«مالشىلاردىڭ مارشالىنا» قۇرمەت

ەڭبەك ەرىنىڭ قۇرمەتىنە اشىلعان سكۆەر «تارازعا تارتۋ» جوباسى اياسىندا وب­­لىس­تاعى اۋىل شارۋا­شىلىعى جانە ۆەتەري­­ناريا سالاسى وكىل­­دەرى­نىڭ قولداۋىمەن ابات­تان­دىرىلعان. سونىمەن قاتار وبلىس اكىمىنىڭ باستاماسىمەن جازىلبەك قۋانىشباەۆ اتىنا كوشە بەرىلىپ وتىر. جيىندا ءسوز العان جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك سا­پارباەۆ جاڭادان اشىل­عان سكۆەردىڭ قالا تۇرعىن­دارى­نىڭ سۇيىكتى دەمالىس ورىن­دارىنىڭ ءبىرى بولاتىنىنا سەنەتىنىن جەتكىزدى. «ەكى مارتە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى جوعارى اتاعىنا يە بولعان ىبىراي جاقاەۆ, نۇرمولدا الدابەرگەنوۆ, جازىلبەك قۋانىشباەۆ ەسىمدەرى – جاس ۇرپاق ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتۋدىڭ, ەڭبەكسۇيگىشتىك پەن شىنايى ءپاتريوتيزمنىڭ جار­قىن ۇلگىسى. ولاردىڭ ەسىمدەرى تەك قازاق­ستاندا عانا ەمەس, بۇكىل پوست­كەڭەستىك كەڭىستىكتە بەل­گىلى. كسرو-نىڭ ەكى مارتە سوتسيا­ليستىك ەڭبەك ەرى جازىلبەك قۋانىشباەۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋىنا وراي, بيىل دالا اكادە­ميگى­نىڭ ەسىمى مەن مۇرالارىن ناسيحاتتاۋ بويىنشا جۇ­مىستار جۇرگىزىلۋدە. ول قارا­­كول قويىنىڭ تۇقىمىن سۇ­رىپتاۋعا جانە جاقسارتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوستى. ول وسىرگەن قاراكول قويى شەتەلدەردە جوعارى باعالاندى. جازىلبەك قۋانىشباەۆ ەڭبەككە دەگەن قابىلەتى مەن ءوز ىسىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ ارقاسىندا بيىك بەلەستەردى باعىندىردى. ول ءوزىنىڭ تاجىريبەسىن جاس شوپاندارمەن ءبولىسىپ, بالالاردى جاستايىنان ەڭبەككە باۋلىدى. بۇگىنگى تاڭدا ونىڭ جۇمىس تاجىريبەسىن تاراتۋ, جاس ۇرپاققا ەڭبەكتەگى ەرلىكتەرى تۋرالى ناسيحاتتاۋ – اسا ماڭىزدى», دەدى اكىم.

ال اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەر­بول قاراشوكەەۆ جي­نالعان كوپ­شىلىكتى قۇت­تىق­تادى. «جازىل­بەك قۋانىش­باەۆ قوي شارۋا­شىلىعىنىڭ دامۋىنا, مال باسىنىڭ وسۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ, ءار ءجۇز ساۋلىقتان 130-140 قوزىدان العان. ونىڭ قاجىرلى ەڭ­بەگىنىڭ ارقاسىندا سوناۋ قۇم­دى ولكەدە قازاقستانداعى قوي شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى بازاسى قۇرىلدى. سول كەزدە جازىلبەك قۋانىشباەۆتىڭ ەسىمى وداق اۋماعىندا عانا ەمەس, بۇكىل الەمگە تارادى. قازاق حالقىنىڭ داڭق­تى پەر­زەنتىنىڭ مەرەيتويى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىل­دى­عىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر», دەدى مينيستر.

مويىنقۇم اۋداندىق قوعامدىق كەڭەس توراعاسى بولات ساتىبالديەۆ جازىل­بەك قۋانىشباەۆ تۋرالى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. «جاز-اتا بەينەلەنگەن بارەلەف پەن ساياباقتىڭ اشىلۋى ءبىزدىڭ كەزدىڭ ناعىز باتىرىن ەسكە تۇسىرەدى. بۇل جاز-اتاعا عانا ەمەس, اۋىل شارۋاشىلىعى سالا­سىنىڭ بارلىق اردا­گەرى­نە, قاراپايىم شارۋا­لارعا دا كورسەتىلگەن قۇرمەت دەپ بىلەمىن», دەدى ول ءوز سوزىندە.

بۇدان كەيىن م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋني­ۆەر­سيتەتىندە ەل تاۋەل­سىز­دىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا جا­نە ەكى مارتە سوتسياليستىك ەڭ­بەك ەرى جازىلبەك قۋا­نىش­­باەۆتىڭ 125 جىلدى­عىنا ارنالعان ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق عى­لىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە «رەسپۋبليكالىق مال وسىرۋ­شىلەر سلەتى-2021» شارا­سى اياسىندا وتكەن كونفە­رەن­تسياعا وبلىس اكىمى بەردى­بەك ساپارباەۆ, اۋىل شا­رۋا­شى­لىعى ءمينيسترى ەربول قارا­­شوكەەۆ جانە شىم­كەنت قالاسىنىڭ, الماتى, قىزىلوردا, تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارلارى, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى مەن اتالعان جوعارى وقۋ ورنىنىڭ پروفەسسور-وقى­تۋ­شىلار قۇرامى قاتىس­تى. كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋىندا بەردىبەك ساپارباەۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ارنايى جولداعان حاتىن قاتىسۋشىلارعا وقىپ بەردى. پرەزيدەنت حاتىندا جازىلبەك قۋانىشباەۆ – ەلى­مىزدىڭ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوس­قان داڭقتى شوپان ەكەن­دىگى, كوپ جىلعى ەرەن ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا اسا تانىمال تۇل­عاعا اينالعاندىعى ايتىلعان. سونىمەن قاتار تاراز قالا­سىندا داڭقتى تۇلعاعا لايىق­­تى قۇرمەت كورسەتىلىپ, با­رىن­شا دارىپتەلىپ جات­قانىن قۇپ­تارلىق قادام دەپ باعا­لاپ, مۇنداي ءىس-شارا­لار اسىرەسە جاس بۋىندى اتا­كا­سىپكە ادال بولۋعا ۇندەپ, ءونىمدى ەڭبەك ەتۋگە جىگەرلەن­دىرە­تىندىگىن اتاپ وتكەن. ءوز سوزىندە بەردى­بەك ساپارباەۆ «ەڭبەك ەر اتان­دىرادى» دەگەن ناقىل ءسوزدىڭ «دالا اكادەميگى», «مالشى­لار­دىڭ مارشالى» اتانعان جا­زىل­بەك قۋانىشباەۆقا ارناپ ايتىلعانداي ەكەنىن جەتكىزدى. «ول جارتى عاسىرداي ادال ەڭبەگىمەن شالعايدا جاتقان اۋداننىڭ اتىن اس­پانداتىپ, مەرەيىن كوتەردى. ونىڭ داڭقى كەشەگى وداق كولەمىنە دەيىن بەلگىلى بولىپ, وبلىستىڭ عانا ەمەس, بارشا قازاقستاندىق­تىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. قىرقىنشى جىلداردىڭ باسىندا قاراكول قويىن ءوسىرۋ قولعا الىنعاندا, جازىلبەك قۋانىشباەۆ ونىمەن العاش اينالىسقانداردىڭ ءبىرى ەدى. اعا شوپاننىڭ, اسىرەسە, سوعىس كەزىندەگى ەڭبەگى ەلگە ەرەكشە ۇلگى بولدى», دەدى وبلىس اكىمى. سونىمەن قاتار قازىر­گى تاڭدا وبلىستا قاراكول قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىندا 3 قاراكول قوي شارۋاشىلىعىنا بە­يىم­دەل­گەن قوجالىق ۇيىمداس­تىرىلعانىن, وسى سالاداعى جەتەكشى عالىمدارمەن بىرگە قويدى قولدان ۇرىقتاندىرۋ تەحنولوگياسى پايدالانىلۋدا ەكەنىن جەتكىزدى. وڭىردەگى مال سانى 4,0 ميلليون باستى قۇراپ, 4,5 پايىزعا ارتقان. ۇساق مال باسى 3,7 پايىزعا ءوسىپ, 3 435,5 مىڭعا جەتكەن. بيىل قارجى ينستيتۋت­تارى ارقىلى «سىباعا» باع­دارلاماسى بويىنشا 1 271,0 ميلليون تەڭگەگە 29,7 مىڭ باس قوي ساتىپ الىنعان. جامبىل وبلىسىندا 2014-2020 جىلدار ارالىعىندا «التىن اسىق» باعدارلاماسى ارقىلى 210,0 مىڭ باس قوي ساتىپ الىنسا, سوڭعى بەس جىلدا 3,9 مىڭ توننا قوي ەتى ەكسپورتتالعان.

ءوز سوزىندە اۋىل شارۋا­شىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ ەلىمىزدىڭ اگروونەر­كاسىپ كەشە­نىندە قا­لىپ­تاسقان جاقسى نەگىز جانە كوپ­جىلدىق تاجى­ريبەنىڭ ناتيجەسىندە كورو­ناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى داعدارىسقا قارا­ماستان سالادا تۇراق­تى جاعداي ساق­تا­لىپ وتىرعاندىعىن اتاپ ءوتتى.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا «قازاقستان فەرمەرلەر وداعى» قاۋىمداستىعىنىڭ پرە­زيدەنتى جيگۋلي داي­را­باەۆ, ۇلتتىق عىلىم اكا­دەمياسىنىڭ كوررەس­پوندەنت-مۇشەسى ءابدىراحمان وم­باەۆ جانە اتىراۋ وبلىسى­نان كەل­گەن كاسىپكەر نازەركە كۋسەسوۆا دا ءوز ۇسىنىس-پى­كىر­­لەرىن ءبىلدىردى. ماسەلەن, جي­­گۋلي دايراباەۆ قازىرگى زامان­دا كوپشىلىك قوي باعۋدىڭ قيىن­داعانىن, ءتىپتى ءتيىمسىز بولىپ قالعانىن العا تارتاتىنىن, ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى تومەن بولۋى ءۇشىن جايىلىم جەرلەردى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەتتىگىن ايتسا, ءابدىراحمان ومباەۆ بۇل كونفەرەنتسيا اتاقتى شوپاننىڭ تاجىريبەسىن ناسيحاتتاپ, تاراتۋعا, سول ارقىلى قوي شا­رۋا­شىلىعىن دامىتۋعا ىقپال ەتۋدە ماڭىزى زور بولاتىنىن جەت­كىزدى. اۋليەاتا وڭىرىنە كەل­گەن قوناقتار اي­ماق­تاعى وڭ وزگەرىستەردى, شارا­نىڭ ۇيىم­داستىرىلۋىن جو­عارى باعا­لاپ, وبلىس باس­شى­لىعىنا العىس ءبىلدىردى. كون­فەرەنتسيا بارىسىندا «جال­پاق جۇرتتىڭ جاز-اتاسى» كىتابىنىڭ تۇ­ساۋى كەسىلدى.

مەرەيتوي اياسىن­دا جامبىل وبلىسىندا قازاق­­ستان مال­شىلارىنىڭ العاش­قى رەس­پۋبليكالىق سلەتى ۇيىم­داس­تىرىلدى. وسى ورايدا, ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىن­دا اسىل تۇقىمدى اۋىل شارۋا­شى­لىعى جانۋارلارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەح­ني­­كا­سىنىڭ كورمەسى ءوتتى. كور­مەگە ارنايى قاتىسقان وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپار­باەۆ جازىلبەك قۋانىش­ب­اەۆ ەسىمىنىڭ ماڭگى ۇمىتىل­ماي­تىنىن ايتسا, مينيستر ەربول قاراشوكەەۆ مال شارۋا­شى­لىعى سالاسى قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كەشەندى شارالار قولعا الىنىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. باسقوسۋ بارىسىندا مال شارۋاشىلىعىن, اگرو­ونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ­دىڭ كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن دا­مىتۋدىڭ 2021-2025 جىل­دارعا ارنالعان ۇلتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرى تالقىلاندى. سونداي-اق سپورتتىق جانە مادەني ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلدى. كورمە بارىسىندا ءتۇرلى اتالىم بويىنشا جەڭىمپازدار سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتالدى. سالا ارداگەرلەرىنە اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيستر­لىگىنىڭ «ەڭبەك اردا­گەرى» جانە «اۋىل شا­رۋاشى­لىعى سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توس­بەلگىلەرى تابىس ەتىلدى. «ۇز­دىك شوپان» اتالىمىنىڭ جە­ڭىمپازى, ت.رىسقۇلوۆ اۋدانى­نىڭ تۇرعىنى سەيىتبەك دۇي­سەنوۆ مۇنداي دەڭگەيدە مال­شى­لاردىڭ سلەتى العاش رەت ءوتىپ وتىرعانىن ايتتى. ال بەردى­بەك ساپارباەۆ شارۋا قوجا­لىعىنىڭ وزات شوپانى مەن جىل­قىشىسىنا 15 ميلليون تەڭ­گەنىڭ سەرتيفيكاتىن تا­بىس ەتتى. بۇل قارجى ولار­دىڭ وتباسى ءۇشىن تۇرعىن ءۇي سالۋعا جۇمسالاتىن بولادى. سونداي-اق وبلىس اكىمى «جىلى بۇلاق مەركى» شارۋا قوجالىعىنىڭ شوپانىنا «Lada Vesta» اۆتوكولىگىنىڭ كىلتىن تابىستادى.