ارحيتەكتۋرالىق تۇجىرىمداما تانىستىرىلدى

كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «استانا ەكسپو-2017» ارحيتەكتۋرالىق جوباسى تۇجىرىمداماسى­نىڭ تۇساۋكەسەرىنە ارنالعان بريفينگ بولىپ ءوتتى. وعان قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۇرلان قاپپاروۆ, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارماسى توراعاسىنىڭ قۇرىلىس جانە ارحيتەكتۋرا جونىندەگى ورىنباسارى بەكجان كولباەۆ, Adrian Smith+Gordon Gill Architecture ارحيتەكتۋرالىق كومپانياسىنىڭ سەرىكتەسى روبەرت فورەست قاتىستى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىن كىرىسپە سوزبەن اشقان نۇرلان قاپپاروۆتىڭ ايتۋىنشا, 2017 جىلى ەلوردادا وتكىزىلگەلى وتىرعان بۇكىلالەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسى پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى مەملەكەتتەر اۋماعىنداعى حالىقارالىق دارەجەدەگى وسىنداي العاشقى اۋقىمدى شارا بولىپ تابىلادى. 28 اقپاندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكسپو-2017 ارحيتەكتۋرالىق كەشەنى تۇجىرىمداماسىن بەكىتكەن بولاتىن. سونداي-اق, وتكەن اپتادا حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمە نىساندارىنىڭ باس جوسپارى مەن نەگىزگى ارحيتەكتۋرالىق جوسپارلاۋ شەشىمدەرى ۇكىمەت مۇشەلەرىنە, استانا اكىمدىگىنە, بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتكەرلەرىنە, استانا قالاسىنىڭ ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى مەن توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنە جان-جاقتى تانىستىرىلدى. قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى اتاپ كورسەتكەندەي, 175 گەكتار اۋماقتا بوي كوتەرەتىن كورمە قالاشىعى بۇكىل الەمگە بولاشاقتىڭ قالاسى قالاي سالىناتىندىعىنىڭ ۇلگىسى بولماق. بۇگىندە جەر شارىن 7 ميلليارد ادام مەكەندەسە, ونىڭ 50 پايىزدان استامى قالادا قونىستانعان. وسىعان بايلانىستى قازىردىڭ وزىندە ەنەرگەتيكالىق, ەكولوگيالىق پروبلەمالار تۋىنداۋدا. ال «استانا ەكسپو-2017» كورمە قالاشىعى تولىقتاي «جاسىل» تەحنولوگيا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. كورمە قالاشىعىنىڭ نىساندارى تۇگەلدەي دەرلىك جاڭعىرمالى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. كۇن, جەل جانە باسقا جاڭعىرمالى ەنەرگەتيكا كوزدەرىنەن الىنعان ەلەكتر ەنەرگياسى بەلگىلى ءبىر جەردە جيناقتالىپ, ەكىنشى ءبىر نىساندارعا بەرىلەتىن بولادى. جيناقتالعان ەنەرگيا قالانىڭ باسقا دا نىساندارىن ەلەكتر قۋاتىمەن جابدىقتاۋعا جۇمسالادى. ەكسپو-2017 كورمە قالا­شى­عىندا «اقىلدى ەلەكتر جەلىسى», «اقىلدى كۇل-قوقىس» تەحنولوگيا­لارى جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن, «اقىلدى ەلەكتر جەلىسى» تەحنو­لوگياسى بويىنشا 1 نىساندا ءون­دىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسى ەكىنشى نىسانعا بەرىلىپ وتىرادى. «اقىلدى كۇل-قوقىس» تەحنولوگيا­سى بويىنشا, ارناۋلى ۆاكۋم ءاربىر عيماراتتىڭ كۇل-قوقىستارىن سورىپ الىپ, كۇل-قوقىس وڭدەيتىن زاۋىتقا جونەلتەدى. جاڭادان سالىناتىن بۇل زاۋىت تا كەرەمەت تەحنولوگيا بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. نۇرلان قاپپاروۆتىڭ ايتۋىنشا, كۇل-قوقىس وڭدەيتىن زاۋىتتا ەشقانداي ءيىس بولمايدى. سونىمەن بىرگە, وسى كۇل-قوقىس وڭدەيتىن زاۋىتتا سۋ تازالاۋ ۇردىستەرى ءىس جۇزىنە اسىرىلاتىن بولادى. تازارتىلعان سۋ قايتادان قالا عيماراتتارىنىڭ پايدالانۋى ءۇشىن بەرىلەتىن بولادى. ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى وتكەننەن كەيىن كورمە قالاشىعى ەلورداداعى ەڭ قولايلى اۋدانداردىڭ ءبىرى بولماق. مۇندا سالىناتىن تۇرعىن ۇيلەر بۇگىنگى زاماننىڭ وزىق تەحنولوگيالارىنا نەگىزدەلەدى. كورمە قالاشىعىندا بارلىعى 1 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بوي كوتەرەدى, دەيدى نۇرلان قاپپاروۆ. بەكجان كولباەۆ پەن روبەرت فورەست نەگىزگى ارحيتەكتۋرالىق جوس­پارلاۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, جوبالاۋشى كومپانيا حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ كورمە نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا بارلىق تالاپتارىن ەسكەردى. Adrian Smith+Gordon Gill Architecture كومپانياسىنىڭ ارحيتەكتورلارى استانانىڭ باس جوسپارىنا بايلانىستى شەبەرلىك جوسپارىنا تولىقتىرۋلار ەنگىزدى, بۇعان ينفراقۇرىلىمدىق نىسانداردى كورمەدەن كەيىن پايدالانۋ ءۇشىن قاجەتتىلىكتەردىڭ بارلىعى قاراستىرىلدى. «ەستەتيكالىق ساپا مەن يننوۆاتسيالىق ديزايننەن باسقا كورمە كەشەنى استانانىڭ ارحيتەكتۋرالىق كەلبەتىنە ساي كەلەدى. ول تۋريستەر ءۇشىن تارتىمدى, ەكونوميكالىق تۇرعىدان ۇتىمدى جانە ەنەرگيا­نى ۇنەمدەۋ جاعىنان ءتيىمدى, باس­تىسى – كورمەنىڭ تاقىرىبىن تولىعىمەن كورسەتەتىندىگى», دەپ اتاپ ءوتتى ب.كولباەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, كورمە قالاشىعى قۇرىلىس نىساندارىن سالۋعا 10 مىڭنان استام قۇرىلىسشىلار قاتىسۋى مۇمكىن. قالاشىقتى تۇرعىزاتىن قۇرىلىسشىلاردىڭ 70 پايىزى قازاقستاندىقتار بولماق. قازىرگى ۋاقىتتا ەكسپو-2017 كورمە كەشەنى تۇرعىزىلاتىن اۋماقتا ينجەنەرلىك-گەولوگيالىق جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. قۇرىلىس اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىندا باستالادى دەپ جوسپارلاندى. ءبىرىنشى كەزەكتە كورمەنىڭ باس­تى نىسانى جالپى ديامەترى 80 مەتر شار تۇرىندە كەلگەن سفەرا – «قازاقستان-استانا» پاۆيلونى بوي كوتەرەتىن بولادى. جىلقىباي جاعىپار ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».