كاسىپ باستاپ ءوزىن دە, وزگەنى دە جۇمىسپەن قامتيمىن دەگەن جاندارعا اتالعان كورپوراتسيا جەڭىل پايىزبەن نەسيە بەرىپ, جۇمىسىنىڭ جولعا تۇسۋىنە قولعابىس ەتىپ كەلەدى. ناقتىراق ايتساق, ميكروقارجىلاندىرۋ ۇيىمدارى بىرنەشە سالالاردا بيزنەستى دامىتۋعا كومەكتەسەدى. جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەرگە, شاعىن بيزنەس وكىلدەرىنە, ونىڭ ىشىندە وتباسىلىق جانە الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتىپ جۇرگەن تۇلعالارعا ءوز بيزنەس-جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا كومەكتەسەدى. مىسالى, كىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ وكىلدەرى دە جىلدىق 6% مولشەرلەمەمەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الا الادى. «اتامەكەن» ۇكپ جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن كورپوراتسيانىڭ سەرىكتەسى رەتىندە 15 ميكروقارجى ۇيىمى قۇرىلعان, ولار قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە ءوز جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق ماركەتينگ جانە PR قىزمەتىنىڭ باسشىسى رۋسلان ەسكەندىردىڭ ايتۋىنشا, وڭىرلەردەگى بيزنەستى قولداۋ ءۇشىن اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى تاراپىنان 22,5 ملرد تەڭگە مولشەرىندە ميكروقارجى ۇيىمدارىن قورلاندىرۋعا ارنالعان كرەديتتىك جەلىلەر اشىلعان.
– وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ كەڭ اۋقىمىن قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋعا جاردەمدەسەدى. ءوز كەزەگىندە بۇل اۋىلدىق جەرلەردە ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا اسەر ەتەدى: جۇمىس ورىندارى پايدا بولادى, جاڭا وندىرىستەر اشىلادى, قىزمەت كورسەتۋ سالاسى داميدى, دەيدى ر.ەسكەندىر.
ميكرونەسيە العىسى كەلەتىن ازاماتتار الدىمەن «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ نەمەسە باسقا دا مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندەگى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىتۋ كۋرستارىندا ءبىلىم الۋى ءتيىس, سونداي-اق كەپىل مۇلكى بولۋى قاجەت. مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جوبالار بويىنشا نەسيە 7 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە بەرىلسە, باسقا سالالاردا 5 جىلعا دەيىن نەسيە الۋ مۇمكىندىگى بار. بيزنەس-جوسپاردى ءساتتى قورعاعان قاتىسۋشى مقۇ-دا نەسيە رەسىمدەي الادى.
ميكرونەسيەنىڭ ەڭ جوعارى سوماسى اكىمشىلىك باعىنىستىلىعىنا قاراماستان, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە جانە شاعىن قالالاردا – 2,5 مىڭ اەك-كە دەيىن, ياعني 7,2 ملن تەڭگە بولسا, شىمكەنت, اقتاۋ, اتىراۋدان باسقا قالالاردا, مونوقالالاردا – 6,5 مىڭ اەك-كە دەيىن نەمەسە 18,9 ملن تەڭگە كولەمىندە. ال شىمكەنت, اقتاۋ, اتىراۋ قالالارىندا – 8 مىڭ اەك-كە دەيىن, ياعني 23,3 ملن تەڭگەگە تەڭ.
قازىرگى تاڭدا وڭىرلەردەگى بيزنەستى ميكرونەسيەلەۋگە اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى 22,5 ملرد تەڭگە بولگەن. ماڭعىستاۋ وبلىسىنا بولىنگەن 1 ملرد تەڭگە قارجىنىڭ العاشقى جىلىنا قارالعان 500 ملن تەڭگەنىڭ بۇگىندە تەڭ جارتىسىنان استامى, ياعني 283 ملن تەڭگەسى يگەرىلگەن. اتالعان كورپوراتسيانىڭ ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى جۇمىس بارىسىمەن تانىسۋ ارنايى تۋر ۇيىمداستىرۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلدى. تۋر بارىسىندا باق وكىلدەرى «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن بيزنەسكە ميكرونەسيە بەرۋ راسىمدەرىمەن تانىسىپ, اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنىڭ قورلاندىرۋ قۇرالدارى ارقىلى مقۇ-نان ميكرونەسيە العان بىرقاتار كاسىپورىنعا باردى. كاسىبىن باستاۋعا جاسالعان مۇمكىندىكتى ماڭعىستاۋلىق كاسىپكەرلەر ءار سالادا كيىم-كەشەك جانە ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىن اشۋ, اۆتوسەرۆيستەر مەن حيميالىق تازالاۋ قىزمەتى, مال شارۋاشىلىعى سالاسىندا پايدالانۋدا.
اقتاۋ قالاسىنىڭ 19 شاعىن اۋدانىنان اشىلعان Hi MOM بالالار كيىم دۇكەنىنىڭ يەسى جانبوپە قۇراقباەۆا – «باستاۋ بيزنەس» جوباسى اياسىندا ءبىلىم الىپ, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنىڭ» جەڭىلدەتىلگەن قارجىسىنا قول جەتكىزگەن كاسىپكەر.
– «باستاۋ بيزنەستە» وقىپ, كوپ نارسە ۇيرەندىم. دۇكەن اشسام دەگەن نيەتىم بولعانىمەن, جۇمىستى ودان ءارى قالاي الىپ ءجۇرۋ كەرەكتىگىن بىلمەي داعدارعان مەن كۋرستا ءبىلىم الىپ, شاعىن نەسيە الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋ ارقىلى ءوز ماقساتىما قول جەتكىزدىم. جولداسىم ەكەۋمىز ءۇش اي جەڭىلدىك مەرزىمىمەن نەسيەگە 6 ملن تەڭگە الدىق. بۇل قارجى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ كولەمىن ۇلكەيتۋگە, تاۋار تۇرلەرىن ارتتىرۋعا ۇلكەن كومەك بولدى. قازىرگى تاڭدا دۇكەندە ەكى ادام جۇمىس ىستەيدى, تاعى ءۇش ادامدى ەڭبەكپەن قامتۋعا نيەتتىمىز. كەلۋشىلەر از ەمەس, كيىمدەرىمىز ساپالى, – دەيدى ج.قۇراقباەۆا.
كەلەسى كەزەكتە ساپارىمىز مۇنايلى اۋدانىندا جالعاستى. بۇل اۋداندا ءبىز جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, كولىك جوندەۋ قىزمەتىن كورسەتەتىن جانە ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىن اشقان كاسىپكەرلەرمەن جۇزدەستىك. ءىسىن جولعا قويا العان ولار جەڭىلدەتىلگەن نەسيەگە ريزا. تەك ولاردى بۇل مۇمكىندىكتى تۇرعىنداردىڭ جاپپاي تۇسىنە بەرمەيتىندىگى الاڭداتادى ەكەن.
تۇپقاراعان اۋدانى سايىن اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ق.دانشاباەۆتىڭ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋىنا اتالعان كورپوراتسيادان جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋىنىڭ اسەرى كوپ بولعان.
– ونىڭ تيىمدىلىگى الدىمەن – جەڭىلدەتىلگەن نەسيەدە, ەكىنشىسى – تولەم ۋاقىتىنا بەرىلەتىن دەمالىستا. مەن 6 پايىزبەن 4 ملن تەڭگە الىپ, ورالدان التى باس سيىر, بەس توننا كەبەك ساتىپ الدىم. سيىرلار بۇزاۋلايتىن كۇن دە الىس ەمەس. ءوزىم بۇرىننان تۇيە, قوي مەن ەشكى, جىلقى ۇستايمىن. ەندى ولاردىڭ سانى سيىرلارمەن تولىقتى, دەيدى كاسىپكەر قۋانىش دانشاباەۆ. تەك بۇلار ەمەس ماڭعىستاۋ وبلىسىندا تۇپقاراعان اۋدانى سايىن اۋىلىنداعى «ەسەن سەيىت» شارۋا قوجالىعى ميكروقارجى ۇيىمدارىنان 8 باس تۇيە ساتىپ الۋعا جانە ونى وسىرۋگە شاعىن نەسيە السا, قاراقيا اۋدانى مۇنايشى اۋىلىنداعى «الپامىس» جەكە كاسىپكەرلىگى 6 اسىل تۇقىمدى سيممەنتال سيىر ساتىپ الىپ وسىرۋگە نەسيە العان.
– بۇل باعدارلامانىڭ ماقساتى – تۇرعىنداردىڭ ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىقتى ەڭسەرۋ, حالىققا قولداۋ كورسەتۋ. باعدارلاما جۇمىسسىز ادامدارعا بارىنشا ءتيىمدى, ولارعا جەڭىلدىك كەزەڭى دە قاراستىرىلعان. مىسالى, نەسيەگە الىنعان مال جەڭىلدىك كەزەڭىندە تولدەپ, كوبەيەدى, كەيىن ونى بورداقىلاپ ساتۋ ارقىلى قاراجات تابۋعا بولادى. كەپىلگە قالاداعى, اۋىلداعى نىسانداردى, تەحنيكالاردى, رەسپۋبليكامىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندەگى م ۇلىكتەردى قويۋعا بولادى. باعدارلامانىڭ باعىتى تەك اۋىل شارۋاشىلىعىمەن شەكتەلىپ قالمايدى, تەحنيكا الۋ, ناۋبايحانا, دۇكەن, شاشتاراز, تىگىن تسەحىن اشۋ جوبالارىن جانە ت.ب قارجىلاندىرا الامىز. قازىرگى تاڭدا ءبىز ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا 283 ملن تەڭگەگە 60-تان استام جوبانى قارجىلاندىردىق, الداعى جوسپاردا 150-200 جوبانى نەسيەلەندىرۋدى مەجەلەپ وتىرمىز. قاراجات بار, كەلەم دەۋشىلەرگە ەسىك اشىق. باعدارلاما بيىل العاشقى جىل جۇزەگە اسۋدا, كەلەر جىلى سۇرانىس بولسا جالعاسىن تابادى دەپ ويلايمىز, – دەيدى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنىڭ» ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا فيليال ديرەكتورى اسەت بايبوسىنوۆ.
تۇرعىنداردىڭ مۇمكىندىكتى مولىنان پايدالانىپ, جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن كاسىبىن جولعا قويۋى – ەلدىڭ الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق جاعدايىنا قولداۋ بولىپ تابىلماق.
ماڭعىستاۋ وبلىسى