قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №761

2013 جىلعى 27 قىركۇيەك,  استانا قالاسى ىشكى سۋ جولدارىندا كەمە قاتىناسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول جۇمىستارىن جوسپارلاۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «ىشكى سۋ كولىگى تۋرالى» 2004 جىلعى 6 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 9-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 26-2) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ىشكى سۋ جولدارىندا كەمە قاتىناسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول جۇمىستارىن جوسپارلاۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى سۋ كولىگى دەپارتامەنتى (ق. ن. تىلەپوۆ): 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالىندا رەسمي جاريالانۋىن, ونىڭ ىشىندە ونى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينتەرنەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋدى; 3) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە تىركەلگەننەن كەيىن بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالاۋعا جىبەرۋ تۋرالى مالىمەتتەردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى ا.ع. بەكتۇروۆقا جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعاننان كەيىن كۇنتiزبەلiك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگiزiلەدi. مينيستر ا.جۇماعاليەۆ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 27 قىركۇيەكتەگى №761 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ىشكى سۋ جولدارىندا كەمە قاتىناسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول جۇمىستارىن جوسپارلاۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى ىشكى سۋ جولدارىندا كەمە قاتىناسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول جۇمىستارىن جوسپارلاۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «ىشكى سۋ جولدارى تۋرالى» 2004 جىلعى 6 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 9-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 26-2) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەنگەن. 2. قاعيدالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى سۋ جولدارىندا كەمە قاتىناسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول جۇمىستارىن جوسپارلاۋ جانە جۇرگىزۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 3. وسى قاعيدالاردىڭ ارەكەتى «سۋ وبەكتiلەرiن كەمە جۇزەتiن سۋ جولدارى ساناتىنا جاتقىزۋ ەرەجەسiن جانە كەمە ءجۇزۋi ءۇشiن اشىق كەمە جۇرەتiن سۋ جولدارىنىڭ تىزبەسiن بەكiتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2004 جىلعى 29 قاڭتارداعى № 105 قاۋلىسىنا سايكەس كەمە قاتىناسى ساناتىنا جاتقىزىلعان جەر ءۇستi سۋ وبەكتiلەرiنە قولدانىلادى. 4. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) ارنالىق ىزدەستىرۋ – سۋ جولدارىن زەرتتەۋ مەن بارلىق جول جۇمىستارىنىڭ تۇرلەرىن تەحنيكا­لىق قۇجاتتامامەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان توپوگرافيالىق جانە گيدروگرافيالىق كەشەن; 2) جەر ءۇستi سۋ وبەكتiلەرى – سۋ ايدىندارى (وزەندەر جانە سولارعا تەڭەستiرiلگەن كانالدار, كولدەر, سۋ قويمالارى, توعاندار جانە باسقا iشكi سۋ ايدىندارى, اۋماقتىق سۋلار) مۇزدىقتار, باتپاقتار; 3) جول جۇمىستارى – iشكi سۋ جولدارىنداعى سۋ ءتۇبiن تەرەڭدەتۋ, تۇزەپ-جوندەۋ, ترالداۋ, سۋ ءتۇبiن تازارتۋ, iزدەستiرۋ جانە ناۆيگاتسيالىق جابدىقتاردى ورنالاستىرۋ مەن كۇتiپ-ۇستاۋ جونiندەگi باسقا دا جۇمىستار; 4) كەمە قاتىناسى – شاعىن كولەمدى كەمەلەردى پايدالانا وتىرىپ اتقارىلاتىن قىزمەتتى قوسپا­عاندا, جۇكتەردى, جولاۋشىلار مەن ولاردىڭ باگاجىن, پوچتا جونەلتىلىمدەرىن تاسىمالداۋ, سۇيرەتىپ ءجۇزۋ, پايدالى قازبالاردى ىزدەۋدى, بارلاۋدى جانە ءوندىرۋدى, بالىق اۋلاۋدى جانە وزگە دە كاسىپشى­لىكتەردى, قۇرىلىس, جول, گيدروتەحنيكالىق, سۋ استى-تەحنيكالىق جانە باسقا دا وسىعان ۇقساس جۇمىستار­دى, لوتسماندىق الىپ ءوتۋدى, قۇتقارۋ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ, سۋ وبەكتىلەرىن قورعاۋ, ولاردى لاستانۋ مەن قوقىستانۋدان قورعاۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ, سۋعا باتقان م ۇلىكتى كوتەرۋ, مەملە­كەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن كەمەلەردى پايدالانۋعا بايلانىستى قىزمەت; 5) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ iشكi سۋ جولدارى (بۇدان ءارi – iشكi سۋ جولدارى) – كەمە قاتىناسى ماقساتىندا پايدالانۋعا بولاتىن تابيعي نەمەسە قولدان جاسالعان قاتىناس جولدارى; 6) ناۆيگاتسيا – كەمە قاتىناسىن جاساۋ مۇمكiن بولاتىن ۋاقىت كەزەڭi; 7) ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەردىڭ سىزباسىن ورنالاستىرۋ – بەلگىلەنگەن تارتىپتە ناۆيگاتسيالىق جابدىقتار بەلگىلەرى كورسەتىلگەن وزەن ۋچاسكەسىنىڭ سىزباسى; 8) تۇرۋ پۋنكتi – كەمەلەردi, سالداردى جانە وزگە دە ءجۇزۋ وبەكتiلەرiن جوندەۋ, ولاردىڭ جىلدىڭ جازعى جانە قىسقى مەزگiلiندە تۇرۋى, ولاردى تەحنيكالىق بايقاۋدان وتكiزۋ ماقساتىندا جايلاستىرىلعان جانە جابدىقتالعان جەر ۋچاسكەسi مەن سۋ بەتi وبەكتiسiنiڭ اكۆاتورياسى; 9) تۇزەتۋ جۇمىستارى – كەمە ءجۇرىسىنىڭ گاباريتتەرىن ۇستاۋ مەن جيەكتىڭ جاناماسىن بەكىتۋدى جانە بوگەۋ مەن باسقا گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستارعا بوگەتتى وتىرعىزۋعا ازىرلەۋگە باعىتتالعان جول جۇمىستارىنىڭ ءتۇرى; 10) ۋاكiلەتتi ورگان – iشكi سۋ كولiگi سالاسىنداعى باسشىلىقتى, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن شەكتە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان; 11) ۋاكiلەتتi ورگاننىڭ كاسiپورنى – قىزمەت كورسەتەتiن شەكارالار شەگiندە كەمەلەردiڭ قاۋiپسiز ءجۇزۋiن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا iشكi سۋ جولدارىن جانە كەمە قاتىناسىنىڭ گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستارىن (شليۋزدەرىن) تيiسiنشە كۇتiپ ۇستاۋ مەن دامىتۋ ءۇشiن وندiرiستiك قىزمەتتi جۇزەگە اسىرۋ نەگiزگi مiندەتi بولىپ تابىلاتىن iشكi سۋ كولiگiنiڭ مەملەكەتتiك كاسiپورنى; 12) ىشكى سۋ جولدارىنىڭ سىزباسى (لوتسمان كارتاسى) – كەمە ءجۇرىسىنىڭ تەرەڭدىگى مەن گاباريتتەرى كورسەتىلگەن, ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەر مەن باعدارلاۋ, سۋ ءجۇرىسى كورسەتىلگەن وزەن ۋچاسكەسىنىڭ سىزباسى (كارتاسى). 5. جول جۇمىستارى ىشكى سۋ جولدارىنداعى كەمە قاتىناسىن قۇرۋ, كۇتىپ-ۇستاۋ, دامىتۋ جانە قاۋىپسىز پايدالانۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەدى. جول جۇمىستارىن جۇرگiزۋدi قامتاماسىز ەتۋ استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنا جۇكتەلگەن, استانانىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق شەكاراسى شەگىندەگى ەسىل وزەنىنىڭ كەمە قاتىناسى ۋچاسكەسىن قوسپاعاندا, سۋ جولى جۇمىستارىن, ونىڭ iشiندە مەملەكەت مەنشiگiندەگi پورتتاردا رەيدتەر جانە وسى پورتتاردىڭ ايلاقتارىنا كiرەبەرiستەردi جاساۋ مەن كۇتiپ ۇستاۋ جونiندەگi جۇمىستاردى جۇرگiزۋدi, سونداي-اق كەمە قاتىناسىنىڭ گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستارىن كۇتiپ ۇستاۋ مەن تاسىمالداۋشىنىڭ تەحنولوگيالىق بايلانىستى ۇيىمداستىرۋىن ۋاكiلەتتi ورگاننىڭ كاسiپورىندارى جۇزەگە اسىرادى. پورتتارعا وسى قاعيدالاردىڭ 5-تارماعىنىڭ ەكىنشى ابزاتسىندا كورسەتiلمەگەندەرiنە كiرەبەرiس­تەر­دەگi, سونداي-اق توقتاۋ پۋنكتتەرiندەگi جول جۇمىستارىن جۇرگiزۋدi ولاردىڭ يەلەرi جۇزەگە اسىرادى. Iشكi سۋ جولدارىن جانە ولارداعى كەمە قاتىناسى گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستارىن كۇتiپ ۇستاۋ جونiندەگi جۇمىستار جول جۇمىستارىن جۇرگiزۋگە ارنايى رۇقساتسىز جۇزەگە اسىرىلادى. 6. ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ءتيىستى كاسىپورىندارى سۋ جولدارىنىڭ ءاربىر ۋچاسكەسى بويىنشا ىشكى سۋ جولدارىنىڭ سحەماسىن جاسايدى (لوتسماندى كارتالار). 7. وزەندە ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەردى ورناتۋ سحەمالارى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنىڭ ۇسىنىمدارىن ەسەپكە الا وتىرىپ جىل سايىن تۇزەتىلەدى. كولدەر مەن سۋ قويمالارىندا 5 جىلدا 1 رەتتەن كەم ەمەس. 8. ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەردى ورناتۋ سحەمالارى ناۆيگاتسيا كەزەڭىندە تۇزەتىلۋى مۇمكىن. ناۆيگاتسيا كەزىندە ىشكى سۋ جولدارى كۇيىمەن جانە ناۆيگاتسيالىق جابدىقتارىمەن بولعان بارلىق وزگەرىستەر كەمە جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ نازارىنا دەر كەزىندە جەتكىزىلەدى. 9. ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ءتيىستى ىشكى سۋ جولدارىنىڭ ءاربىر ۋچاسكەسى بويىنشا كەمە ءجۇرۋ كەزەڭىنە نەمەسە ۇزاق مەرزىمگە, بىراق 3 جىلدان كوپ ەمەس جول جۇمىستارى جوباسىن قۇراستىرادى. 10. كەمە قاتىناسى جاعدايىندا سۋ جولدارىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جۇمىستاردى ورىنداۋ كەزىندە جول جۇمىستارىنىڭ جوباسى باسشىلىق قۇجات بولىپ تابىلادى. 11. جول جۇمىستارى جوباسىنىڭ مىندەتتەرى: 1) بەلگىلەردى ورناتۋدىڭ سحەماسىن جاساۋ; 2) شەكتەۋلى قايراڭدى انىقتاۋ; 3) وبەكتىلەر بويىنشا مۇمكىن بولاتىن جۇمىس كولەمىن ەسەپتەۋ; 4) ولاردى ورىنداۋدىڭ رەتتىلىگىن انىقتاۋ; 5) تابيعي جاعدايدىڭ جانە ۋچاسكەدە بولىپ جاتقان ارنانىڭ قايتا قۇرىلۋ ەسەبىمەن تەحنيكالىق قۇرالداردى ورنالاستىرۋدىڭ وڭتايلى نۇسقاسىن تاڭداۋ بولىپ تابىلادى. 12. جول جۇمىستارى جوباسىنىڭ باستى نەگىزى الدىڭعى جىلداردا جاسالعان ارنالىق ىزدەستىرۋ بولىپ تابىلادى. ناۆيگاتسيا كەزىندە ءىس-شارالار بەلگىلەنگەن جول جۇمىستارى جوباسىندا جۇمىستاردىڭ ورىندالۋى مولشەرى بويىنشا, ۋاقىتى جانە كەزەكتىلىگى بويىنشا تۇزەتىلەدى. 2. جول جۇمىستارىن جوسپارلاۋ ءتارتىبى 13. جول جۇمىستارىن جوسپارلاۋ جۇمىستاردى جانە قىزمەتتەردى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى جاساسقان شارتتاردىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى جانە مىنانى قۇرايدى: 1) كەمە جۇزەتىن جاعدايدا سۋ جولدارىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى; 2) ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ بەلگىلەرىن قويۋ (الۋ) جانە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار كەستەسى. Iشكi سۋ جولدارىنداعى قۇرىلىستاردىڭ (ونىڭ iشiندە سالىنىپ جاتقان قۇرىلىستاردىڭ) يەلەرi جول جۇمىستارىن قاجەتتىلىگىنە قاراي جوسپارلاۋدى جۇزەگە اسىرادى. 14. كەمە جۇزەتىن جاعدايدا سۋ جولداردى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارىمەن ورىندالاتىن جول جۇمىستارىنىڭ تۇرلەرى, ولاردىڭ ورىندالۋ مەرزىمدەرى, اي بويىنشا ءبولىپ تابيعي بىرلىك ولشەمىندە جانە اقشالاي تۇردە ورىندالعان جۇمىستاردىڭ كولەمى بەلگىلەنەدى. 15. ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ بەلگىلەرىن قويۋ (الۋ) جانە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا جۇمىستار­دىڭ كولەمى ناۆيگاتسيانىڭ سوزىلۋىنا ۋچاسكەنىڭ ۇزاقتىعىن كوبەيتۋمەن كيلومەتر-تاۋلىكتەردە انىقتالادى. ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جانە تۇزەتۋ جۇمىستارىنىڭ كولەمى وتكەن جىلدارداعى جۇمىس تالداۋلارىن جانە تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ بار بولۋ مۇمكىندىگىن ەسەپكە الا وتىرىپ ارنالىق ىزدەستىرۋ تۇسىرىلىمدەرى بويىنشا مىڭ تەكشە مەترمەن انىقتالادى. ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىنىڭ كولەمى وتكەن جىلدارداعى جۇمىس تالداۋلارىن جانە تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ بار بولۋ مۇمكىندىگىن ەسەپكە الا وتىرىپ ترالداۋ جۇمىستارىن جانە سۋ شايىپ كەتەتىن جاعالاۋلاردى بارلاۋ كەزىندەگى زەرتتەۋ ناتيجەلەرىمەن قۇراستىرىلعان جول شەبەرلەرىنىڭ اكتىلەرى بويىنشا توننامەن انىقتالادى. ترالداۋ جۇمىستارىنىڭ كولەمى سۇزىلەتىن ەنىنە, سۇزىلگەن سۋ جولدارى ۇزىندىعىنىڭ تۋىندىسى رەتىندە ەسەپتەپ شىعارىلاتىن شارشى كيلومەترمەن سۇزىلەتىن اۋدانمەن انىقتالادى. ارنالىق ىزدەستىرۋدىڭ كولەمى كەمە جولى بويىنشا تۇسىرىلگەن ۋچاسكەنىڭ كيلومەترىندە انىقتالادى. 16. ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ بەلگىلەرىن قويۋ (الۋ) جانە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا ءىس-شارالاردىڭ كەستەسىمەن ىشكى سۋ جولدارىنىڭ ۇزاقتىعى, ناۆيگاتسيالىق جابدىقتاردىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى سۋدىڭ جوبالىق دەڭگەيىن جانە تىرەك سۋ ولشەگىش سۋ بەكەتىن كورسەتۋ ارقىلى كەمە جۇرەتىن جولدىڭ كەپىلدى كولەمدەرى, ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەردىڭ مولشەرى بەلگىلەنەدى. 3. جول جۇمىستارىن وتكىزۋ ءتارتىبى 1-پاراگراف. ارنالىق ىزدەستىرۋ جۇمىستارى 17. جول جۇمىستارىنىڭ بارلىق تۇرلەرىن جوبالاۋ جانە ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن نەگىز بولىپ ارنالىق ىزدەستىرۋ جۇمىستارى تابىلادى. 18. ارنالىق ىزدەستىرۋ ارنايى اپپاراتۋرالارمەن جانە ءجۇزۋ قۇرالدارىمەن جاراقتالعان ارنايى ارنالىق ىزدەستىرۋ پارتيالارىمەن ورىندالادى. 19. ارنالىق ىزدەستىرۋ پارتيالارىنىڭ شتاتىن جۇمىس جاعدايىنا, سيپاتتاماسىنا, كولەمى مەن ۇيىمداستىرۋىنا بايلانىستى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كاسىپورنى بەلگىلەيدى. 20. ارنالىق ىزدەستىرۋ پارتيالارى براندۆاحتالاردا نەمەسە وزدىگىمەن جۇرەتىن كەمەلەردە ورنالاسادى. جەر قازۋمەن بايلانىستى كولەمى بويىنشا كوپ ەمەس جۇمىستاردى ءبىر ۋاقىتتا ورىنداۋ ءۇشىن پارتيانىڭ قۇرامىنان وتريادتى ءبولۋ كەزىندە ونىڭ بالشىق سورعىش كەمەلەرىنە ورنالاسۋ مۇمكىندىگى تۋىندايدى. 21. ارنالىق رەجيمدى ودان ءارى جاقسى زەرتتەۋ, جۇمىستىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ جانە ءوندىرىستى تەزدەتۋ ماقساتىندا ءاربىر ارنالىق ىزدەستىرۋ پارتيالارىنا سۋ جولدارىنىڭ ارنايى ۋچاسكەلەرى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كاسىپورنى بۇيرىعىمەن بەكىتىلەدى. 22. ارنالىق تۇسىرىلىمدەردى وڭدەۋ جوبالىق دەڭگەيدەن ورىندالادى. جوسپاردا مىندەتتى تۇردە وزەن ساعاسىنان باستاپ ۋچاسكەنىڭ باسىنان اياعىنا دەيىنگى قاشىقتىقتىڭ ماسشتابى, ولشەۋدىڭ ۋاقىتى مەن كۇنى كەزىندەگى ەڭ جاقىن سۋ ولشەۋ بەكەتى بويىنشا كەستەنىڭ نولدەن تومەنگى كورسەتكىشىندەگى سۋدىڭ جۇمىس دەڭگەيى, تىلىكتىڭ پارامەترلەرى (ۇزىندىعى, ەنى, تىلىكتىڭ اۋدانى, ورتاشا شەشىلەتىن قاباتى), الىناتىن توپىراقتىڭ كولەمىن ەسەپتەۋ, ورتانى ءبولۋ ورىندارى (جۇمىستىڭ باسى مەن سوڭى, تىلىك شەتىنىڭ وڭى مەن سولى), ءتۇسىرىلىمدى جۇزەگە اسىرعان تۇلعالاردىڭ قولدارى بولۋ كەرەك. 2-پاراگراف. ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ (جەر قازۋ) جۇمىستارى 23. ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ (جەر قازۋ) جۇمىستارى ارنايى ءتۇبىن تەرەڭدەتكىش سناريادتارىمەن ورىندالادى. جەرسناريادىنىڭ تۇرلەرى سۋدىڭ ساياز جەرىندە ورىن العان توپىراقتىڭ قاسيەتتەرىنە, توپىراقتى تاسىمالداۋ جاعدايىنا, سناريادتىڭ سيپاتتاماسىنا جانە گيدرولوگيالىق جاعدايلارعا بايلانىستى تاڭدالادى. 24. تەحنيكالىق فلوت كەمەلەرىنىڭ جىلجۋى ديسپەتچەرلىك قىزمەت ارقىلى قوسالقى بۋكسير كەمەلەرىمەن جۇزەگە اسادى. 25. سۋدىڭ ساياز جەرىندەگى ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ (جەر قازۋ) جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ ارنالىق ىزدەستىرۋ تۇسىرىلىمدەردىڭ جوسپارىنا سايكەس جۇزەگە اسادى. 26. تىلىككە جەرسناريادىن ورناتۋعا دەيىن جەرگىلىكتى جەردە تىلىكتىڭ شەكارالىق بەلگىلەرى (جارمالار) ورناتىلادى, سونىمەن قاتار جۇمىستى ورىنداۋعا قاجەتتى تەحنوگوليامەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن (ترانشتاردىڭ ۇزىنى بويىنداعى جارمالارى, توپتامالاردىڭ اراسىنداعى كولدەنەڭ شەكارالارىنىڭ جارمالارى) قاجەتتى بەلگىلەر ورناتىلادى. جارمالار ارنالىق تۇسىرىلىمدەردىڭ جوسپارلارىنا سايكەس ورناتىلادى. 27. جەرسنارياتتى ورنالاستىرۋ قاتاڭ تۇردە جەرگىلىكتى جەرلەردە ورناتىلعان جارمالار (نەمەسە كوورديناتتار) بويىنشا جۇزەگە اسادى. 28. تىلىكتەن الىنعان توپىراقتى توسەۋ ارنالىق تۇسىرىلىمدەردىڭ جوسپارىندا كورسەتىلگەن جەردە ورىندالادى. توپىراقتىڭ ءۇيىندىسى كەمەلەردىڭ جۇزۋىنە ەشقانداي كەدەرگى جاساماۋى ءتيىس جانە قايتادان تىلىككە تۇسپەۋى قاجەت. 3-پاراگراف. تۇزەتۋ جۇمىستارى 29. تۇزەتۋ جۇمىستارى ارنايى تەحنيكالىق قۇرالدارىمەن ء(تۇبىن تەرەڭدەتۋ سناريادتارىمەن) نەمەسە تۇزەتۋ بريگادالارىمەن ورىندالادى. 30. تۇزەتۋ قۇرىلىستارىنىڭ تۇرلەرى جانە تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ تۇرلەرى ولاردى تۇرعىزۋ ءۇشىن سۋدىڭ ساياز جەرىندەگى گيدرولوگيالىق سيپاتتالامالارىنا جانە بولىپ جاتقان ارنالىق قايتا قالىپتاستىرۋلارعا بايلانىستى تاڭدالادى. 31. تۇزەتۋ قۇرىلىستارىن تۇرعىزۋ كەزىندە نەگىزگى تەحنيكالىق قۇرالداردان باسقا قوسالقى فلوت (بارجىلار, سۇيرەيتىن كەمەلەر) پايدالانىلادى. 32. تۇزەتۋ قۇرىلىستارىن تۇرعىزۋ بويىنشا جۇمىستار ارنالىق ىزدەستىرۋ تۇسىرىلىمدەردىڭ جوسپارى بويىنشا ورىندالادى, وندا جوسپاردا تۇزەتۋ قۇرىلىستىڭ ورنالاسۋى, قوندىرعىنىڭ پارامەترلەرى (ۇزىندىعى, ەنى, قاجەتتى توپىراقتىڭ كولەمى), قۇرىلىستى سالىپ الۋ ءۇشىن توپىراقتى ءۇيىپ الۋ ورنى كورسەتىلەدى. 4-پاراگراف. ءتۇبىن تازالاۋ جۇمىستارى 33. ءتۇبىن تازالاۋ جۇمىستارى ارنايى تەحنيكالىق قۇرالدارىمەن (كارچەكراندار, ءجۇزۋ كراندارى) ورىندالادى. كەمە جولدارىنان جەكە كارچتاردى جيناۋ جۇمىستارى كەمە جولدارىنان تىس سۇيرەۋ جولىمەن سۇيرەيتىن كەمەلەرمەن جۇزەگە اسۋى مۇمكىن, ودان ءارى كارچەكراننىڭ كومەگىمەن جاعالاۋعا ءبىر جولا الىنىپ تاستالادى. 34. وزدىگىمەن جۇرە المايتىن ءتۇبىن تازالاۋ سناريادتارىن پايدالانۋ كەزىندە ولاردى جۇمىس ورنىنا قاراي سۇيرەتۋ جانە جۇمىس ورنىنا بەكىتۋ جۇمىستارى قوسالقى سۇيرەيتىن فلوت كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. 35. كەمە ءجۇزۋ باستالعان كەزدە ەڭ الدىمەن كەمە جولدارىنىڭ شەگىندە ورنالاسقان جانە تار جاعالاۋلاردا اپاتتى جاعداي جاسايتىن بارلىق سۋ استى كەدەرگىلەرى جويىلادى. جۇمىستار جوعارعى ۋچاسكەدەن باستالادى. 36. ۋچاسكەنىڭ تومەنگى شەكاراسىنا دەيىن تۇسكەننەن سوڭ ءتۇبىن تازالاۋ سناريادى قايتا جوعارى ۋچاس­كەگە كوتەرىلەدى. ەگەر دە ءتۇبىن تازالاۋ سناريادى وزدىگىمەن جۇرە المايتىن بولسا, وندا ول قوسالقى سۇيرەيتىن كەمەلەرگە جالعانادى. 37. ەكىنشى جولدا تومەنگى اعىس بويىنشا سناريادپەن سۋ جولدارىنىڭ تەڭ ەكىلىك كەپىلدى ەنىنىڭ بويىن­دا پايدا بولعان كەدەرگىلەر جويىلادى. 38. ءۇشىنشى جول كەزىندە, سۋ تاسۋ ۋاقىتىندا وزەن ارنالارىندا كەدەرگىلەردىڭ پايدا بولۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن, سۋمەن شايىلاتىن جاعالاۋلاردا جاعالاۋ تازالاۋ جۇمىستارىن ورىندايدى. 39. الىنعان كەدەرگىلەر سۋمەن شايىلمايتىن جاعالاۋعا نەمەسە ەسكى ارناعا كوشىرۋ قاجەت جانە دە كەلەسى جولى سۋ تاسۋ مەن مۇز جارۋ ۋاقىتىندا وزەننىڭ ارناسىنا قايتا شايىلىپ كەتۋ مۇمكىندىگىن بولدىرماۋ ەسەبىمەن جينالۋ قاجەت. 40. الىنعان كەدەرگىلەردى تاسىمالداۋ جانە ونى قاۋىپسىز جەرگە تيەۋ ءۇشىن قوسالقى فلوت (سۇيرەگىشتەر, بارجىلار, شالاندىلار) پايدالانىلادى. 5-پاراگراف. ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ بەلگىلەرىن قويۋ (الۋ) جانە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا جۇمىستار 41. احۋال قىزمەتىندەگى نەگىزگى وندىرىستىك بۋىن (ناۆيگاتسيالىق جابدىق قىزمەتى) بولىپ جول شەبەرىمەن باسقارىلاتىن احۋال ۋچاسكەسى تابىلادى. 42. احۋال ۋچاسكەسىندە جۇمىستىڭ كولەمىنە, كەمە جولىنىڭ قارقىندىلىعى مەن سيپاتتاماسىنا بايلانىستى قىزمەت كورسەتۋدىڭ بريگادالىق, پوستىق جانە بريگادالى-پوستىق نىساندارى قولدا­نىلادى. 43. احۋال ۋچاسكەلەرىنىڭ شەكاراسى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كاسىپورنىمەن بەلگىلەنەدى. 44. جول ۋچاسكەسىنىڭ ۇزاقتىعى جانە وسى ۋچاسكەنى اينالىپ ءوتۋ جيىلىگى جولداردىڭ سيپاتتامالارىنا (گاباريتتەرىنە, اعىستىڭ جىلدامدىعى, سۋدىڭ ساياز جەرىنىڭ سانىنا جانە ت.ب), ۋچاسكەنىڭ ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەرىمەن تولىقتىعى, تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ جاڭارتۋ ساپاسىنا جانە كەمە جولىنىڭ قارقىندىلىعىنا بايلانىستى بولادى. بىراق ايىنا 4-5 اينالىمنان كەم ەمەس. 45. بريگاداعا بەكىتىلگەن ۋچاسكەنىڭ جول ۇزاقتىعى 30-100 شاقىرىمدى قۇرايدى. 46. احۋال ۋچاسكەلەرىنىڭ ۇزاقتىعى پوستىق قىزمەت كورسەتۋ نىسانى كەزىندە 5-14 شاقىرىم قۇرايدى. 47. ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ بەلگىلەرىن ورناتۋ ناۆيگاتسيانىڭ اشىلۋىنا دەيىن 3-4 كۇن بۇرىن باستالادى. 48. ناۆيگاتسيالىق جابدىقتاردىڭ بەلگىلەرىن شەشۋ ناۆيگاتسيانىڭ جابىلۋىنان كەيىن 3-4 كۇن ىشىندە جۇرگىزىلەدى. 49. ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ بەلگىلەرىن قۇرۋ جانە الۋ كەزىندە قوسىمشا قوسالقى فلوت پايدالانىلادى, ياعني 1-2 بريگاداعا سۇيرەيتىن كەمەمەن قوسا ءبىر بارجى-الاڭشا ەسەپتەلەدى. 50. ناۆيگاتسيالىق كەزەڭدە احۋالدىق ۋچاسكەلەردى اينالىپ ءوتۋ ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كاسىپورنىمەن ازىرلەنەتىن اينالىپ ءوتۋ كەستەسىنە سايكەس جۇرگىزىلەدى. 51. اينالىپ ءوتۋ كەزىندە تەرەڭدەردى ولشەۋ, بەلگىلەردىڭ ورنىن اۋىستىرۋ, بەلگىلەردى قوقىستار مەن شوپتەردەن تازالاۋ, سۋ بولىپ قالعان جانە سىنعان بەلگىلەردى اۋىستىرۋ, جارىق سيگنالدىق قوندىرعىلاردى تەكسەرۋ جانە اۋىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. 52. احۋالدىق بازادا بولعان جاعدايدا ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەرى جوندەۋ, ولاردى كەپتىرۋ, تازالاۋ جانە بوياۋ, جاڭا بەلگىلەردى جيناۋ, زاكىرلەردى دايىنداۋ بويىنشا جۇمىستار, سونداي-اق كەمەلەرگە جانە باسقا دا ءجۇزۋ قۇرالدارىنا (قايىقتار, پونتوندار) قىزمەت كورسەتۋ جۇمىستار ورىندالادى. 6-پاراگراف. ترال جۇمىستارى 53. ترال جۇمىستارىن ارنايى ترالدىق بريگادالارى ورىندايدى. قاجەت بولعان جاعدايدا جەرگىلىكتى ءجان اۆاريالىق ترالداۋدى جابدىقتالعان بريگادامەن ورىنداۋعا بولادى. 54. ترالدىق بريگادالار كەمەلەردە ورنالاسادى. بريگادالار مىندەتتى تۇردە ەكى موتورلى قايىقپەن, قاتتى جانە جۇمساق ترالمەن جابدىقتالعان بولۋى ءتيىس. 55. ترال جۇرگىزۋدىڭ سيپاتتاماسى جانە مەرزىمى بويىنشا جالپى, جەرگىلىكتى جانە اۆاريالىق بولىپ بولىنەدى. 56. جالپى ترال ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كاسىپورنىمەن بەكىتىلگەن كەستە بويىنشا جۇرگىزىلەدى. 57. جالپى ترال بويىنشا جۇمىستار جوعارى ۋچاسكەدەن سۋ تاسقىنىنىڭ تومەندەۋىندە باستالادى. 58. كەپىلدەندىرىلگەننەن 1,5 ەسە اساتىن تەرەڭ ءوڭىپ كەتكەن ۋچاسكەلەردەن باسقا جالپى ترالداۋ جۇمىستارىن ترانزيتتىك كەمە جولدارىنىڭ بارلىق بويىندا ورىندايدى. 59. جەرگىلىكتى ترال جۇمىستارىن جالپى ترالداۋ جۇمىستارى كەزىندەگى ارالىقتا بارلىق سۋدىڭ ساياز جەرلەرىندە, بوساعالاردا, كەمە توقتايتىن جەرلەردە جانە دە جاعالاۋلاردىڭ قاتتى شايىلعان ۋچاسكەلەرىندە, سونداي-اق كەمە جولدارى تاكەلاجبەن, بورەنەلەرمەن لاستانۋى مۇمكىن ۋچاسكەلەردە جۇرگىزەدى. ترالداناتىن جولدىڭ ەنى كەمە جولدارىمەن جۇرەتىن جۇزبەلى بەلگىلەرمەن قورشالعان ەنىنە سايكەس بولۋى كەرەك. 60. اۆاريالىق ترالداۋ جۇمىستارى قانداي دا ءبىر سۋ جولىنىڭ ۋچاسكەلەرىندە كەمەگە قاۋىپ تۋعىزاتىن زاكىر, لوت نەمەسە باسقا دا ءبىر زات سۋعا باتقان كەزدە, نەمەسە كەمە الدە سالدار اپاتقا ۇشىراعان جاعدايدا جۇرگىزىلەدى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2013 جىلعى 29 قازاندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №8861 بولىپ ەنگىزىلدى.