ناقتىراق ايتساق, وتباسىلىق ساياساتقا جاۋاپتى ورتالىق جانە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جانە عىلىمي-ساراپشىلىق قاۋىمداستىقتىڭ وكىلدەرى اكەلەر ينستيتۋتىن دامىتۋ ماسەلەسىن بىرلەسە تالقىلادى. وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋ جانە ەر-ازاماتتىڭ وتباسىنداعى ءرولى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتى كوزدەلگەن فورۋمدا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اسقار ۋماروۆ قاتىسۋشىلاردى ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتورمەن بىرلەسىپ, مينيسترلىكتىڭ وتباسى ينستيتۋتىن قولداۋ بويىنشا جۇرگىزىپ جاتقان جۇمىسى, سونداي-اق گرانتتىق جوبالاردى جانە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ تۋرالى حاباردار ەتتى. قازىرگى ۋاقىتتا 31 وڭىرلىك وتباسىن قولداۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى, ولار ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان وتباسىلارعا ماڭىزدى الەۋمەتتىك جانە قۇقىقتىق كومەك كورسەتەدى. ەلىمىزدە 2013 جىلدان باستاپ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسى بويىنشا جىل سايىن وتباسى كۇنى اتاپ وتىلەدى جانە جىل سايىن «مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق كونكۋرسى وتكىزىلەدى, وعان 8 جىل ىشىندە قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىنەن 18 مىڭنان استام وتباسى قاتىستى. سونىمەن قاتار ۆيتسە-مينيستر وتباسىلارعا قولداۋ كورسەتۋ, وتباسىلىق جانجالداردى شەشۋ جانە بالالارى بار ايەلدەردى ۋاقىتشا تۇرعىن-جايمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا 234 ورتالىق قۇرۋ جوسپارلانعانىن اتاپ ءوتتى. وتباسى – شاعىن مەملەكەت. ياعني ول دا وزىنشە باسقارۋدى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان دا وتباسىنىڭ قۇرىلىمىنا زور ءمان بەرىلىپ, ونىڭ ىرگەتاسىنىڭ بەرىك بولۋىنا اتسالىسۋ – ءاربىر مۇشەسىنىڭ مىندەتى. قازاقتا «ۇيادا نە كورسەڭ ۇشقاندا, سونى ىلەرسىڭ», «اتا كورگەن, وق جونار, شەشە كورگەن تون پىشەر», «اتاعا نە قىلساڭ, الدىڭنان سول كەلەدى», «اكەگە قاراپ ۇل وسەر, شەشەگە قاراپ قىز وسەر» دەگەن كوپتەگەن ولشەمدەر بار. وسى ولشەمدەرگە قارايتىن بولساق, بار ماسەلە وتباسىنان باستالاتىنىن ۇعۋعا بولادى. ۇلت بولاشاعىندا وتباسى ەڭ باستى تۇعىردى يەلەنەدى. «اكەگە باعىنۋ – اللاعا باعىنۋ» دەپتى مۇحاممەد پايعامبارىمىز. ال ساحابالاردىڭ: «بالانىڭ ىزگى بولۋى – اللا تاعالادان, ال ادەپتىلىك – اكەدەن», دەيتىن ءسوزىنىڭ تەرەڭ ءمانى بار. اقىلى مەن پايىمى تەرەڭ انالار بالالارىن ۇنەمى اكەسىن سىيلاپ, قۇرمەتتەۋگە بەيىمدەپ وتىرادى. اكەگە قۇرمەت كورسەتۋگە, قىزمەت ەتۋگە بالانى جاسىنان اناسى ۇيرەتىپ وتىرسا, مۇنداي وتباسىندا ءاردايىم ءتارتىپ, ىنتىماق پەن بىرلىك بولاتىنى ءسوزسىز. ويتكەنى ۇل-قىزىن نامىسشىلدىققا, ەلى, قالا بەردى ءوز باۋىرلارى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ, ءومىر سۇرۋگە باۋلىپ وتىرۋدا اكەنىڭ مىنەز-قۇلقى, وزگەلەرمەن قارىم-قاتىناسى, ونەر-ءبىلىمى, مەيىرىمى مەن تالاپ قويعىشتىعى, ەڭبەكقورلىعى شەشۋشى ماڭىزعا يە. اكە – ۇرپاق يەسى, پاناسى, ايبارى, ءۇي باسشىسى, اسىراۋشىسى جانە تاربيەشىسى. فورۋمدا وسىنداي وي-پىكىرلەر ايتىلدى.
ال شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شىڭعىس مۇقان ءوز سوزىندە بۇگىندە قوعام اۋقىمدى ترانسفورماتسيانى باسىنان وتكىزۋدە ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. «وسىلاي جەدەل وزگەرىپ جاتقان قوعامداعى ەر ازاماتتاردىڭ ورنى مەن ءرولى, ونىڭ موينىنداعى مىندەتتەر قانداي؟ ءححى عاسىر جاعدايىندا جاقسى اكەگە قانداي تالاپتار قويىلادى؟ بۇگىنگى فورۋم, مىنە, وسى ماسەلەلەردى اشىق تالقىلاۋىمەن ماڭىزدى دەپ ويلايمىن. سونىمەن بۇگىنگى اكەلەردىڭ ەڭ ماڭىزدى ميسسياسى قانداي؟ مەنىڭ ويىمشا قازىرگى اكەنىڭ باستى مىندەتى – ايەلدەردى باقىتتى ەتۋ. سەبەبى, ايەل باقىتتى بولسا, بالا دا, وتباسى دا باقىتتى بولادى. ءتىپتى, ايەل باقىتتى بولسا, الەم باقىتتى دەسەك تە ارتىق ايتقاندىق ەمەس, دەدى شىڭعىس مۇقان. سونداي-اق قالا اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى گەرري چەپمەننىڭ «ماحابباتتىڭ 5 ءتىلى» اتتى كىتابى اعىلشىن تىلىنەن قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ جاتقانىن ايتتى. – بۇل كىتاپتا اۆتور وتباسى باقىتتى بولۋى ءۇشىن مىناداي 5 ءتاسىلدى قولدانۋدى ۇسىنادى. ولار: جاقسى ءسوز ايتۋ, ۋاقىتتى مازمۇندى وتكىزۋ, سىيلىق بەرۋ, ءبىر-بىرىنە ادال قىزمەت ەتۋ جانە فيزيكالىق قارىم-قاتىناس. بۇگىنگى ەر ازاماتتار وسى بەس ماسەلەگە مۇقيات بولسا, جارى مەن بالالارىن باقىتتى ەتە الادى دەپ ويلايمىن. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلىمىزدە وتباسى ينستيتۋتىنىڭ نىعايۋىنا ىقپال ەتەدى».
سونىمەن قاتار فورۋمدا پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى ءلاززات سۇلەيمەن, ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتبەك سماعۇل, بۇۇ حالىقتىڭ قونىستانۋى سالاسىنداعى قورىنىڭ (يۋنفپا) قازاقستانداعى اتقارۋشى وكىلى رايىمبەك سەيسەماليەۆ ءسوز سويلەپ, فورۋم جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى. «ەرلەردىڭ ءرولى, ولاردىڭ وتباسىلىق ومىرگە قاتىسۋى جانە قازاقستانداعى بالالاردى تاربيەلەۋ» اتتى كەشەندى ۇلتتىق الەۋمەتتىك زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنىڭ تۇساۋكەسەرى فورۋم باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالدى. سونداي-اق «باق پەن بلوگەرلەردىڭ قازاقستانداعى وتباسى ينستيتۋتىن قالىپتاستىرۋعا اسەرى», «وتباسى جانە ءدىن», «مەكتەپتەر جانىنداعى اكەلەر كەڭەسىن دامىتۋ», «ەرەكشە بالالاردىڭ ەرەكشە اكەلەرى», «وتباسىلىق تاربيەدە اكەنىڭ ءرولىن ارتتىرۋ», «بالالاردىڭ سپورتتىق تاربيەسى», «بالا تاربيەسىندەگى كىتاپتاردىڭ ءرولى» اتتى پانەلدىك سەسسيالار ءوتتى.
