دەسە دە «باتپانداپ كىرگەن اۋرۋدىڭ مىسقالداپ شىعاتىنى بار». ونى دا ۇمىتپاۋىمىز كەرەك شىعار. سونىڭ وزىندە ونوماستيكا سالاسىندا از جۇمىس اتقارىلعان جوق. جارما اۋدانىنىڭ ورتالىعى گەورگيەۆكا اۋىلى – قالباتاۋ, ۇلان اۋدانىنىڭ ورتالىعى مولودەجنوە – قاسىم قايسەنوۆ, زىريان اۋدانى – التاي بولىپ وزگەرتىلدى. ودان باسقا قانشاما اۋىلداردىڭ تاريحي اتاۋى قايتارىلدى؟! جۇزدەگەن كوشەلەر قازاقشالاندى. وسىنىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىكتىڭ تارتۋى ەدى.
قاي سالادا بولسىن, وتىز جىل ىشىندە جەتكەن جەتىستىك, باعىندىرعان بەلەس از ەمەس. ايتا كەتسەك, تاۋەلسىزدىك جىلدارى وڭىردە 170-تەن استام مەكتەپ پەن كوللەدج, 107 اۋرۋحانا, ەمحانا مەن امبۋلاتوريا, 27 بالاباقشا, 453 سپورت نىساندارى سالىنعان ەكەن. مۇنىڭ ءبارى حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار.
ء بىلىمدى ۇرپاق – جارقىن بولاشاق كەپىلى
تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدىڭ بولاشاعى – ءبىلىمدى جاستار. ءبىلىمى تولىسقان, ويى سالماقتى مامان قالىپتاستىرۋ ءۇشىن تاربيە جۇمىستارى بالاباقشا قابىرعاسىنان باستاۋ العان. ال مەكتەپتەردىڭ كوبىندە روبوتتەحنيكا جانە IT سىنىپتارى اشىلىپ, وقۋشىلاردىڭ وي-ءورىسىن كەڭەيتۋگە ۇلكەن ۇلەس قوسىپ كەلەدى. كەيبىر اۋىلدىڭ وقۋشىلارى جاراتىلىستانۋ عىلىمدارىن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ ستاندارتتارى بويىنشا جابدىقتالعان كابينەتتەردە وقۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر. ياعني بەلگىلى پاندەردى تەرەڭدەتىپ وقىعان وقۋشىلار مەملەكەت تاراپىنان بولىنگەن گرانتقا تۇسۋگە ءبىر تابان جاقىنداعان. ەكونوميكا باعىتتارى بويىنشا جەرگىلىكتى جەردە سوڭعى ءتورت جىلدا عانا 1 446 گرانت ءبولىنىپتى. ولار تەگىن وقىپ عانا قويمايدى, وقۋعا تۇسكەن تۇلەكتەردىڭ كوبى جاتاقحاناعا ورنالاسادى, قابىلەتتەرىنە قاراي ءتۇرلى سەكتسيالارعا قاتىسادى.
وبلىستاعى قاي ۋنيۆەرسيتەتتى الىپ قاراساق تا, بىلىكتى مامان قالىپتاستىرۋعا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. اتاپ ايتساق, 1991 جىلى ۋنيۆەرسيتەت مارتەبەسىن العان س.امانجولوۆ اتىنداعى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ وبلىستا الار ورنى ايرىقشا. ال قازاقستان-امەريكا وقۋ ورنىنىڭ سالتاناتتى تۇردە اشىلۋىنا تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىسىپ, العاشقى تۇلەكتەرىنە ديپلوم تابىستاعان.
ەلدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ ءبىر سالاسى ءوندىرىس بولسا, ءوندىرىستى ورگە سۇيرەيتىن تەحنيكانىڭ ءتىلىن بىلەتىن ماماندار. ايماعىمىزدا بىلىكتى دە ءبىلىمدى قۇرىلىسشىلاردى, ساۋلەتشىلەردى, مەتاللۋرگتەردى, ءىت ماماندارىن د.سەرىكباەۆ اتىنداعى تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتە دايىندايدى. اتالعان وقۋ ورنىنان جىلىنا 2 مىڭداي تۇلەك ديپلومدى مامان بولىپ شىعادى. سونىمەن قاتار سەمەي مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءىرى مەديتسينالىق جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. ونىڭ جەكە كلينيكالىق بازاسى, اسكەري كافەدراسى بار. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ديناميكاسىنىڭ جوعارى بولۋى ءبىلىم, عىلىم جانە يننوۆاتسيالىق الەۋەتىنىڭ قارقىندى دامۋىنا ىقپال ەتتى. وقۋ ورنىنىڭ تۇلەكتەرى اقش, يزرايل, گەرمانيا, پاكىستان, ءۇندىستان, جاپونيا سياقتى ەلدەردە دە قىزمەت ەتىپ ءجۇر. ءيا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا سەرپىلىس بار. قالالاردىڭ عانا ەمەس, شالعاي اۋدانداردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن دە مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگى ارتتى.
مەديتسينا سالاسى زامان كوشىنەن قالعان ەمەس
بۇرىنعىداي ەمەس, زامانمەن بىرگە مەديتسينا عىلىمدارى دا دامىدى. بىلىمدەرىن انگليا, يزرايل سىندى ەلدەردە شىڭداپ كەلىپ, جۇمىسقا شىنداپ كىرىسىپ جۇرگەن اق جەلەڭدى دارىگەرلەر كوپ. سوڭعى بەس جىلدا ولار شەتەلدىڭ جەتەكشى كلينيكالارىندا وقىتىلا باستادى. وقۋ كۋرستارى مەن شەبەرلىك ساباقتارىنان 5,5 مىڭ مامان ءوتتى. بۇل ءۇشىن بيۋدجەتتەن 3,4 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ناتيجەسىندە, وڭىردە جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىقتاردى پايدالانا وتىرىپ, ەمدەۋدىڭ كوپتەگەن زاماناۋي ادىستەرىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك تۋدى.
سوڭعى ءتورت جىلدا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ مەديتسيناسىنا 48 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلعان. حالىق دەنساۋلىعىنا ەڭ قاجەتتى دەگەن 3 مىڭنان استام جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىق ساتىپ الىندى. اياگوز بەن التاي قالالارىندا 2 ينسۋلت ورتالىعى اشىلدى. بۇل ورتالىق قازىرگى تاڭدا حالىق ءۇشىن اۋاداي قاجەت ەدى. ياعني تۇرعىندار الىسقا, وبلىس ورتالىعىنا نەمەسە سەمەيگە سابىلۋدى قويعان. ءوز اۋداندارىندا-اق بىلىكتى دارىگەرلەردەن قاجەتتى كومەكتەرىن الىپ, ەم-دومدارىن جاسايدى. ايتا كەتەرلىگى, شەكارا شەبىندەگى بەس اۋداننىڭ (كاتونقاراعاي, كۇرشىم, تارباعاتاي, زايسان, ءۇرجار) مەديتسينا سالاسىنا 2025 جىلعا دەيىن 7 ملرد تەڭگە سالۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ال وسكەمەن قالاسىندا ونكولوگيا جانە حيرۋرگيا ورتالىعى, وبلىستىق پۋلمونولوگيا ورتالىعى, انا مەن بالا ورتالىعى, وبلىستىق مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ورتالىعى اشىلدى. مۇنىڭ ءبارى ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشتەرىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى قولدانىسقا بەرىلگەن مەديتسينالىق نىسانداردىڭ قاتارىندا وبلىس حالقىنا قىزمەت كورسەتەتىن قان ورتالىعىمەن. وڭالتۋ ورتالىعى جانە بار. كوروناۆيرۋس پاندەمياسى باستالعالى قان ورتالىعىندا الىنعان قان پلازماسى قانشاما ادامنىڭ ءومىرىن قۇتقاردى؟! 2022 جىلى قازاقستاندا تەڭدەسى جوق گەماتولوگيالىق ورتالىق قولدانىسقا بەرىلەدى. جاڭا ورتالىقتا جاسۋشالىق جانە گەندىك-ينجەنەرلىك تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ, ەڭ جاڭا بىرەگەي جابدىقتار ورناتۋ جوسپارلانعان. ايتقانداي, بيىل سەمەيدە كوپتەن كۇتكەن يادرولىق مەديتسينا ورتالىق ءوز جۇمىسىن باستادى.
ء وندىرىسى وركەندەگەن ءوڭىر
شىعىس قازاقستان ءوندىرىستى وڭىرلەردىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. 1991 جىلى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى وبلىستا 27,9 ملن تەڭگە بولسا, بۇگىندە كورسەتكىش 2,4 ترلن تەڭگەگە جەتىپ وتىر. جالپى وتاندىق يننوۆاتسيالىق ءونىمنىڭ 7%-عا جۋىعى وبلىستىڭ كاسىپورىندارىنا تيەسىلى.
ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى سالاسى – ءتۇستى مەتاللۋرگيا جانە تاۋ-كەن ءىسى. «كازتسينك» جشس, KAZ Minerals اق جانە باسقا دا تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كومپانيالارى حالىقتىڭ ءبىر بولىگىن جۇمىسپەن قامتىپ, سالىق تولەپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە, ءوندىرىس ورىندارى اۆتوماتتاندىرىلعان نەگىزدە جۇمىس ىستەيدى.
راس, ءوندىرىسى كوپ ەلدىڭ ءورىسى كەڭ بولىپ, وركەنيەت كوشىنىڭ الدىڭعى قاتارىنا شىعادى. جوعارىدا ايتقانداي, ەلىمىزدەگى باعالى مەتالداردىڭ ءوندىرىس وشاعى – «كازتسينك» كومپانياسى. التىن, كۇمىس, مىرىش, مىس, قورعاسىن قاتارلى باعالى مەتالداردى ءوندىرىپ, ەل يگىلىگىنە جاراتىپ كەلەدى. ءوندىرىس وشاعى وزىندىك تەحنولوگياسى بويىنشا باعالى مەتالدار شىعارىپ, زاۋىتتا تازارتىلعان التىن قۇيما كەسەكتەرىن دايىندايدى. 2010 جىلى «كازتسينك» جشس-نە قاراستى مىس بالقىتۋ جانە ەلەتروليز زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 2011 جىلى تولىقتاي ىسكە قوسىلعان. سونىمەن قاتار تيتان بالقىتىپ, قۇيمالارىن جاساۋعا ارنالعان «پوسۋك-تيتانيۋم» جشس زاۋىتى جۇمىسىن باستادى.
ەلگە پايداسىن تيگىزىپ, ۇكىمەتكە ۇلەسىن قوسىپ كەلە جاتقان ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتىنىڭ الار ورنى دا ەرەكشە. 2020 جىلى جىلۋ بەرۋ قۇرىلعىلارىن شىعارۋعا ارنالعان ء«ۇلبى تۆس» جشس زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. زاۋىتتىڭ جوبالىق قۋاتى جىلىنا – 200 توننا. اتالعان كاسىپورىن ۋران وتىنىن وندىرەتىن الەمدەگى ءىرى كەشەندەردىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى. يادرولىق سالادا دا سۇبەلى جۇمىستار اتقارعان ءوندىرىس وشاقتارىنىڭ ءبىرى. ساۋدا-ساتتىقتىڭ دانەكەرىنە اينالعان «قازاقستان تەڭگە سارايى دا» ءۇمز اۋماعىندا ورنالاسقان. تەڭگە سارايىندا 1-دەن 100 تەڭگەلىككە دەيىنگى مەتالل مونەتالار وندىرىلەدى. بۇدان وزگە مەملەكەتتىك ناگرادالار, وردەندەر, مەدالدار, زەرگەرلىك بۇيىمدار, كادەسىي ونىمدەرى جاسالادى.
باسا ايتا كەتەرلىگى, وبلىستا مەتالل شىعارۋ كولەمى ۇلعايعانىمەن, وسكەمەن اتموسفەراسىنا كۇكىرت ديوكسيدىنىڭ شىعارىندىلارى 15 مىڭ تونناعا ازايعان.
دامىعان 4.0 يندۋسترياسىنا كوشۋدەگى كوشباسشىلاردىڭ تاعى ءبىرى – KAZ Minerals ءوندىرىس ورنىنا قاراستى اقتوعاي تاۋ-كەن بايىتۋ كەشەنى. ەستەرىڭىزدە بولسا, 2015 جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن تەلەكوپىر بارىسىندا كاسىپورىن العاشقى كاتودتى مىس شىعارعان. بيىل 1 قازاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ ەكىنشى وندىرىستىك كەزەگىن ىسكە قوستى. ەگەر ءبىرىنشى كەزەكتىڭ جىلدىق قۋاتى 25 ملن توننا كەندى جانە 100 مىڭ تونناعا جۋىق مەتالدى قۇراسا, ەكىنشى كەزەكتىڭ ىسكە قوسىلۋىمەن ءوندىرۋ كولەمى ەكى ەسەگە, ال دايىن ءونىم 190 مىڭ تونناعا دەيىن جەتۋى ءتيىس. ءونىم كولەمى كوبەيگەنىمەن, سۇرانىس كولەمى دە ارتادى. قىتايدىڭ وزىنە عانا 2019 جىلى اي سايىن 700 مىڭ توننادان استام مىس ەكسپورتتالدى.
تاۋ كەن ءىسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, «اقتوعايدىڭ» قورى 1,7 ملرد توننادان اسادى ەكەن. كەن ورنى 50 جىلعا ەسەپتەلگەن. كاسىپورىندا جالپى سانى 3 مىڭنان استام ادام ەڭبەك ەتەدى. سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, «اقتوعايدىڭ» ەكىنشى كەزەگى ىسكە قوسىلۋى – 700 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, بيۋدجەتكە قوسىمشا 80 ملن دوللار سالىق تۇسەتىن بولادى. بۇل ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنداعى ۇلكەن جەتىستىكتەردىڭ ءبىرى.
ءوندىرىس سالاسى مۇنىمەن توقتامايدى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, تارباعاتاي اۋدانىندا بەنتونيت ۇنتاقتارىنىڭ ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەگەر بۇل كاسىپورىن ىسكە قوسىلسا, جىلىنا 24 مىڭ تونناعا دەيىن ءونىم شىعارىلادى. سونىمەن قاتار كۇرشىم, قاراشىعاناق مىس كەن ورىندارىندا تاۋ-كەن بايىتۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. جاقىن جىلدارى ءۇرجار اۋدانىندا ايسكو-قاراۋىل كەن ورنى بازاسىندا كاتودتى مىس ءوندىرىسى قۇرىلادى. مۇنىڭ ءبارى جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا, شاعىن بيزنەستى دامىتۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك تۋعىزادى. تەك سوڭعى 10 جىلدىڭ ىشىندە عانا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا وڭىردە 55 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, 9 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلعان.
بۇل جوبا البەتتە, جالعاسىن تابا بەرمەك. زايسان اۋدانىنداعى قاراوتكەل جانە ساتپاەۆ كەن ورىندارىندا سيرەك كەزدەسەتىن مەتالداردىڭ ءىرى قورلارى بارلانعان. كوكپەكتى, اياگوز جانە كۇرشىم اۋداندارىندا دا كەن ءوندىرۋ وشاقتارى انىقتالعان. قازىردىڭ وزىندە شەكارا شەبىندەگى اۋدانداردى دامىتۋ ءۇشىن بۇقتىرما سۋ قويماسى ارقىلى كوپىر قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان بۇل كوپىردىڭ ۇزىندىعى –1 316 مەتر, ەنى – 12 مەتر. كوپىردى 2023 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
تۋريزم تاسى ورگە دومالاعان
بۇقتىرما سۋ قويماسىنا سالىنىپ جاتقان كوپىر قۇرىلىسى, وسكەمەن – تالدىقورعان تاس جولى جانە وسينوۆ اسۋىنداعى توتە جول اياقتالسا, تۋريزم سالاسىنىڭ تاسى ورگە دومالاي تۇسەدى. دەگەنمەن تاۋەلسىزدىك جىلدارى تۋريزم سالاسى جۇيەلى تۇردە جولعا قويىلدى.
ءيا, شىعىس – تۋريست تارتۋعا ابدەن لايىقتى ءوڭىر. ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيى, ءۇرجار اۋدانىنداعى سۋى شيپالى الاكول, كۇرشىم اۋدانىنداعى مارقاكول, كاتونقاراعايدىڭ راحمانقاينارى بار. سونداي-اق بەرەل قورعاندارىمەن, اسقارىن ماڭگى مۇز باسقان مۇزتاۋىمەن ايگىلى. ەسەپكە كوز جۇگىرتسەك, التايدىڭ قورىقتارى مەن ۇلتتىق پاركتەرىندە عانا 20 تۋريستىك مارشرۋت پەن سوقپاق بار ەكەن. بۇل دا تۋريستەردىڭ تارتىلۋىنا ۇلكەن سەپ.
الاكول كۋرورتتىق ايماعى كەزەڭ-كەزەڭىمەن زاماناۋي وركەنيەتتى دەڭگەيگە جاقىنداپ كەلەدى. مۇندا اربات, ءدامحانا, ساۋدا ورتالىقتارى جاز ماۋسىمىندا دامىلسىز جۇمىس ىستەيدى. بيىل ۇلكەن كورەرمەندەر الاڭى بار Alazone Arena اشىق اسپان استىنداعى ساحنا اشىلدى. ورتاشا العاندا, تۋريستىك ايماققا 600 مىڭنان استام دەمالۋشى كەلەدى. دەمالۋشىلارعا عانا جەرگىلىكتى شارۋا قوجالىقتارى 4 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن وتكىزىپ وتىر. بيىل ءۇرجار اۋدانىنىڭ اكىمشىلىك ورتالىعىنداعى اۋەجايدى قايتا جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالسا, تۋريستەر لەگى تاعى ارتادى.
شارۋالار شارۋاسىن شالقىتىپ وتىر
شىعىس قازاقستان وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى سوڭعى جىلدارى قارقىندى دامىپ كەلە جاتىر. جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن كەز كەلگەن داقىلدى وسىرۋمەن عانا ەمەس, ونى وڭدەۋمەن دە اينالىسۋ كەرەكتىگىن شارۋاگەرلەر دە, جەرگىلىكتى بيلىك تە كامىل ءتۇيسىندى.
ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى ۋاقىتقا دەيىن تابىسى جوعارى داقىلدارعا كوشۋ كەرەكتىگىن بىرنەشە رەت ايتقان-تۇعىن. ايماقتا وسى باعىتتا وڭ قادامدار جاسالدى. ەگىستىك جەرلەرىن ءارتاراپتاندىرۋ, قاجەتتىلىكتەر مەن مۇمكىندىكتەردى ءجىتى تالداۋ, كۇتىلەتىن ەكسپورتتىق ءونىمنىڭ ساراپتامالىق باعاسى, وسىنىڭ ءبارى بىزگە كۇنباعىس تۇقىمىن وندىرۋدە رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى ورىن الۋعا مۇمكىندىك بەردى. بىراق ءوندىرىس – بۇل تەك العاشقى قادام. ەكىنشىسى – سەمەي قالاسى مەن گلۋبوكوە اۋدانىندا ماي ەكستراتسيالايتىن 2 ءىرى زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى بولىپ وتىر. ولاردىڭ قۋاتتىلىقتارى, سونداي-اق مايلى داقىلدار ءۇشىن القاپتاردىڭ ۇلعايۋى وڭىردەگى وسىمدىك مايلارىنىڭ سان الۋان تۇرلەرىن وندىرۋدە مەملەكەت بويىنشا كوشباسشى اتانۋىنا جول اشادى.
– جاس شارۋالاردىڭ وسىنداي بىرەگەي جۇمىستارمەن اينالىسۋى ناعىز شىعارماشىلىق ءىس. وسى رەتتە ءبىز ارنايى باعدارلاما ازىرلەيمىز. ال كەلەسى جىلى ەگىستىك القاپتارىنىڭ قۇرىلىمىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋىمىز كەرەك. بيىل قايتا وڭدەۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلىپ, ونىڭ تاۋلىكتىك قۋاتى مىڭ توننانى قۇرادى. سونداي-اق 2022 جىلى مايلى داقىلداردى وڭدەيتىن تاعى ءبىر زاۋىتتى ىسكە قوسامىز. دەمەك, ءوڭىر شارۋالارى ءوز ونىمدەرىن قايدا ساتامىن دەپ تابان توزدىرمايتىن بولادى, – دەيدى وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ.
البەتتە, مۇنداي ءوندىرىس كولەمىمەن زاۋىتتار پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن كاسىپورىنداردىڭ جالپى قۋاتتىلىعى جىلىنا 1,1 ملن تونناعا جەتەدى. ايماق جوعارى ساپالى وسىمدىك مايىمەن قامتاماسىز ەتىلىپ قانا قويماي, ونى ەكسپورتقا شىعارۋعا دا بولادى. اسىرەسە جاقىن كورشىلەرىمىز قىتاي مەن رەسەي فەدەراتسياسى ىنتىماقتاستىققا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر.
سونداي-اق وبلىس شارۋالارى راپس پەن سويا ەگۋگە ەرەكشە نازار اۋدارعان. سەبەبى جوعارى تيىمدىلىكتى كورسەتەتىن ءدال وسى داقىلدار اگرارلىق نارىقتا سۇرانىسقا يە. قازىرگى زاماندا فەرمەر – ەگىن شارۋاشىلىعىمەن عانا اينالىسپايدى, زامان كوشىنەن قالىسپايتىن كاسىپكەر.
مىسالى «مايلى داقىلداردىڭ تاجىريبەلىك شارۋاشىلىعى» جشس ەليتالىق تۇقىم شارۋاشىلىعى مارتەبەسىنە يە. ولار جۇيەلى تۇردە مايلى, بۇرشاقتى جانە ءداندى داقىلداردىڭ جاڭا سۇرىپتارىن ىرىكتەۋمەن, جوعارى ساناتتى تۇقىمداردى كوبەيتۋمەن اينالىسادى. كومپانيا ماماندارى كوپ جىلدان بەرى الىس-جاقىن شەتەلدەردىڭ سەلەكتسيونەرلەرىمەن بىرگە بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. جىل سايىن كومپانيانىڭ ءبىر بولىمىندە 600-دەن استام كۇنباعىس بۋداندارىنا سىناقتار وتكىزىلەدى. جاڭا بۋدانداردىڭ ەكولوگيالىق سىناقتارى تەك قازاقستان ايماقتارىندا عانا ەمەس, ونىڭ شەكاراسىنان تىس جەرلەردە دە جۇرگىزىلىپ جاتىر.
مىنە, وردالى وتىز جىل ىشىندە قاي سالادا بولسىن, اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەر بار. ەڭ باستىسى تۇڭعىش پرەزيدەنت, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الەمدە العاش بولىپ, يادرولىق قارۋدان باس تارتىپ, ەلدىڭ تىنىشتىعىن الدىڭعى ورىنعا قويدى. بۇل شەشىم قازاقستاندى عانا ەمەس, جاھاندى بەيبىت ءارى قاۋىپسىز ومىرگە باستادى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
