الەمنىڭ ءتۇرلى ەلدەرىنەن تەمەكى شەگۋگە قارسى ءجۇز تانىمال عالىمدار مەن ساراپشىلار كونۆەنتسياعا قاتىسۋشى ەلدەرگە جانە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا زياندى ازايتۋ تۇجىرىمداماسىن ەنگىزۋگە جانە ءتۇتىنسىز نيكوتين ونىمدەرىن تەمەكى شەگۋگە قارسى كۇرەستىڭ ءبىر بولىگىنە اينالدىرۋعا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ۇندەۋمەن جۇگىندى.
«بۇل باستاما تەمەكىگە قارسى كۇرەس جونىندەگى نەگىزدەمەلىك كونۆەنتسيا (تكنك) تاراپتارى كونفەرەنتسياسىنىڭ 9-كەڭەسى قارساڭىندا پايدا بولدى», دەپ جازادى Courier Mail.
ددسۇ جانە تكنك-عا ۇندەۋى بار حاتقا اتاپ ايتقاندا, ۇلىبريتانيا ۇكىمەتىنىڭ بۇرىنعى كەڭەسشىسى جانە Imperial College London پروفەسسورى دەۆيد ناتت, سounterfactual Consulting - تەمەكى شەگۋگە قارسى كۇرەس جونىندەگى جەتەكشى بريتاندىق ۇيىمنىڭ ديرەكتورى كلايۆ بەيتس, سونداي-اق University Colle London جانە King's College ( ۇلىبريتانيا), Yale University جانە New York University (اقش), Medical University of Vienna (اۆستريا), University of Geneva (شۆەيتساريا), University of Queensland (اۆستراليا), University of Ottawa (كانادا) جانە باسقا دا كوپتەگەن وقۋ جانە عىلىم مەكەمەلەرى قول قويدى.
ء«بىز تكنك تاراپتارىنا جانە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا تەمەكىگە قارسى كۇرەس جونىندەگى نەگىزدەمەلىك كونۆەنتسياعا ونىڭ قاعيدالارىن ەنگىزە وتىرىپ, تەمەكى شەگۋدەن بولاتىن زياندى ازايتۋ ستراتەگياسىن قولداۋعا جانە ىلگەرىلەتۋگە شاقىرامىز», دەلىنگەن ساراپشىلاردىڭ مالىمدەمەسىندە.
ولار سوڭعى ونجىلدىقتا تەمەكىنى جاندىرمايتىن جانە ءتۇتىن شىعارمايتىن يننوۆاتسيالىق نيكوتين ونىمدەرى جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.
ء«دال وسى تەمەكى مەن تەمەكىنى جاندىراتىن باسقا دا تەمەكى ونىمدەرى, بۇكىل الەمدە نيكوتيندى قولدانۋدان بولاتىن كوپتەگەن ءولىم ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى الىپ جۇرەدى. ءتۇتىنسىز نيكوتين ونىمدەرى – ەلەكتروندى تەمەكىلەر, ىشۋگە ارنالعان نيكوتين پاتچالارى, ەلەكتروندى قىزدىرۋعا ارنالعان تەمەكى ونىمدەرى تەمەكى شەگۋدەن بولاتىن زياندى ازايتۋدىڭ پەرسپەكتيۆالى جولىن اشادى», دەپ حاتقا قول قويعان ساراپشىلار سەنىم ءبىلدىردى.
ساراپشىلار ءتۇتىنسىز بالامالاردىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن قاۋىپتەرى ءالى دە زەرتتەلەتىنىن العا تارتادى.
ء«تۇتىنسىز نيكوتين ونىمدەرى تەمەكىگە قاراعاندا زيانى الدەقايدا از ەكەندىگى تۋرالى سەنىمدى عىلىمي دالەلدەر بار. بىراق, سوعان قاراماستان, ددسۇ جانە الەمنىڭ بىرقاتار ەلدەرىنىڭ ۇكىمەتتەرى ءتۇتىنسىز بالامالارعا قاتىستى نەگىزسىز قاتاڭ جانە كونسەرۆاتيۆتى ساياسات جۇرگىزۋدى جالعاستىرۋدا», دەيدى ساراپشىلار.
«دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى تەمەكى شەگۋمەن بايلانىستى ميلليونداعان ءولىمنىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسە الاتىن ستراتەگيانى قابىلدامايدى. ددسۇ تەمەكى نارىعىن تۇرلەندىرۋ جانە تەمەكى ونىمدەرىن پايدالانۋ قاۋپىن ازايتۋ الەۋەتىن ەلەمەيدى», دەپ جازادى حات اۆتورلارى.
Courier Mail مالىمەتتەرى بويىنشا, ددسۇ-نىڭ بارلىق كۇش-جىگەرىنە قاراماستان, الەمدە 1 ميللياردتان استام ادام تەمەكى شەگۋدى جالعاستىرۋدا, سونىمەن قاتار سوڭعى ونجىلدىقتاردا تەمەكى شەگۋشىلەردىڭ سانى وسكەن. الەمدە جىل سايىن تەمەكى شەگۋمەن بايلانىستى اۋرۋلاردىڭ سالدارىنان 8 ميلليونعا جۋىق ادام قايتىس بولادى.
قازاقستاندا 2,4 ميلليون تەمەكى شەگۋشى بار, بىراق تەمەكى شەگۋدەن بولاتىن زياندى ازايتۋ بويىنشا ءتۇتىنسىز ونىمدەردىڭ الەۋەتى دە ەسكەرىلمەيدى, ال بالاما ونىمدەر بويىنشا زاڭناما كۇشەيتىلىپ كەلەدى. 2018 جىلعى مالىمەتتەر بويىنشا, تەمەكى شەگۋ 20 900 ادامنىڭ مەزگىلسىز ولىمىنە سەبەپ بولعان.
حات اۆتورلارى بۇل ءتاسىلدى سىنعا الىپ, ددسۇ مەن تكنك-عا تەمەكى شەگۋدەن بولاتىن زياندى ازايتۋ ستراتەگياسىن ەنگىزۋ بويىنشا التى ۇسىنىم ۇسىنادى. اتاپ ايتقاندا, تەمەكىدەن كەلەتىن زياندى ازايتۋدى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ جونىندەگى جاھاندىق ستراتەگيانىڭ, ەڭ الدىمەن, ينفەكتسيالىق ەمەس اۋرۋلارمەن كۇرەستىڭ قۇرامداس بولىگى ەتۋ ۇسىنىلدى.
