اتالعان بيۋدجەتتىك قارىزدى «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ جانە دە باسقا مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندەگى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىتۋ كۋرستارىنىڭ تۇلەكتەرى الا الادى.
– كاسىپكەرلەردىڭ بيزنەس-باستامالارىن قولداۋ ءۇشىن «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا 22,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بۇل قاراجات جاڭادان ءىس باستاعان كاسىپكەرلەرگە, شاعىن بيزنەس, ميكروكاسىپكەرلىك وكىلدەرىنە, ونىڭ ىشىندە وتباسىلىق جانە الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان. كاسىپكەرلەر وسى ماقساتتا تومەندەتىلگەن پايىزدىق مولشەرلەمەمەن جەڭىلدەتىلگەن كرەديتتەر الا الادى. مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جوبالاردىڭ كرەديتتەۋ مەرزىمى 7 جىل بولسا, باسقا سالالاردا 5 جىلدى قۇرايدى, – دەپ اتاپ ءوتتى اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايجان كەنجەباەۆا.
جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋعا قويىلاتىن تالاپ قيىن ەمەس. قارجىلاي كومەك الۋعا نيەتتىلەردە «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ نەمەسە باسقا دا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ سەرتيفيكاتى, سونداي-اق كەپىل مۇلكى بولۋى قاجەت. ياعني ارنايى كۋرستاردا ءبىلىمى جەتىلدىرىلگەنىن ايعاقتايتىن قۇجاتتىڭ بولۋى شارت. بيزنەس-جوسپاردى ءساتتى قورعاعان قاتىسۋشى مقۇ-دان نەسيەنى راسىمدەي الادى.
اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر (ولاردىڭ اكىمشىلىك باعىنىستىلىعىنا قاراماستان) جانە شاعىن قالالارداعى كاسىپكەرلەر – 2,5 مىڭ اەك-كە دەيىن (7,2 ملن تەڭگە); قالالار, مونوقالالاردا ءىس باستاعاندار (شىمكەنت, اقتاۋ, اتىراۋدان باسقا) – 6,5 مىڭ اەك-كە دەيىن (18,9 ملن تەڭگە); شىمكەنتتە, اقتاۋدا, اتىراۋدا كاسىپ يەلەرى 8 مىڭ اەك-كە دەيىن (23,3 ملن تەڭگە) الا الادى.
قازىر كاسىپكەرلەردىڭ مقۇ-دان بيۋدجەتتىك نەسيە الۋعا مۇمكىندىكتەرى بار. بۇگىنگە دەيىن بولىنگەن 22,5 ملرد تەڭگەدەن «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق ميكروقارجى ۇيىمدارىنان جالپى سوماسى 4,7 ملرد تەڭگەگە ءوتىنىم قابىلدادى. ونىڭ ىشىندە قازىرگى ۋاقىتتا 2,6 ملرد تەڭگەگە ميكروكرەديت بەرىلدى.
وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋمەن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ كەڭ اۋقىمىن قامتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ءوز كەزەگىندە بۇل اۋىلدىق جەرلەردەگى ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىنان كورىنەدى. كەيىنگى جىلدارى جاڭا وندىرىستەر اشىلىپ, جۇمىس ورىندارى پايدا بولۋدا, قىزمەت كورسەتۋ سالاسى دامىپ جاتىر.
جىل باسىندا مينيسترلىك ءتيىستى زاڭ جوبالارىن قابىلداۋ ارقىلى Doing Business رەيتينگىندە 20 ۇزدىك ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن حابارلادى. ول ءۇشىن بىرقاتار ءىس-شارا ازىرلەنىپ جاتقانى دا ءمالىم بولدى. پرەزيدەنت تە جاقىندا قازاقستاندا اككرەديتتەلگەن شەتەلدەردىڭ ديپلوماتيالىق ميسسيالارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ەلدەگى ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنىنا توقتالىپ, ءدال وسى جوسپار تۋرالى ءسوز قوزعادى. «مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ ساياسي تۇراقتىلىعى مەن تيىمدىلىگىن ەكونوميكالىق وسىمنەن ءبولىپ قاراۋعا بولمايدى. بۇل باعىتتا بىرقاتار جەتىستىك بار. 2019 جىلدىڭ 10 ايىندا ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 4,4 پايىزعا ءوستى. Doing Business-2020 رەيتينگىندە قازاقستان 25-ورىندا. باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ جاھاندىق يندەكسىندە ەلىمىز 55-ورىندا تۇر. الداعى بەس جىل ىشىندە حالىقارالىق رەيتينگتەگى پوزيتسيامىزدى ايتارلىقتاي جاقسارتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
بۇل باعدارلاما پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ميكروقارجىلاندىرۋدى دامىتۋ بويىنشا تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتە وتىرىپ, جاڭادان كاسىپ باستاعان كاسىپكەرلەردىڭ قارجىعا قولجەتىمدىلىگىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.