كوماندالىق ەسەپتە – ەكىنشى ورىندامىز
سولاردىڭ اراسىنان وزا شاپقان 15 ەلدىڭ ورەندەرى اقتىق سىنعا القىنباي جەتتى. ءبىر قۋانىشتىسى, باس جۇلدە ءۇشىن تارتىسقا تۇسكەندار قاتارىندا قازاقتىڭ دا جىگىتتەرى بولدى. بالقان تۇبەگىندە ونەر كورسەتكەن قازاقستاننىڭ 13 بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ ۇشەۋى جارتى جولعا جەتپەي ءسۇرىنىپ, قالعاندارى قارسىلاستارىن قوعاداي جاپىرىپ
جارتىلاي فينالدا 48 كگ سالماقتاعى تەمىرتاس ءجۇسىپوۆ ەۆگەني كارميلچۋكپەن قولعاپ ءتۇيىستىردى. ەۋروپا چەمپيوناتىندا قولا مەدالدى يەلەنگەن بەلارۋس بوكسشىسىنىڭ بەلگرادتاعى ونەرى وتە جاقسى اسەر قالدىردى. اسا جەڭىل سالماقتا باق سىناپ جۇرگەنىنە قاراماستان ءۇش كەزدەسۋدىڭ ەكەۋىن مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاعان ول كوپشىلىك نازارىن بىردەن وزىنە اۋداردى. ەۆگەنيدىڭ بويى تاپال بولعانىمەن, دەنەسى مىعىم, سوققىسى جويقىن. بىراق بۇل باسەكەدە تەمىرتاس دۇرىس تاكتيكا قولدانا ءبىلدى. قانداسىمىز بويى مەن قولىنىڭ ۇزىندىعىن ءتيىمدى پايدالاندى. اياقپەن دە وتە جاقسى قيمىلدادى. قارسىلاسى جانتالاسقانىمەن قازاق بوكسشىسىنىڭ قارقىنىنا ىلەسە العان جوق. باسەكە بارىسىندا بىردە-ءبىر وڭتايلى سوققىسىن دارىتا الماعان كارميلچۋك ابدەن دىڭكەلەدى. ءجۇسىپوۆتىڭ جەڭىسىنە ەشكىمنىڭ دە كۇمانى بولمادى.
باستاپقى باسەكەلەردە قارسىلاستارىن قوعاداي جاپىرعانىنا كۋا بولعان كورەرمەندەر 54 كگ سالماق دارەجەسىندە ونەر كورسەتىپ جۇرگەن ماحمۇد سابىرحاننىڭ ءستيلىن ۋكراينانىڭ ماقتانىشى ۆاسيلي لوماچەنكومەن سالىستىردى. ال كەيبىر كورەرمەندەر «عاسىرلار توعىسىندا اتوي سالعان الاشتىڭ التىن اسىقتاي ۇلى بەكزات ساتتارحانوۆپەن قايتا قاۋىشقانداي بولدىق» دەسىپ تە جاتتى. ارينە, سابىرحان ءالى دە ولاردىڭ دەڭگەيىنە جەتە قويعان جوق. دەسەك تە رينگتەگى قيمىل-قوزعالىسىنا, ەپتىلىگى مەن شاپشاڭدىعىنا, باتىلدىعى مەن وجەتتىگىنە جانە تەحنيكالىق ارسەنالىنىڭ مولدىعىنا قاراپ, بۇل جىگىتتىڭ ونەرىنە سۇيسىنبەۋ مۇمكىن ەمەس. قازىردىڭ وزىندە-اق دۋالى اۋىز ماماندار «بۇل بوكسشىنىڭ بولاشاعى زور» دەپ ايتىپ جاتىر. جارتىلاي فينالدا ۇندىستاندىق اكاش كۋماردى سابادى. قارسىلاسى دا جاس ورەننىڭ مىقتىلىعىن مويىندادى. جەكپە-جەك اياقتالعان بەتتە اكاش ماحمۇدتى شىن جۇرەكتەن جەڭىسىمەن قۇتتىقتاپ, ەكەۋى قۇشاقتاسقان كۇيى سۋرەتكە دە ءتۇسىپ ۇلگەردى.
51 كگ سالماقتاعى ساكەن بيبوسىنوۆ تانارات ساەنگفەتپەن سايىسقا ءتۇستى. ءۇش راۋند بويى تايلاندتىڭ وكىلىن جەتەگىندە ۇستاپ, ءوزىنىڭ ىرقىنا وڭاي كوندىرگەن مىرزاعالي ايتجانوۆتىڭ شاكىرتى اقىرى دىتتەگەن ماقساتىنا قول جەتكىزدى. وسىعان دەيىن 2019 جىلعى الەم چەمپيوناتى مەن 2021 جىلعى وليمپيا ويىندارىنىڭ جارتىلاي فينالىندا جەڭىلىپ, قولا مەدالدى قاناعات تۇتقان ساكەنگە بۇل جولى باس جۇلدەنى ولجالاۋعا تاماشا مۇمكىندىك تۋدى.
ءيا, 57 كگ سالماقتاعى سەرىك تەمىرجانوۆ كۋبالىق وسۆەي كاباللەرو گارسياعا قارسى شىققاندا, قانداسىمىز پانامەريكا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازىن جەڭەتىنىنە كوپشىلىكتىكتىڭ كۇمانمەن قاراعانى راس. ءتىپتى «تاس-تالقان بولىپ ۇتىلىپ قالماسا ەكەن» دەپ مازاسىزدانعاندار دا بولدى. بىراق ءبىزدىڭ جىگىت بۇل جەكپە-جەككە بەس قارۋىن اسىنىپ كەلگەن ەكەن. رينگتە سەرىك ءوزىن سەنىمدى ۇستاپ, اتاقتى بوكسشىمەن ەش قايمىقپاي ايقاستى. ءتىپتى ءبىرىنشى راۋندتىڭ سوڭعى سەكۋندتارىندا كۋبالىقتى نوكداۋنعا دا جىبەردى. ودان كەيىن دە شابىسىنان جاڭىلماعان تەمىرجانوۆ جەڭىس تويىن تويلادى.
وكىنىشكە قاراي, ابىلايحان ءجۇسىپوۆ جارتىلاي فينالدىق مەجەدەن اسا المادى. سىرت كوزگە قازاق جىگىتى سەۆونرەت وكازاۆامەن تەڭ دارەجەدە ايقاسقانداي كورىندى. بىراق جاپون جىگىتى ءسال جىلدامىراق قيمىلداپ, ءجۇسىپوۆتىڭ ۇنەمى الدىن وراپ وتىردى. ونى مويىنداماسقا لاج جوق. ال قارىمتا شابۋىلعا جۇگىنگەن وكازاۆا قاشا ءجۇرىپ ۇرىس سالدى. بۇل تاكتيكا ءوز جەمىسىن بەردى. باسەكە اياقتالعان سوڭ ءبىزدىڭ باپكەرلەر قازىلار القاسىنا نارازىلىق ءبىلدىردى. بىراق تورەشىلەردىڭ باستاپقىداعى شەشىمى وزگەرىسسىز قالدى. وسىلايشا, ابىلايحان الەم چەمپيوناتىندا قاتارىنان ءۇشىنشى رەت قولا مەدالدى قاناعات تۇتتى.
سان ميلليون جانكۇيەر تاعاتسىزدانا كۇتكەن فينالدىق باسەكەلەر ەكى كۇنگە سوزىلدى. شەشۋشى تۇستا ءتورت تۇياعىن تەڭ باسقان تۇلپارداي ءتورت بوكسشىمىز جەر تارپىپ تۇردى. سول سەكىلدى اقش-تىڭ دا ءتورت ورەنى اقتىق سىندا كۇش سىناستى. كۋبا مەن رەسەيدىڭ ءۇش جانە جاپونيانىڭ ەكى ساڭلاعى ءدال سونداي قۇرمەتكە يە بولدى. ال تايلاند, فرانتسيا, وزبەكستان, برازيليا, ازەربايجان, ارمەنيا, تۇركيا, ۋكراينا, بەلارۋس جانە يتاليادان ءبىر-ءبىر بىلعارى قولعاپ شەبەرى الەمدىك دودانىڭ التىنى ءۇشىن ايقاسۋ مۇمكىندىكتەرىن ساقتاپ قالدى. وزدەرىڭىز بايقاپ وتىرعانداي, باس جۇلدە ءۇشىن تارتىس 15 مەملەكەتتىڭ وكىلدەرى اراسىندا عانا ءوربىدى.
وتىزدان اسقاندا وردا بۇزدى
العاشقى بولىپ رينگكە تەمىرتاس ءجۇسىپوۆ كوتەرىلدى. تايلاندتىق بوكسشى ۆۋتتيچاي يۋراچايعا ول ادىم اشتىرعان جوق. ءۇش راۋند بويى دامىلسىز قيمىلداعان جەرلەسىمىز قارسىلاسىن ابدەن ابىگەرگە سالدى. ءسويتىپ, 33 جاسىندا الەم چەمپيونى اتاندى. وسىدان ءبىر جارىم اي بۇرىن عانا تەمىرتاس ماسكەۋدە وتكەن اسكەريلەر اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىندە باس جۇلدەنى ولجالاعان ەدى. مىنە, ەندى
بەلگرادتا الدىنا جان سالمادى. سپورتتىق كارەراسى اياقتالار تۇستا وسىنداي ەكى بىردەي اسا ءىرى جارىستا جارقىن جەڭىسكە قول جەتكىزگەن جۇسىپوۆكە العىستان باسقا ايتارىمىز جوق.
ىلە-شالا ماحمۇد سابىرحان شارشى الاڭعا شىقتى. وسىعان دەيىن ايتىلعان كوپتەگەن ماقتاۋ سوزدەردەن كەيىن 20 جاستاعى قانداسىمىز التىن الادى-اۋ دەگەن وي قىلاڭ بەرگەن. سابىرحاننىڭ ءوزى دە سوعان سەنىمدى سەكىلدى كورىنگەن. بىراق سىن ساعاتتا جاس ورەننىڭ جۇيكەسى سىر بەردى. فينالدا ول بىلگەنىنەن جاڭىلدى. ءيا, ماحمۇدتىڭ ۇنەمى شابۋىل وتىندە جۇرگەنى راس. الايدا ودان ەشتەڭە وندىرە المادى. قيمىل-قوزعالىسى باياۋلاپ, سىلتەگەن سوققىلارى كوپ جاعدايدا اۋا قارماپ قالدى. جاس جىگىتتىڭ «جانىپ كەتكەنى» بايقالىپ تۇردى. ەسەسىنە سالقىنقاندىلىق ساقتاعان تومويا تسۋبوي ءار سوققىسىن ەسەپپەن جۇمسادى. ول سيرەك شابۋىلداعانىمەن, وزىنە قاجەتتى ۇپايلاردى قورجىنىنا سالدى. ناتيجەسىندە, تسۋبويدىڭ ەسىمى جاپونيانىڭ بوكسشىلارى اراسىنان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى رەتىندە سپورتتىق شەجىرەگە التىن ارىپتەرمەن جازىلدى. ال جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىندا مارقايىپ تۇرۋدى ماقسات تۇتقان ماحمۇد سابىرحان كۇمىس مەدالدى موينىنا ىلگەندە كوزىنە جاس الدى.
توكيودا كەتكەن ەسەسىن بەلگرادتا قايتاردى
كەلەسى كۇنى تاعى ەكى قازاق جىگىتىنىڭ ونەرىن تاماشالادىق. ساكەن بيبوسىنوۆ وزىنە ءتان مانەردە جۇدىرىقتاسىپ, امەريكالىق روسكو ءحيللدى ەش قينالماي ۇتتى. ءسوز ورايى كەلگەندە, توكيو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرىنىڭ جەرەبەسى وتە اۋىر بولعانىن ايتا كەتۋگە ءتيىسپىز. باستاپقى باسەكەلەردە ول وليمپيادا چەمپيونى, باركەر كۋبوگىنىڭ يەگەرى وزبەكستاندىق حاسانبوي دۋسماتوۆ, قۇرلىقتىق دەڭگەيدەگى جارىستاردا ولجا سالىپ جۇرگەن ۇندىستاندىق دەپاك كۋمار, ريو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جانە گامبۋرگتەگى الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى كولۋمبيالىق يۋبەرحەن مارتينەس سىندى ساڭلاقتاردى سان سوقتىردى. وسىنداي دۇلدۇلدەردى جولىنان ىعىستىرعان ساكەن «شتارك ارەنادا» قازاق ەلىنىڭ ءانۇرانىن شىرقاتتى.
توكيوداعى ساتسىزدىكتەن كەيىن سەرىك تەمىرجانوۆ ەل سەنىمىن اقتاۋ ءۇشىن بەلگرادتا بارىن سالدى. بارلىق باسەكەنى ءبىر دەممەن وتكىزگەن ول اقتىق سىنعا دەيىن القىنباي جەتتى. بىراق فينالدا قانشا جانتالاسقانىمەن ازامات ماقاجانوۆ شاكىرتىنىڭ دجامال حارۆيگە ءالى جەتپەدى. اقش-تان كەلگەن 18 جاستاعى بوكسشى اتويلاپ ۇتپاسا دا, سەرىكتىڭ ۇنەمى الدىن وراپ وتىردى. ءار راۋند سايىن ۇپايىن ەسەلەپ, ناتيجەسىندە, باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. ال تەمىرجانوۆ كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتتى.
ءسويتىپ, قازاقستان قۇراماسى سەربيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىن 2 التىن, 2 كۇمىس جانە 1 قولا مەدالمەن قورىتىندىلادى. جالپىكوماندالىق ەسەپتە جەرلەستەرىمىز تەك كۋبا بوكسشىلارىنان قالىپ قويدى. بوستاندىق ارالىنىڭ وكىلدەرى 3 التىن مەن 2 قولا جۇلدەنى ولجالادى. ءۇشىنشى ورىندا – اقش قۇراماسى. امەريكالىق بوكسشىلار 2 التىن مەن 2 كۇمىسكە قول جەتكىزدى. بۇل رەتتە بەلگرادتاعى باسەكەنىڭ قارساڭىندا عانا باس باپكەرلىك قىزمەتكە تاعايىندالعان قايرات ءساتجانوۆتىڭ ەڭبەگىن ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولادى. بىلىكتى مامان قىسقا عانا مەرزىم ارالىعىندا باسەكەگە قابىلەتتى كوماندا جاساقتاي ءبىلدى. ەڭ باستىسى, قازاق ەلىنىڭ ورەندەرى الەمدەگى ەڭ ۇزدىك كوماندالاردىڭ الدىڭعى لەگىنەن كورىندى. چەمپيونات اياقتالعان بەتتە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن بوكسشىلاردى قۇتتىقتاپ, ولارعا الداعى جارىستاردا دا اق جول تىلەدى. جارايسىڭدار, جىگىتتەر!
