ءاربىر جەكە ۇلت ءۇشىن تەڭدەسسىز باقىت ونىڭ الەم مويىنداعان تاۋەلسىز ۇلتتىق مەملەكەتتىلىگىنىڭ جاريالانۋى جانە ونىڭ قالىپتى ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعىنىڭ ساقتالۋى. بۇل اكسيوما ادامزات قوعامىنىڭ تاريحي دامۋى دالەلدەگەن شىندىق.
تاۋەلسىز ەل بولۋ ارمانى جۇزەگە اسىپ, دەربەس دامۋ جولىنداعى مەملەكەت قۇرۋدىڭ وتىز جىلدىعىن ەڭسەرگەن ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى جايىندا پرەزيدەنت: «...تاۋەلسىزدىك – ءبىزدىڭ ەڭ قاستەرلى قۇندىلىعىمىز. قازاقستان تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – ەلباسىنىڭ دارا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا تابىستى ەل رەتىندە بۇكىل الەمگە تانىمال بولدى. ەڭ باستى جەتىستىگىمىز – ءبىرتۇتاس ەل بولىپ, جاڭا مەملەكەت قۇردىق. ىرگەمىزدى بەكىتىپ, ەڭسەمىزدى تىكتەدىك. حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ بەلدى مۇشەسىنە اينالدىق. تۇراقتى قوعام قالىپتاستىرىپ, ورنىقتى دامۋ جولىنا تۇستىك. مەملەكەتتىلىگىمىزدى نىعايتۋ ءۇشىن ءبىر ەل بولىپ ەڭبەك ەتىپ جاتىرمىز. ەگەمەندىك دەگەنىمىز – جالاڭ ۇران مەن جالىندى ءسوز ەمەس. ءبىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – ءار ازاماتتىڭ تاۋەلسىزدىك يگىلىگىن سەزىنە الۋى. ونىڭ باستى كورىنىسى – ەلدەگى بەيبىت ءومىر, قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىق», دەدى.
بەيبىت ءومىر عانا ادامزات ۇرپاعىن جاسامپازدىققا قۇلشىندىرادى, ونىڭ جاراتىلىسىنداعى ەڭبەكپەن كەلەتىن رۋحانيلىقتى شابىتتاندىرادى, ول ءوز كەزەگىندە ءاربىر قوعامنىڭ دامۋى مەن وركەندەۋىنە كەپىلدىك بەرەدى. مۇنىڭ ءبارى قازىرگى زامانداعى ادامزاتقا ورتاق پروبلەمالار – جەر شارىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە بولىپ جاتقان ساياسي-اسكەري قاقتىعىستارمەن قوسا, پاندەميا جاعدايىندا, ازاماتتاردىڭ ءوز وتانى مەن مەملەكەتىنە دەگەن سەنىمدىلىگىن ارتتىرىپ, كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋعا, باعالاۋعا مۇددەلى بولاتىنىن كورسەتىپ وتىر.
عىلىمي تانىمنىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيانى دامىتقان زور مۇمكىندىگى «جابىق شىمىلدىقتار» تاساسىندا ءومىر سۇرەتىن مەملەكەتتەر مەن قوعامداردىڭ كەلمەسكە كەتكەن ءداۋىرىن كوز الدىمىزعا اكەلۋدە. وسىناۋ اقپاراتتىق جاھاندانۋ ءۇردىسىنىڭ عاجايىپ الەۋەتى ەندىگى مەملەكەتتىك دامۋدىڭ بارلىق سالاداعى كۇرەتامىرىنا اينالاتىنىن مەملەكەت باسشىسى جان-جاقتى اشىپ كورسەتەدى: «... قازىرگى زاماندا باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ باستى فاكتورىنىڭ ءبىرى – بارىنشا تسيفرلاندىرۋ. قازاقستان ءۇشىن زاماناۋي تسيفرلى تەحنولوگيالار ترانسفەرتى, يندۋستريا 4.0 ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ ايرىقشا ماڭىزدى. ءبىز شەتەلدەگى ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرىمىزبەن بەلسەندى جۇمىس ىستەۋگە ءتيىسپىز. سونىمەن بىرگە, وتاندىق ءىت-سەكتوردى دامىتىپ, كۇشەيتە ءتۇسۋ دە ماڭىزدى. ەلىمىزگە جاس, ءبىلىمدى ءارى ىنتالى ماماندار كەرەك. تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبانىڭ اياسىندا كەمىندە 100 مىڭ جوعارى بىلىكتى ءىت-مامان دايارلاۋ قاجەت» دەپ, وسى سالاعا بارىنشا كوڭىل ءبولۋدى تاپسىردى.
ەلىمىزدەگى ەلەكتروندى قۇجات اينالىمى, ەلەكتروندى ۇكىمەت قۇرۋ وزگەرىستەرىنىڭ تسيفرلى قازاقستان دامۋىمەن جالعاسۋى ءوز ناتيجەلەرىن بەرىپ, ستيحيالىق ءتۇرلى اپات جاعدايىندا قاشىقتان ونلاين ءبىلىم الۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرىندە ءبىرشاما تاجىريبەلەرگە قول جەتكىزىلگەنى ءمالىم. بۇل سالادا اتقارىلاتىن جۇمىستارمەن قاتار مامانداردى دايارلاۋ, وقىتۋ جانە ولاردىڭ جالاقىلارىن, الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن كوتەرۋ دە وزەكتى. ماسەلەن, ەلىمىزدە ارحيۆ ءىسى سالاسىنان بىرنەشە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇرگىزەتىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندەگى اقپاراتتىق تەحنولوگيا, ارحيۆتانۋ جانە قۇجاتتانۋ ماماندىعىن دايارلاۋ قوعام سۇرانىسىنا بەيىمدەلگەن جاڭاشىلدىعىمەن دە بەدەلدى. جولداۋدا كورىنىس تاپقان ارحيۆ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىلارىن كوتەرۋ قوعامنىڭ وسى ماماندارعا دەگەن سۇرانىسىن تولىقتىرا تۇسەرى ءسوزسىز.
جولداۋدىڭ ەلىمىزدىڭ عىلىم سالاسىن دامىتۋعا ارنالعان تۇستارى ەرەكشە نازار اۋدارتادى. عىلىم سالاسىنداعى تۇيتكىلدەردى دەر كەزىندە شەشۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ايتىلىپ, «...ەڭ الدىمەن, جەتەكشى عالىمدارىمىزعا تۇراقتى جانە ءوز ەڭبەگىنە لايىقتى جالاقى تولەۋ ماسەلەسىن شەشۋ كەرەك. مۇنى عىلىمعا بولىنەتىن بازالىق قاراجات ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتكەن ءجون. مەن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا ىرگەلى عىلىممەن اينالىساتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن تىكەلەي قارجىلاندىرۋ ءتارتىبىن ەنگىزۋدى تاپسىردىم. قۇزىرلى مينيسترلىك وسىنداي عىلىمي مەكەمەلەردى ىرىكتەۋدىڭ جانە قارجىلاندىرۋدىڭ ايقىن ءارى اشىق ەرەجەسىن ازىرلەۋى كەرەك» دەي كەلە, پرەزيدەنت عىلىمي گرانت مەرزىمىن ۇزارتۋ, اپەللياتسيا ينستيتۋتىن ەنگىزۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى.
جولداۋدا ۇلتتىق ەكونوميكانى, اۋىل شارۋاشىلىعىن, بيزنەستى, ەڭبەك نارىعىن رەتتەۋ, ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋى, دەنساۋلىق سالاسىن جاقسارتۋدىڭ وزەكتىلىگى ناقتىلى جوسپارلارمەن قاراستىرىلادى.
بۇل كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىمەن, تۇرمىس-تىرشىلىگى ءوزارا سىيلاستىققا نەگىزدەلگەن حالقىمىزدىڭ بيىك پاراساتىمەن جاراسىمدى ۇندەستىك تاپقان.
گۇلبانۋ جۇگەنباەۆا,
تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى
