋدىڭ كەپىلى. پراگم­ا­تيزم پرينتسيپتەرى بارىن­شا قاناعاتشىل, ۇنەمشىل, ۇستامدى بولىپ, ۋاقىتتى ورىن­دى پايدالانۋعا تالپىنۋدى كوز­دەيدى. ەلباسى بۇل پرين­تسيپتەر جاس­تاردى توزىم­دىلىككە تاربيەلەپ, جاڭا زامان تالا­بى­نا ساي دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن قابىلەت دەپ سانايتىنىن ايتادى.

جالپى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى «ەلدىكتىڭ جەتى تۇعىرى» اتتى جاڭا قاعيداسىمەن بارشا قازاق­ستان­دىق­تاردىڭ رۋحىن قايراپ, ەڭسە­مىزدى تىكتەپ, بۇدان دا بيىك اسۋلار­عا جەتۋ ءۇشىن جانە تاۋەلسىز قازاق­­ستان­نىڭ جارقىن بولاشاعى جولىن­دا تىنباي جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.

 

گۇلنار تويلىباەۆا,

Nur Otan پارتياسى الماتى وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى

ورىنباسارى, دەپۋتاتتىق فراكتسيا جەتەكشىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار