«دارىگەر سىزگە «قىزدىرۋدى» تاعايىندادى» – تۇماندى البيوننىڭ تەمەكى شەگۋشىلەرى كوپ ۇزاماي وسى سوزدەردى ەستۋى مۇمكىن. بريتاندىق ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق تاۋارلاردىڭ اينالىمىن رەتتەۋ باسقارماسى ەلەكتروندى تەمەكى مەن ءتۇتىنسىز ونىمدەرگە ليتسەنزيا بەرۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىققا وزگەرىستەر ەنگىزدى. ۇلىبريتانيا ۇكىمەتى رەتسەپت بويىنشا ەلەكتروندى تەمەكى ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىندە قول جەتىمدى باسقا ءدارى-دارمەكتەرمەن بىردەي بەكىتۋ پروتسەدۋراسىنان وتەدى دەپ مالىمدەدى. بۇل وسى ەلدەگى ءتۇتىنسىز ونىمدەرگە تەحنيكالىق رەگلامەنتكە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ارتۋىن كورسەتەدى.
كوپتەگەن جىلدار بويى تەمەكى شەگۋشىلەرگە كومەكتەسۋ ءۇشىن ەلەكتروندى تەمەكىنى پايدالانۋ كەرەك پە, جوق پا دەگەن پىكىرتالاستار بولدى, ويتكەنى ولار تولىعىمەن قاۋىپسىز بولىپ تابىلمايدى. دەگەنمەن, ءتۇتىنسىز قۇرىلعىلاردىڭ ازىراق زياندى ەكەنىن راستايتىن جەتكىلىكتى عىلىمي دەرەكتەر بار.
«ەلەكتروندىق تەمەكىنىڭ قۇرامىندا نيكوتين بار جانە ول تولىقتاي قاۋىپسىز ەمەس, بىراق ۇلىبريتانيا مەن اقش ساراپشىلارىنىڭ شولۋلارى سەرتيفيكاتتالعان ەلەكتروندىق تەمەكىنىڭ تەمەكى شەگۋدەن گورى ازىراق زياندى ەكەنىن انىق كورسەتتى. مەديتسينالىق ليتسەنزياسى بار ەلەكتروندى تەمەكى ودان دا قاتاڭ قاۋىپسىزدىك تەكسەرىستەرىنەن وتەدى», — دەپ مالىمدەدى انگليانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتى.
تەمەكىنىڭ جانۋىن بولدىرمايتىن ءتۇتىنسىز قۇرىلعىلار تەمەكى تۇتىنىندە پايدا بولاتىن شايىرلار مەن ۋلى گاز شىعارمايدى. وسىنىڭ ارقاسىندا ولار ءداستۇرلى تەمەكىگە قاراعاندا 95%-عا ازىراق زياندى. پايدالانۋ كەزىندە ولار ءتۇتىن ەمەس, بۋ شىعارادى.
قازىردىڭ وزىندە انگليادا ەلەكتروندى تەمەكى – بۇل تەمەكى شەگۋشىلەر جامان ادەتتەن باس تارتۋ ءۇشىن قولداناتىن ەڭ تانىمال قۇرال. ءاربىر ءتورتىنشى تەمەكى شەگۋشى پلاستىرلار نەمەسە ساعىز سياقتى نيكوتيندى الماستىراتىن تەراپيا ونىمدەرىنە ەمەس, ەلەكتروندى تەمەكىگە سۇيەنەدى. باعالاۋ بويىنشا, قازىردىڭ وزىندە ەلدە شامامەن 3,6 ميلليون ادام ەلەكتروندى تەمەكىنى پايدالانادى – ولاردىڭ كوپشىلىگى بۇرىنعى تەمەكى شەگۋشىلەر.
«نيكوتيننىڭ تاۋەلدىلىككە اكەلەتىنىن جانە سونىمەن قاتار بۇل ماڭىزدى مەديتسينالىق پروبلەما ەكەنىن ەسكەرۋ قاجەت. دارىگەرلەردىڭ ارسەنالىنا ەلەكتروندى تەمەكى مەن تەمەكىنى قىزدىراتىن جۇيەلەردى ۇسىنۋ جانە باسقا مەديتسينالىق پرەپاراتتار سياقتى ولارعا رەتسەپت جازىپ بەرۋ مۇمكىندىگىن ەنگىزۋ – بۇل اتالعان تاۋەلدىلىكتى باقىلاۋ مەن كوپتەگەن اۋىر اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋداعى قيسىندى قادام», - دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستاندىق مامان, دارىگەر, «دەنساۋلىق» ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ قاۋىپ فاكتورلارىن تومەندەتۋ جونىندەگى كەڭەسشىسى گينتاۋتاس كەنترا.
ساراپشى ۇلىبريتانيادا ۇزاق ۋاقىت بويى تەمەكى شەگۋمەن سالىستىرعاندا ءتۇتىنسىز قۇرىلعىلاردىڭ ادام دەنساۋلىعىنا تيگىزەتىن اسەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلعانىن اتاپ ءوتتى. ەگەر تەمەكى شەگەتىن ادامداردىڭ ءبارى بىردەي جامان ادەتتەن باس تارتۋعا دايىن ەمەس دەپ ويلاساق, وندا تەمەكى شەگۋدەن ەلەكتروندى تەمەكىنى پايدالانۋعا اۋىسۋدىڭ بالاماسى ازىراق زيان اكەلەدى.
« ۇلىبريتانيا ۇكىمەتىنىڭ تەمەكىنىڭ زيانىن ازايتۋعا باعىتتالعان پروگرەسسيۆتى ءتاسىلى تەمەكى شەگۋشىلەردىڭ كوپشىلىگىندە تەمەكىنى تاستاۋ ءۇشىن ەلەكتروندى تەمەكى سياقتى ەڭ جاقسى بالامالاردى قولدانۋعا ىقپال ەتتى. سونداي-اق, ۇلىبريتانيادا ەۋروپاداعى تەمەكى شەگۋدىڭ ەڭ تومەنگى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. جاقىندا جەڭىلدەتىلگەن, ءدارى-دارمەكتەر تاعايىنداۋدىڭ رەتتەلەتىن جولى انگليانىڭ كەدەي اۋداندارىندا تۇراتىندارعا تەمەكىنىڭ تارالۋى پروپورتسيونالدى ەمەس جوعارى جەرلەردە تەمەكىدەن باس تارتۋعا قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەدى», - دەدى گرەگۋار ۆەردو, Philip Morris International سىرتقى بايلانىستار جونىندەگى اعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى.
ۇلىبريتانيانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى سادجيد دجاۆيد ەلەكتروندى تەمەكى ەلدە تەمەكى شەگۋدى تومەندەتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى بولا الادى دەپ مالىمدەدى.
سونىمەن بىرگە, ۇلىبريتانياداعى ەلەكتروندى تەمەكىگە ارنالعان مەديتسينالىق مودەل بۇل ەلدەگى بالاما ونىمدەردى رەتتەۋدىڭ كوپتەگەن ادىستەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى جانە ول ءتۇتىنسىز ونىمدەردى كوممەرتسيالاندىرۋدىڭ باسقا جولدارىنسىز ءتيىمدى بولماس ەدى. اتاپ ايتقاندا, تەمەكى شەگۋشىلەرگە قول جەتىمدى ەتۋ ءۇشىن از زياندى ونىمدەرگە از سالىق سالىنۋى كەرەك دەگەن تۇجىرىمعا نەگىزدەلگەن سارالانعان سالىق سالۋ. ەلەكتروندىق تەمەكىنى نەمەسە تەمەكى قىزدىرۋ جۇيەلەرىن پايدالانۋ تەمەكى شەگۋشىگە تەمەكىدەن كەم دەگەندە ءبىرشاما ارزان بولۋى كەرەك, سودان كەيىن ول زياندى ازايتۋ باعىتىندا قوزعالۋعا ءتيىمدى بولادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, ۇلىبريتانيا الەمدەگى ەڭ قاتال تەمەكىگە قارسى زاڭ بار ەلدەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ول الەمدە ءبىرىنشى بولىپ قوعامدىق ورىنداردا تەمەكى شەگۋگە تىيىم سالدى, ال تەلەديداردا تەمەكىنى جارنامالاۋعا الىس 1985 جىلى تىيىم سالىنعان بولاتىن.
