سول كەزدەگى جاعداي قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان اسكەري بولىمدەرگە دۇرىس جانە قاتاڭ باقىلاۋ ورناتۋدى تالاپ ەتتى. وسى ماقساتتا 1991 جىلدىڭ 21 تامىزىندا ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قۇرىلدى.
قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىن دايەكتى تۇردە جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, 1991 جىلى 25 قازاندا ن.ءا.نازارباەۆ «قازاق كسر مەملەكەتتىك قورعانىس كوميتەتىن قۇرۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويدى. مەملەكەتتىك قورعانىس كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولىپ كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, گەنەرال-لەيتەنانت (كەيىن ارميا گەنەرالى, «حالىق قاھارمانى») ساعادات نۇرماعامبەتوۆ تاعايىندالدى.
وسىنداي اۋمالى-توكپەلى ۋاقىتتا 1992 جىلدىڭ 17 قاڭتارىندا كرەملدەگى سەزدەر سارايىندا بۇكىلوداقتىق وفيتسەرلەر جيىنى ءوتتى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن سول جولى العاش رەت كوردىم. كەڭەس وداعى جوق, ال ونىڭ ارمياسى, ەڭ باستىسى, الاپات يادرولىق قارۋ-جاراققا يە الەمدەگى ەڭ قۋاتتى اسكەر ءالى ارەكەت ەتىپ جاتقان كۇردەلى جاعداي قالىپتاسقان ەدى. بۇل ءبىزدى عانا ەمەس, بۇكىل الەم قاۋىمداستىعىن الاڭداتقان ماسەلە بولاتىن. گەنەراليتەت تمد باسشىلارىنىڭ كەلۋىن تالاپ ەتكەندە, وعان ەكى-اق پرەزيدەنت – ب.ەلتسين مەن ن.نازارباەۆ قانا ءۇن قاتتى. سول جيىندا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ءسوز سويلەپ, شيەلەنىسكەن احۋالدىڭ شەشىمىن تابۋىنا بىردەن-ءبىر سەبەپشى بولدى. وعان وفيتسەرلەر مەن گەنەرالداردىڭ ورىندارىنان تۇرىپ قول سوققانى ءالى ەسىمدە.
قازاقستان باسشىلىعى العاشقى كەزەڭدە بارىنشا ۇستامدى كوزقاراستى ۇستانىپ, دوستاستىق ەلدەرىنىڭ بىرلەسكەن كۇشتەرىن قۇرۋ يدەياسىن قولداعان ەدى. مۇنىڭ باستى ماقساتى پوستكەڭەستىك مەملەكەتتەردىڭ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بولاتىن. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بۇل كوزقاراسىن سول تۇستا اسكەريلەر عانا ەمەس, جالپى جۇرتشىلىق ماقۇلداپ, قۋاتتاعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.
تاۋەلسىز رەسپۋبليكانىڭ زاڭناماسىنا سايكەس, سونداي-اق تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر اراسىنداعى قول جەتكىزىلگەن كەلىسىمدەر نەگىزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءتول قارۋلى كۇشتەرىمىزدى قۇرۋ تۋرالى جارلىعى دايىندالىپ, وندا ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان بۇرىنعى كەڭەس ارمياسى اسكەري بولىمدەرى مەن ولاردىڭ قارۋ-جاراعى, دۇنيە-مۇلكى تۇگەل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇزىرەتىنە بەرىلەتىنى اتاپ ءوتىلدى.
وسىناۋ تاريحي جارلىققا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ 1992 جىلى 7 مامىردا قول قويدى, بۇگىندە بۇل بۇكىلحالىقتىق مەرەكە – وتان قورعاۋشىلار كۇنى.
قازاقستاننىڭ اسكەري قۇرىلىسىن دامىتۋداعى كەزەك كۇتتىرمەس مىندەتتىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى قۇرۋ جانە اسكەرلەردى ءتيىمدى باسقارۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ بولاتىن. سونىمەن قاتار وفيتسەر مامانداردى دايارلاۋ, قارۋلى كۇشتەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعىن ۇيىمداستىرۋ, ونى جاساقتاۋ ءىسىن جولعا قويۋ, اسكەري ءتارتىپتى ارتتىرۋ جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتى ءتۇپ-تامىرىمەن جويۋ سياقتى كوپتەگەن ماسەلەنى تەز ارادا شەشۋ قاجەت ەدى.
ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان ورتا ازيا اسكەري وكرۋگىنە قاراستى ءىرى قۇرامالار مەن اسكەري بولىمدەر بىزگە كەڭەس وداعىنان مۇرا بولىپ قالدى.
بۇل ەڭ الدىمەن ايتساق, ۇشۋ اپپاراتتارىن الەمنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنە جەتكىزۋگە قابىلەتتى ەڭ زاماناۋي زىمىراندارى بار ەكى ديۆيزيادان تۇراتىن ستراتەگيالىق ماقساتتاعى كۇشتەر توبى ەدى. بۇدان باسقا, قۇرامىندا ستراتەگيالىق بومبالاۋشى ۇشاقتارىنىڭ ديۆيزياسى, تانك ديۆيزياسى, اۋە قورعانىسى مەن اۆياتسيا كورپۋسى بار قۋاتتى 40-شى ارميا تۇردى.
سونداي-اق بىزدە ورتالىققا تىكەلەي باعىناتىن: زىمىرانداردى ەرتە انىقتاۋ ديۆيزياسى, بارلاۋ بولىمشەلەرى, كوپتەگەن اسكەري قۇرىلىس بولىمدەرى, «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنا قىزمەت كورسەتەتىن اۆياتسيالىق پولك, ءارتۇرلى سىناق ورتالىقتارى مەن پوليگوندار (سارىشاعان, ەمبى, كۋرچاتوۆ) جانە دە باسقا بىرقاتار اسكەري بولىمدەر بولدى.
مۇنىڭ ءبارى جاڭادان پايدا بولعان قازاقستان ارمياسىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالدى. سونىمەن قاتار قارۋ-جاراقتى, تەحنيكانى, ءارتۇرلى قويمالاردى, ەڭ باستىسى, اسكەري مامانداردى ساقتاپ قالۋ قاجەت بولدى. قارۋلى كۇشتەرىمىزدى قۇرۋ ەل باسىنا تونگەن ەكونوميكالىق تاۋقىمەتتەر مەن اۋىر قارجىلىق جاعدايىندا جۇزەگە اسىرىلعانىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. باسقا رەسپۋبليكالارمەن بايلانىستىڭ ۇزىلۋىنەن, جانار-جاعارماي مەن قوسالقى بولشەكتەردىڭ تاپشىلىعىنان اسكەري تەحنيكا قوزعالىسسىز قالدى. وسى فاكتورلاردىڭ بارلىعى جەكە قۇرامنىڭ رۋحى مەن جاس قازاقستاندىق ارميانىڭ جاۋىنگەرلىك ازىرلىگىنە اسەر ەتپەي قويمادى.
قاي جاعىنان الىپ قاراساق تا, بۇل ەلىمىزدىڭ باسىنداعى قيىن كەزەڭ بولاتىن. كەيبىر ساۋەگەي ساراپشىلار قازاقستان كۇردەلى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي پروبلەمالارعا تاپ بولادى دەپ بولجام جاساۋعا اسىقتى. شىنىندا دا, سول كەزدە بۇرىنعى كسرو ەلدەرىندە ۇلتارالىق سيپاتتاعى قاقتىعىستاردىڭ وشاقتارى پايدا بولا باستاعان-دى. بىراق ن.نازارباەۆتىڭ باستامالارىن ءبىراۋىزدان قولداپ, ءبىر ماقساتقا جۇدىرىقتاي جۇمىلعان قازاقستاندىقتار ەلدەگى تىنىشتىق پەن ۇلتارالىق تاتۋلىقتى ساقتاي ءبىلدى.
بۇل رەتتە ەلباسىنىڭ كورەگەندىگى ارقاسىندا جاس قازاق ارمياسىن دامىتۋ ۇلتتىق جانە ايماقتىق مۇددەلەردى, اسكەري قۇرىلىستىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسىن, قازاقستاننىڭ قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ الەۋەتىن ەسكەرە وتىرىپ, ساياسي رەاليزم قاعيداسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلدى.
جوعارىدا ايتىلعانداي ەل اۋماعىندا تۇرعان 40-شى ارميانىڭ اسكەري بولىمدەرىنىڭ نەگىزىندە قۇرلىق اسكەرلەرىمىز, بۇرىنعى اۋە ارمياسىنا قاراستى ارالاس اۆياكورپۋستىڭ نەگىزىندە اسكەري-اۋە كۇشتەرىمىز جانە اۋە شابۋىلىنا قارسى كورپۋستىڭ قۇرامالارى مەن بولىمشەلەرىنىڭ نەگىزىندە اۋە قورعانىسى كۇشتەرىمىز قۇرىلدى.
ۇيىمداستىرۋ كەزەڭىنىڭ مەرزىمدەرى دە قاتاڭ بەلگىلەندى: ءۇش اي ىشىندە كسرو-دان مۇراعا قالعان اسكەري تەحنيكا مەن دۇنيە-م ۇلىك قابىلدانىپ الىندى, اسكەرلەردى تىكەلەي باسقارۋ جۇيەسى قۇرىلدى جانە تمد قورعانىس مينيسترلىكتەرىمەن ءوزارا بىرلەسىپ ءىس-قيمىل جاساۋ جولعا قويىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەرلەرىن قارجىلىق, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جانە مەديتسينالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى شەشىلە باستادى.
ءوزىمىزدىڭ اسكەري كادرلاردىڭ بولماۋى جانە ارميانى قۇرۋداعى قاجەتتى تاجىريبەنىڭ جوقتىعى توتەنشە شەشىمدەر قابىلداۋعا, سونىڭ ىشىندە تاجىريبەلى پراپورششيكتەر مەن سەرجانتتار ەسەبىنەن اسكەري قىزمەتشىلەر ءۇشىن جەدەلدەتىلگەن كۋرستار اشۋعا تۇرتكى بولدى. بۇرىنعى وقۋ ورىندارىن زامان تالابىنا ساي قايتا قۇرۋ جانە جەتىلدىرۋ قولعا الىندى.
مەملەكەت باسشىسى بەكىتكەن ەلىمىزدىڭ اسكەري ساياساتى نەگىزىنەن قارۋلى كۇشتەردىڭ دامۋ باعىتىن انىق ايقىنداپ بەردى. بىرقاتار زاڭ اكتىلەرىنىڭ قابىلدانۋى ناتيجەسىندە مەملەكەتتىڭ اسكەري سالاسىن دامىتۋدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسى جاسالدى. تۇتاستاي العاندا, اسكەري باسقارۋدىڭ بۇكىل جۇيەسى – مەملەكەتتىك دەڭگەيدەن باستاپ اسكەر دەڭگەيىنە دەيىن وزگەرىسكە ۇشىراپ, ول بۇگىنگى كۇننىڭ شىندىعىنا سايكەس كەلتىرىلدى.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىندەگى اسكەري قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ءبىرىنشى اسكەري دوكترينا ازىرلەندى. مەملەكەتتىڭ اسكەري ۇيىمىن ءتيىمدى دامىتۋ جولدارىن ىزدەستىرۋ كەلەسى ءتورت اسكەري دوكترينادا دا كورىنىس تاپتى, ولار قارۋلى كۇشتەردى دامىتۋدىڭ تەوريالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق نەگىزدەرىن بەلگىلەدى, سوعىس پەن بەيبىتشىلىك ماسەلەلەرىنە جانە قازىرگى زامانعى قاۋىپ-قاتەرلەردى ەسكەرە وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە دەگەن نەگىزگى كوزقاراستاردى ايقىندادى.
سونداي-اق 2000 جىلعى اسكەري دوكترينا اياسىندا قارۋلى كۇشتەردى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 1%-نان كەم ەمەس كولەمدە كەپىلدەندىرىلگەن باعدارلامالىق-ماقساتتى قارجىلاندىرۋ قاعيداسىنىڭ العاش رەت بەكىتىلگەنىن ايتۋ كەرەك.
قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرىلىمى مەن قۇرامى ايقىندالىپ, مەملەكەتتىڭ اسكەري گەوگرافياسى ىقتيمال قاۋىپتەر نەگىزىندە قايتا قارالدى. وسىلايشا, وزدەرىنىڭ ءتيىستى ستراتەگيالىق ماقساتتارى بار ءۇش اسكەر تۇرىنەن – قۇرلىق اسكەرلەرىنەن, اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنەن جانە اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنەن تۇراتىن قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرىلىمى بەكىتىلدى. ولاردىڭ قۇرامى مەملەكەتكە ءتونۋى مۇمكىن اسكەري قاۋىپتەردى ەسكەرە وتىرىپ وڭتايلاندىرىلدى جانە شەشۋگە ءتيىس مىندەتتەرى ناقتىلاندى.
گەرمانيامەن بۇرىن جاسالعان حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە سايكەس سۋ ىعىستىرۋى 70 توننا بولاتىن ءتورت شاعىن پاترۋلدىك كاتەر الىندى. كەزىندە ورال قالاسىنداعى كسرو-نىڭ قۋاتتى قورعانىس كەشەنى قۇرامىندا بولعان جەرگىلىكتى زاۋىتتا ءتول اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىمىز ءۇشىن ارنايى جاسالعان كەمە 1996 جىلدىڭ مامىر ايىندا سۋعا ءتۇسىرىلدى. بۇدان ءسال بۇرىن ءدال وسى زاۋىتتا قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا جۇردەك پاترۋلدىك كاتەر شىعارىلعان بولاتىن.
قارۋلى كۇشتەردى قۇرۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆ گارنيزونداردى ۇنەمى ارالاپ, اسكەرلەردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, اسكەري قىزمەتشىلەرمەن اڭگىمەلەسىپ, وتكىزىلىپ جاتقان وقۋ-جاتتىعۋلارعا قاتىسىپ وتىردى.
قارۋلى كۇشتەردى قۇرۋ جانە جەتىلدىرۋ بويىنشا قابىلدانعان شەشۋشى قادامدار تۋرالى ءسوز بولعاندا ەلباسىنىڭ ەرەكشە ءرولىن, ونىڭ ەلىمىزدە عانا ەمەس, ودان دا تىسقارى جەرلەردەگى جوعارى بەدەلىن اتاپ وتكەن ءجون. مىسالى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي ارالاسۋىمەن رەسەيدەن اسكەري تەحنيكانى, جەتكىزۋ, ونىڭ ىشىندە س-300 زىمىراندار كەشەنى, ميگ-29, سۋ-27, سۋ-25, «ل-39» سياقتى جاۋىنگەرلىك ۇشاقتاردى قايتارۋعا قاتىستى ماسەلەلەر ءوزىنىڭ وڭ شەشىمىن تاپتى. ءبىزدىڭ مامانداردى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ جوعارى اسكەري وقۋ ورىندارىندا تەگىن وقىتۋ تۋرالى دا وڭتايلى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.
ەلباسىنىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدەگى كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋ قاجەتتىلىگىنە دەگەن بەرىك سەنىمى ارقاسىندا ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى (كەيىننەن ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى) شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلعان كواليتسيالىق اسكەري قۇرىلىستىڭ نەگىزى قالاندى.
تمد مەملەكەتتەرى اراسىنداعى ءتيىمدى شەشىمدەردىڭ ءبىرى 1995 جىلدىڭ 10 اقپانىنداعى دوستاستىققا قاتىسۋشى بارلىق مەملەكەتتەردىڭ مۇددەسىن كوزدەيتىن بىرىككەن اۋە قورعانىسى جۇيەسىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم بولاتىن. بىرىككەن اۋە قورعانىسى جۇيەسىنىڭ ماقساتى تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ اۋە شەكارالارىن قورعاۋ, اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋدى باقىلاۋ, اەروعارىشتىق شابۋىل قاۋپى مەن ونىڭ باستالۋىن الدىن الا ەسكەرتۋ, ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اسا ماڭىزدى نىساندارىن اۋە شابۋىلدارىنان قورعاۋ بولىپ تابىلدى.
قازاقستان تمد ەلدەرىمەن قاتار ناتو-مەن, سونداي-اق اقش, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى, تۇركيا, گەرمانيا جانە باسقا دا مەملەكەتتەرمەن اسكەري جانە اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق ورناتا باستادى.
بۇل جونىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى بىلاي دەيدى: ء«بىز ەشقاشان تەك ىشكى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋمەن شەكتەلگەن جوقپىز جانە تۇراقتىلىق ءۇشىن بارىنشا كەڭ اۋقىمدا نەگىز جاساۋعا ۇمتىلدىق. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتى, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك قۇرىلىمدارىنا, ەڭ الدىمەن, ۇقشۇ مەن شىۇ-عا قاتىسۋى ءدال وسىعان باعىتتالعان».
قازاقستان ارمياسىن رەفورمالاۋ بارىسىندا اسكەري ءبىلىم بەرۋ مەن اسكەري كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, ۇلتتىق اسكەري-عىلىمي بازانى قۇرۋ جانە دامىتۋ ماسەلەلەرى باسىم باعىتتار رەتىندە قاراستىرىلدى.
جوعارى بىلىكتى اسكەري كادرلاردى دايارلاۋدىڭ ۇزدىكسىز, كوپ دەڭگەيلى جانە ءبىرىزدى وقۋ پروتسەسى باسشىلىقتىڭ جوسپارىنا سايكەس اسكەري ءبىلىم بەرۋدىڭ بىرقاتار دەڭگەيى مەن كەزەڭىن قامتيتىن بولدى. قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەردى شەتەلدىك اسكەري وقۋ ورىنداردا دايارلاۋ ماسەلەلەرى قايتا قارالىپ, ولاردى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە وقىتۋ مۇمكىن ەمەس جاعدايدا, تەك وتە تاپشى ماماندىقتار بويىنشا عانا سىرتقا ءبىلىم الۋعا جىبەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بوساتىلعان قاراجاتتى قازاقستانداعى اسكەري وقۋ ورىندارىن دامىتۋعا جۇمساۋ اناعۇرلىم تيىمدىرەك بولدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 1996 جىلعى 1 شىلدەدەگى جارلىعىمەن پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە تەڭدەسى جوق كىشى كومانديرلەر – كاسىبي سەرجانتتاردى دايىندايتىن بىرەگەي اسكەري وقۋ ورنى – كادەت كورپۋسى قۇرىلدى. كاسىبي اسكەر قۇرۋ باعىتىندا جاسالعان وسى قادامنىڭ ۋاقتىلى جانە ومىرشەڭ شەشىم ەكەندىگىن ۋاقىت دالەلدەدى. قازىر كادەت كورپۋسىنىڭ تۇلەكتەرى قارۋلى كۇشتەردىڭ بارلىق تۇرلەرى مەن بۋىندارىندا قىزمەت اتقارادى جانە وزدەرىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن بايقاتىپ كەلەدى.
بۇدان بولەك, قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتى, اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتى, راديوەلەكترونيكا جانە بايلانىس اسكەري-ينجەنەرلىك ينستيتۋتى جانە بىرقاتار وقۋ ورىندارى جەمىستى ەڭبەك ەتۋدە. بۇگىندە ەلىمىزدەگى ەڭ جوعارى اسكەري وقۋ ورنى – ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ ەسىمىمەن اتالادى.
ەلباسى الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتتەر ارميالارىنىڭ سوعىس قارۋىن جاساۋداعى دامۋ تەندەنتسيالارىن تۇسىنە وتىرىپ جانە حح عاسىردىڭ باسىنداعى اسكەري قاقتىعىستار تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, كەلىسىلگەن مەملەكەتتىك اسكەري-تەحنيكالىق ساياساتتى ازىرلەۋگە تاپسىرما بەردى, ول قازاقستان ارمياسىن ەڭ وزىق قارۋ-جاراقپەن جانە اسكەري تەحنيكامەن ساپالى قايتا قارۋلاندىرۋدىڭ نەگىزگى ەلەمەنتىنە اينالدى. اسكەري-ونەركاسىپ كەشەنىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ شارالارى قابىلداندى, قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
بۇل ءىستىڭ ودان ءارى قارقىندى دامۋىنا قازاقستان استاناسىندا ۇيىمداستىرۋ داستۇرگە اينالعان KADEX (Kazakhstan Defence Expo) حالىقارالىق قارۋ-جاراق پەن اسكەري-تەحنيكالىق م ۇلىك كورمەسى جاڭا سەرپىن بەردى.
KADEX حالىقارالىق ديالوگتىڭ نەگىزگى الاڭى رەتىندە قارۋلى كۇشتەرىنىڭ, باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرىلىمداردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ دامۋ مۇمكىندىكتەرى مەن كوكجيەكتەرىن كەڭەيتىپ, ولاردىڭ ونىمدەرىن شەتەلدىك نارىققا شىعارۋعا ىقپال ەتىپ, تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تاجىريبە الماسۋعا قولايلى جاعداي جاسايدى. سونىمەن قاتار كورمە ەلىمىزدىڭ ىشكى نارىعىنا اسكەري جانە ارنايى ماقساتتاعى بۇيىمداردى شىعاراتىن ءىرى شەتەلدىك ازىرلەۋشىلەر مەن وندىرۋشىلەردى تارتۋعا كومەكتەسەدى.
ەلىمىزدىڭ جوعارعى باسشىلىعىنىڭ ءجىتى نازارى مەن مەملەكەتتىك قولداۋى ارقىلى بۇگىندە قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرى زاماناۋي, جاۋىنگەرلىك ازىرلىگى جوعارى جانە قۋاتتى ارميا رەتىندە قالىپتاستى.
قازاقستان ارمياسىنىڭ تابىستارى نەگىزىنەن ەلباسىنىڭ اسكەري قۇرىلىس سالاسىنداعى سارابدال ساياساتىنىڭ, قارۋلى كۇشتەرگە دەگەن ۇدايى قامقورلىعىنىڭ ناتيجەسى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ءتول اسكەرىمىزدى نەگىزىن قالاۋشى جانە قازىرگى زامان تالابىنا ساي ونىڭ جاڭا كەلبەتىن قالىپتاستىرۋشى بولىپ تابىلادى.
بۇگىنگى كۇنى وسى باعىتتاعى تاريحي ساباقتاستىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ ءجىتى نازارىنىڭ ارقاسىندا ءارى قاراي جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋدا. اسكەرلەردىڭ بارلىق تۇرلەرى مەن تەكتەرىنىڭ جاۋىنگەرلىك الەۋەتى ارتا ءتۇستى. وتىز جىل بويى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىنىڭ كەپىلى بولىپ كەلدى جانە الداعى ۋاقىتتا دا بولا بەرمەك.
مۇحتار التىنباەۆ,
ارميا گەنەرالى,
«حالىق قاھارمانى»,
«قارۋلى كۇشتەر ارداگەرلەرى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى