سەنىم سەرپىنى

باس پروكۋراتۋرانىڭ يننو­ۆاتسيالىق جوبالارى تالقىلانعان وسى قۇزىرلى ورگان جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ ماجىلىسىندە كوپ نارسە ايتىلدى. وتىرىسقا پارلامەنت سەنا­تى­نىڭ دەپۋتاتى قۋانىش سۇل­تانوۆ توراعالىق ەتتى. ءماجىلىس بارىسىندا قوعامدىق كەڭەس مۇشە­لەرىنە قۇقىقتىق ستاتيس­تيكانى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى قازىرگى اقپاراتتىق جۇيەنىڭ ءمۇم­كىن­دىكتەرى كورسەتىلدى. وسى ماقساتتا 6 اۆ­تو­ماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيە جاسالىپ, ونداعى اقپاراتتار ستاتيستيكالىق ەسەپ بەرۋدىڭ 43 تۇرىنە جانە ارنايى ەسەپكە الۋ­دىڭ 16 تۇرىنە بىرىكتىرىلگەن ەكەن. قىلمىستاردى تىركەۋدەن باس­تاپ ولاردى سوتتا قاراۋدىڭ ناتيجەلەرىنە دەيىنگى دەرەكتەردىڭ ءبىرتۇتاس ەسەبى قامتاماسىز ەتىلگەن. ءسويتىپ, وسى دەرەكتەر نەگىزىندە ازاماتتار ءۇشىن وزەكتى دە قاجەتتى يننوۆاتسيالىق جوبالار پايدا بولىپتى. ماسەلەن, باستاپقى يننوۆا­تسيا­­­لىق يدەيا رەتىندە 2011 جىلى ارىزدار مەن اقپاراتتاردىڭ ەلەكتروندى ەسەپكە الۋ كىتاپشاسى ءىس­ك­ە قوسىلىپ, وندا ناقتى ۋاقىت ءتار­­تىبىندە قىلمىستار تۋرالى بار­­لىق تىركەلگەن حابارلامالار جيناقتالعان. وتىنىشتەردى ءتىر­­­­كەۋ ۇدەرىسى قاراپايىم جانە قىزمەتكەرلەر ءۇشىن قولايلى, ال ازاماتتار ءۇشىن اشىق. بۇل جۇيە ءار ارىز بەن حابارلامانىڭ قارالۋ بارىسىن قاداعالاپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار, ول ارىزداردىڭ جىلدام دا جان-جاقتى قارالۋىمەن قاتار, قاعازباستىلىقتى جانە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ازاماتتارمەن قىزمەتتەن تىس بايلانىسىن بارىنشا ازايتتى. ەسەپكە الۋ-تىركەۋ سالاسىن ءتار­تىپ­كە كەلتىرۋ, ءوز كەزەگىندە, ەسەپكە الۋدان جاسىرىلعان قىلمىستاردىڭ سانىن ەداۋىر ازايتۋعا, تاسادا قالعان قىلمىستاردى جارىققا شاعارىپ, ەلىمىزدەگى قىلمىستىلىقتىڭ شى­­نايى كورىنىسىن جاساۋعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونىمەن قاتار, كەرى بايلانىس ورناتۋدى جانە بي­لىك ورگاندارىنىڭ ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىنە تيىسىنشە نازار اۋدارۋىنا قوعامدىق باقىلاۋدى قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن «ايقىن» جوباسى ىسكە استى. ول وتىنىشتەردىڭ مەم­­لەكەتتىك ورگانداردا جىلجۋ كەزەڭدەرىنەن باستاپ, ول جونىندە شەشىم قابىلدانعانعا دەيىنگى بارىسىن ينتەرنەت ارقىلى كورىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەلەسى جىلدان باستاپ بۇل جۇيە اۋىلدىق دەڭگەيدەگى بيلىكتىڭ بارلىق ورگاندارىن قامتىماق. كوميتەت سايتىنان كريمينوگەندى ايماقتاردى, جالپى, ەل بويىنشا, سونداي-اق, ناقتى وبلىس ورتالىعىن, ۇيلەر مەن كوشەلەردى كەز كەلگەن ۋاقىت ارالىعىندا كەڭىنەن قام­تىلعان قىلمىستىلىق كارتاسىنان دا كورۋگە بولادى. بۇل كارتانى پوليتسيا ناريادتارىن ورنالاستىرۋ, بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن ءتيىمدى ورناتۋ جانە باسقا دا الدىن الۋ شارالارى ءۇشىن ىشكى ىستەر ورگاندارى قازىردىڭ وزىندە ءجيى قولدانىپ ءجۇر. جول اپاتى قارتاسى جول-كولىك وقي­عالارى تۋرالى مالىمەتتەر نەگى­زىندە جاسالىپ, ەلىمىزدىڭ جولدارى مەن ەلدى مەكەندەرىنىڭ ەڭ قاۋىپتى بولىكتەرىن كورنەكى تۇردە ەسكەرتىپ تۇراتىن جول پوليتسياسى ورگاندارىنا جانە باسقا ۋاكىلەتتى قىزمەتتەرگە باعا جەتپەس كومەك رەتىندە تانىلىپ وتىر. «بيزنەس تىرەگى» جوباسىن ەن­گى­زۋ كاسىپكەرلەر ءۇشىن ماڭىزدى اق­پاراتتىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ءبىرى بولدى. ونىڭ ماقساتى – بيزنەستى تەكسەرۋدى وتكىزۋدىڭ ايقىندىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ مەن كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىنە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ زاڭسىز ارالاسۋ دەرەگىن بارىنشا ازايتۋ. سەرۆيس ارقىلى كاسىپكەرلەر تەكسەرۋدىڭ تىركەلۋىنىڭ انىقتىعىن ءوز بەتىنشە تەكسەرۋ مۇمكىندىگىنە يە بولىپ, تەكسەرۋشىلەر تاراپىنان بولعان ءوز قۇقىعىنىڭ بۇزىلعانى تۋرالى پروكۋرورلارعا جەدەل حابارلاي الادى. قىلمىستىڭ الدىن الۋ الەۋەتتى قۇرىلىمداردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرىپ, اقپاراتتىق الماسۋدىڭ ءبىرتۇتاس ۆەدومستۆوارالىق جۇيەسىن جاساۋ قاجەتتىلىگىن تۋدىردى, ول قازىردىڭ وزىندە قىلمىستىڭ ۋاقتىلى الدىن الۋ جانە اشۋ ءۇشىن قاجەتتى 61 دەرەك قورىن بىرىكتىرىپ وتىر. سونىمەن, بۇل جاڭالىقتار ناتيجەسى بارلىق قۇقىق قورعاۋ سالاسى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىنە وڭ اسەر ەتىپ, مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارىنىڭ اشىقتىعىن جانە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى قىزمەت كورسەتۋلەرگە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىندىگى ايقىندالا تۇسكەنىن بىلدىرەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ولاردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا دەگەن سەنىمىن ودان ءارى نىعايتۋىنا جاردەمىن تيگىزبەك. الەكساندر تاسبولاتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».