قارت مايدانگەرلەرگە قۇرمەت كورسەتىلدى

ەرلىك پەن ورلىك رۋحىنىڭ اي­عا­عى – جەڭىستىڭ 65 جىلدىق مەرەي­توي­ىنا وراي, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇك­پ­ى­­رىندە ۇلى وتان سوعىسى اردا­گەرلەرىنە قامقورلىق پەن قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا كەشەندى شا­رالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. وسىنداي مەرەيتويلىق شارا­لار­دىڭ اۋقىمدى شوعىرىن “نۇر وتان” حدپ  اتقارىپ وتىر. ماسە­لەن, بيلىك پارتياسى  پاتريوتتىق مازمۇنداعى, سونداي-اق, جاس ۇر­پاق­قا ءوز بابالارى مەن اتالارىنىڭ كۇ­رەس­كەرلىگىنەن سىر شەرتەتىن كەز­دە­سۋ­لەر مەن عاجايىپ كورمە ەكسپو­زي­تسيا­لارىن ۇيىمداستىرۋدى ءوز ەن­شى­سىنە العان ەكەن. ولاردىڭ قاتا­رىن­دا ەل كولەمىندە وتەتىن “ارداگەر­لەر­دى ارداقتايىق!” اتتى اكتسيا دا بار. كەشە  “نۇر وتان” حدپ ورتا­لىق اپپاراتىندا پارتيا ءتور­اعا­سىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىمەن كەزدەسىپ, ەمەن-جار­قىن اڭگىمە-دۇكەن قۇرۋى وسىنداي يگى شارالاردىڭ زاڭدى جالعاسىنداي كورىندى. “سىزدەردىڭ ەل ەرتەڭى ءۇشىن جان اياماي كۇرەسكەن ەرلىكتەرىڭىزدىڭ ار­قاسىندا ءبىز تاۋەلسىزدىگىمىزدى الىپ, بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. سون­دىقتان, ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى, “نۇر وتان” پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارقاشان دا ارداگەرلەرگە نازار اۋدارىپ, كومەك كورسەتىپ, قامقور بولىپ  كەلە جات­قانىن جاقسى بىلەسىزدەر. بۇل جەڭىس – كەيىنگى ۇرپاق, جاستارىمىز ءۇشىن ايرىقشا ۇلگى-ونەگە. سەبەبى, سىزدەر تەك سوعىستا ەرلىك كورسەتىپ قانا قوي­ماي, سول مايداننان كەيىن دە ەلى­مىزدىڭ دامۋ جولىنا ءتۇسىپ, ءور­كەن­دەۋىنە ۇلكەن ۇلەس قوستىڭىزدار. قانشا ۋاقىت وتسە دە سىزدەردىڭ وتان ءۇشىن, ۇرپاق ءۇشىن وت كەشكەن ەرەن ەرلىكتەرىڭىز ەش ۇمىتىل­ماي­دى”, – دەدى نۇرلان نىعماتۋلين ارداگەرلەرگە ارناعان سوزىندە. كەزدەسۋ بارىسىندا مايدانگەر-ارداگەرلەر وزدەرىنە مەملەكەت تا­را­پى­نان كورسەتىلىپ جاتقان بارلىق ما­تەريالدىق, مەديتسينالىق كومەك پەن تاۋەلسىزدىكتى, بەيبىتشىلىك پەن تۇراق­تىلىقتى ساقتاۋ جولىنداعى ەڭبەگى ءۇشىن ەلباسىنا العىستارىن ءبىلدىردى. سونداي-اق, قارتتار وزدە­رىنىڭ سۇرا­پىل سوعىس جىلدارىنداعى اۋىر تۇر­مىستارىن ەسكە الىپ, ءبۇ­گىنگى تىنىس-تىرشىلىكتەرى تۋرالى وي ءبولىستى. جاس بۋىنعا ءوز اماناتتارىن ارنادى. كەزدەسۋ سوڭىندا قارت ماي­دان­گەر­لەرگە پارتيا اتىنان ەستەلىك سىي­لىقتار تابىس ەتىلدى. ءلايلا ەدىلقىزى. ەل تورىنە كەلگەن ەرلىك تۋى قۋانىش پەن قايعىنى, ءۇمىت پەن ەرلىكتى ءبىر ارناعا ۇشتاستىرعان ۇلى جەڭىسكە بيىل 65 جىل تولىپ وتىر. تاريحتا التىن ارىپتەرمەن جازىل­عان ونىڭ باستاۋى – 9 مامىر قار­سا­ڭىندا ەل اۋماعىندا ءمان-ماعى­نا­سى تەرەڭ ءتۇرلى ءىس-شارالار ءوت­كى­زىلىپ جاتىر. سونىڭ اي­بىندى دا ابىرويلىسىنا توقتالساق, ول ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە اكەلىنگەن رەيحستاگ قاھارمانى راقىم­جان قوشقارباەۆ قىزمەت ەتكەن, جەڭىس جالاۋىن تىگۋگە تىكەلەي جول اشۋعا اقجولتاي بولعان اسكەري قۇرىلىمنىڭ تۋى دەر ەدىك. بۇل جادىگەردىڭ رەسەيدەن قا­زاقستانعا كەلۋىنە تىكەلەي اتسا­لىس­قان گەنەرال-مايور, اۋعان سوعى­سىنىڭ ارداگەرى سەرىكقالي مۇقانوۆ ونىڭ تانىستىرىلىمى بارىسىندا: “رەيح­س­تاگقا شابۋىل جاسالعان كەز­دەگى 9 جالاۋدىڭ ىشىندەگى ەڭ ءبىرىن­شىسىن قانداسىمىز را­قىم­جان قوش­قار­باەۆ تىككەن بولاتىن. الايدا كە­ڭەستىك جۇيەنىڭ سۇرقيا ساياساتى ءبىزدىڭ اسىل ازاماتى­مىز­دىڭ اتىن جاريا ەتپەك تۇگىلى ونى جاسىرىپ, مويىن­دا­ماي كەلدى. لاۋ­لاپ جاتقان وتتى قا­عازبەن وراي ال­مايسىڭ عوي. ءدال وسى قاعيدا سياق­تى شىندىقتى قانشا بۇرما­لا­ساڭ دا ول تۇبىندە ءوزىنىڭ اقيقات­تى­لىعىن دالەلدەپ شىعادى. مىنەكي, بۇگىنگى تاڭدا حالقىمىزدىڭ قاھارمان پەر­زەنتىنىڭ ەرلىگىن ءبارى مويىندادى. بۇل ءبىز ءۇشىن ءمانى ەرەك­شە زور قۋا­نىش. كەيبىر دەرەك كوز­دەرىنە سۇيەن­سەك, جالاۋ بىرنەشە ءبو­لىك­كە ءبولىنىپ, جاۋىنگەرلەر اراسىندا ەستەلىك رەتىندە تاراتىلىپ كەتكەن. سوندىقتان 1945 جىلعى مامىردىڭ 3-ءى كۇنى كسرو جوعارعى كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋمى “ ۇلى جەڭىستىڭ تۋىن بەكىتۋ تۋرالى” قاۋلى قابىلداپ, رەيحس­تاگ­قا جان-جاقتان شابۋىل جاساعان ساناۋلى ديۆيزيا مەن پولك, باتالون تۋلارىن جەڭىس سيمۆولى رەتىندە رەسمي تۇردە بەكىتكەن. مىنا جادىگەر سونىڭ ءبىرى. مۇنى كوشىرمە دەپ ساناۋعا بولمايدى. سەبەبى, بۇل سول الاپات شايقاستىڭ كۋاسى, قۇندى جادىگەرى. سوندىقتان ول ەشۋاقىتتا دا ءوز ءمانىن جوعالتپايدى. ۇلى مۇرانى ەلورداداعى تۇڭعىش پرەزيدەنت مۇراجايىنا اپارىپ جايعاس­تىرامىز”, – دەدى. “راقىمجان مەنىڭ نەمەرە اعام. تۋ بۇگىن وسى وقۋ ورنىنا اكەلىنەدى دەگەن اقجولتاي حاباردى ماعان “ەگەمەن قازاقستاننىڭ” جىگىتتەرى جەتكىزگەن ەدى. سونى كورۋگە كەلدىم, قاراقتارىم. وسىنداي پات­ريوتتىق شارانىڭ وتكىزىلۋى ەلى­مىز­دىڭ ەركىندىگى مەن ەلدىگىنىڭ ارقاسى دەپ بىلەمىن. ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى باقىتجان ابدىرايىموۆقا راحمەت!” دەدى كەز­دەسۋدە راقىمجان قوشقار­باەۆ­تىڭ نەمەرە قارىنداسى رىم­جان اپا مۇسابەكقىزى ءوز سوزىندە. ۆ.گ. بەلينسكيدىڭ: ء“وز وتانىن جان-تانىمەن ءسۇيۋ – ادامشىل­دىق­تىڭ اسقار شىڭى”, – دەپ ايتقان ءسو­زى بار ەدى. ۋنيۆەرسيتەتتەگى جو­عا­رىداعى ءىس-شارا سونداي ءبىر اسىل قا­سيەتتى ناسيحاتتاۋدىڭ كورىنىسىندەي اسەر قالدىردى كوپشىلىككە. اراي ۇيرەنىشبەكقىزى. مەرەكەلىك مەدالدار تاپسىرىلدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى گۇلشارا ءابدى­قا­لىقوۆا ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى قارساڭىندا ەلوردامىزداعى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ بىرقاتار  اردا­گەر­لەرىنىڭ شاڭىراعىندا بولىپ, وتان ءۇشىن وت كەشكەن قارتتارىمىزدى قۇتتىقتاپ, مەرەيتويلىق مەدالدار تابىس ەتتى. مينيستر گ.ابدىقالىقوۆا الدى­مەن سوعىس ارداگەرى  جاپپارقۇل باي­ىمبەتوۆتىڭ شاڭىراعىنا كەلدى. توقساننىڭ تورىنە شىققان وڭ­تۇس­تىك­قازاقستاندىق جاپپارقۇل اقسا­قال بۇگىندە استانا قالاسىندا نە­مە­رەسىنىڭ قولىندا تۇرىپ جاتىر ەكەن. ءمينيستردىڭ كەلگەنىنە بالاشا قۋانعان ول قولىنداعى گۇل شوق­تا­رىن الا تۇرىپ كوز جاسىنا ەرىك بەردى. ونىڭ سىرى دا كوپ كەشىكپەي ءمالىم بولدى. ءبىر شاڭىراقتان سوعىسقا اتتانعان ءۇش ازاماتتەن ەلگە ورالعان ءبىر ءوزى عانا ەكەن. قازىرگى تاڭ­دا 4 ۇل, 4 قىز تاربيەلەپ ءوسىرىپ, جەڭىستىڭ 65 كوكتەمىن نەمەرەسىنىڭ قولىندا, ەل تورىندە قارسى العالى وتىر. گۇلشارا ناۋشاقىزى ەلبا­سى­نىڭ بيىلعى جىلعى جولداۋىندا ايتىلعان ء“اربىر ارداگەر نازاردان تىس قالماۋى ءتيىس” دەگەن تاپسىر­ما­سىن تىلگە تيەك ەتە وتىرىپ, اردا­گەر­مەن ەمەن-جارقىن شۇيىركەلەستى. سونىمەن قاتار, ارداگەرگە “ ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسكە 65 جىل” مەرەيتويلىق مەدالىن تابىس­تاپ, وزىمەن بىرگە الا كەلگەن سىي­لى­عى – تەلەديدار تارتۋ ەتتى. اقسا­قال­دىڭ ەلىمىزدە بولىپ جاتقان ءاربىر قۋانىشتى جاڭالىقتى وسى تەلەديدار ارقىلى كورىپ وتىرۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى. وسىنداي ابىر-سابىر, قاربالاس ساتتە ەلوردا اكىم­دىگىنىڭ وكىلدەرى دا سىي-سىياپات­تارىن ۇسىنا وتىرىپ, اقساقالعا قۋانىش­تى حابار جەتكىزدى. ۇلى جەڭىس كۇنى قارساڭىندا ەلباسى قولىنان پاتەر كىلتىن الاتىنى تۋرالى ءسۇيىنشى سۇرادى. وسى كۇنى تاعى ءبىر ەلوردالىق ار­داگەر گلەب مويسەەۆكە دە مەرە­كە­لىك مەدال تابىس ەتىلدى. ارداگەر سوعىستىڭ باستالعانىن كەن ورنىندا جۇمىس ىستەپ ءجۇرىپ ەستىپتى. العاش دون وزەنى جاعالاۋىندا, ودان كەيىن ستالينگراد قالاسىن جاۋدان ازات ەتۋگە قاتىسقان مايدانگەر بۇل كۇن­دە ەكى بالاسىنان نەمەرە, شوبەرە ءسۇيىپ وتىرعان باقىتتى اتا. ماي­دانگەر اقساقال مەرەكەلىك مەدالعا شەكسىز قۋانىشتى ەكەندىگىن ايتا كەلىپ, ۇرپاقتارىمىز سوعىس دەگەندى بىلمەي ءوسسىن دەگەن اتالىق تىلەگىن ايتتى. ۆەنەرا تۇگەلباي.