قازاقستان • 24 قاراشا, 2021

تاۋەلسىزدىكتىڭ التىن بەسىگى

520 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىزدىكتىڭ وتىز جىلدىعى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپ­حانا­سىنىڭ مۋزەيىندە الما­تى قالاسى اكىمدىگىمەن بىرلە­سىپ وتكىزگەن «الماتى − تاۋەل­سىز­دىكتىڭ التىن بەسىگى» اتتى ەگەمەن ەل شەجىرەسىن بايانداعان كورمە اشىلدى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ التىن بەسىگى

مازمۇندى ءىس-شارا ەلباسى كىتاپحانا­سىنىڭ «قازاقستان جولى» جوباسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان, ونىڭ ماقساتى – ازاتتىقتىڭ العاشقى ارايلى تاڭىن قارسى العان الاتاۋدىڭ ەتەگىندەگى اسەم شاھاردىڭ ورنى مەن ءرولىن جارقىراتا كورسەتۋ.

ايتۋلى كورمەنىڭ اشىلۋىندا ەل­باسى كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى باقىت­جان تەمىر­بولات ازاتتىقتىڭ التىن بەسىگىنە اينال­عان – الماتىنىڭ كوركەم كەلبەتى مەن ءرولى تۋرالى سالماقتى ءسوز قوزعادى. ء«دال وسىدان 30 جىل بۇرىن الماتىدا 1991 جىلى 1 جەلتوقساندا – پرەزيدەنت سايلاۋى, 10 جەلتوقساندا – مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەسمي ۇلىقتاۋ ءراسىمى جانە 16 جەلتوقساندا – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن جاريالاپ, دەربەس ەلىمىزدىڭ نەگىزى قالاندى» دەدى ول.

ودان كەيىن الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ كور­مەگە ۇسى­نىل­عان ەكسپوزيتسيالار مەگا­پوليستىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ وتىز جىلدىعىنداعى جەتىستىكتەرىنە ارنال­عانىن اتاپ ءوتتى.

− ارۋ الماتىنىڭ ەلىمىزدەگى ورنى بو­لەك, ونى ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­­تىڭ ءوزى بەلگىلەپ بەرگەن. تاۋەل­سىزدىگى­مىز الدىمەن الماتىدا جاريالاندى. مەم­لەكەتىمىزدى بۇ­گىنگە دامۋ دەڭ­گەيىنە جەتكىز­گەن – ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك, ساياسي رە­فور­مالاردىڭ ءبارى الماتىدان باستالدى. ەلباسىنىڭ شەشىمىمەن ەل استاناسى الماتىدان اقمولاعا كوشىرىلدى. بىراق بۇ­­دان الماتى ۇتىلعان جوق. تۇڭعىش پرە­­زي­­دەن­تىمىزدىڭ قولداۋىمەن الماتىنىڭ جاڭا مارتەبەسى بويىنشا زاڭ قا­بىلداندى» دەي كەلىپ, ازاتتىق جىلدارىنداعى تابيعاتى كوركەم قالانىڭ ەكونوميكاسىنا توقتال­دى. ماسەلەن, الىپ شاھاردىڭ ەكونوميكاسى 1993 جىلداعى 2,1 ملرد تەڭگەدەن 2020 جىلى 13,5 ترلن تەڭگەگە دەيىن وسسە, جالپى وڭىرلىك ءونىم جان باسىنا شاققاندا 342,5 اقش دوللارىنان 16,7 مىڭ اقش دوللارىنا دەيىن ارتقان. حالىق سانى 1991 جىلعى 1 134 مىڭ ادامنان 2021 جىلى 2 ملن ادامعا دەيىن كوبەيگەن.

1

ەگەمەن ەلدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىن بايان ەتكەن كورمە ءۇش بولىمنەن تۇرادى, ءبىرىنشىسى − «تاۋەلسىزدىكتىڭ باستاۋىندا» دەپ اتالادى, وعان 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسى مەن 1991-1997 جىلدارداعى وقيعالار حرونيكاسى, سونداي-اق الماتى قالا­سىندا قا­بىلدانعان ماڭىزدى تاريحي شەشىمدەر تۋرالى ماتەريالدار كەشەنى ۇسىنىلعان. ال «قازاقستان جولى: الماتىنىڭ 30 جىلداعى جەتىس­تىكتەرى» بولىمىندە مەگاپوليستىڭ تاۋەل­­سىزدىك جىلدارىنداعى الەۋمەت­تىك, ەكو­نو­ميكالىق, مادەني جانە سپورت جەتىستىكتەرىمەن تانىساسىز. ءۇشىنشى – ء«بىزدىڭ بولا­­شاعىمىز: الماتى-2050 سترا­تە­گياسى» بولىمىندە, «الماتى – شەتسىز قالا», «اقىلدى» قالا, تەڭ مۇمكىندىكتەر قالاسى, قاۋىپ­سىز, جاسىل قالا جانە جاھاندىق ىسكەر­لىك ورتالىق سەكىلدى شىرايلى شاھار­دىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋىنىڭ باستى باعدارلارى مەن ستراتەگيالىق باسىمدىقتارى كورسە­تىلگەن.

مادەني شاراعا الماتىدان زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە ارنايى كەلىپتى, سولاردىڭ ىشى­نەن بەلگىلى اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى ۇلىق­بەك ەسداۋلەت اعامىزدى سوزگە تارتتىق.

− ەگەر ءبىز قازاقستان دەيتىن وتا­نى­­مىز­دى قىرانعا تەڭەسەك, ونىڭ قونىپ-ۇشاتىن تۇعىرى – الماتى. ەگەر ءبىز قازاقستاندى تۇلعالى قاي­راتكەرگە تەڭەيتىن بولساق, ونىڭ ال­عاش­قى دۇنيەگە شىر ەتىپ كەل­گەن­دە­گى التىن بەسىگى – الماتى. ەگەر ءبىز قازاقستاندى ارىندى, اساۋ تولقىن­دى وزەنگە تەڭەيتىن بولساق, ونىڭ تۇنىق باستاۋى, قاينار كوزى تاعى دا الماتى دەپ ايتۋعا بولادى. بۇل ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىز بەن ادەبيەتىمىزدىڭ ءوسىپ-ونگەن, دامۋى مەن قالىپتاسۋىنا انالىق قۇشاعىن اشقان يگىلىكتى مەكەن بولدى» دەپ شەجىرەلى شاھار تۋرالى پاراساتتى وي تولعادى.

ايتا كەتەيىك, كورمە الداعى جىل­دىڭ 28 قاڭ­تارىنا دەيىن جالعاسادى.

سوڭعى جاڭالىقتار