كوميتەت توراعاسى داۋرەن ادىلبەكوۆ قازاقستاندىقتاردى قولجەتىمدى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەتتىڭ نەگىزگى الەۋمەتتىك مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءتيىستى مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدى زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ پروتسەسىندە پارلامەنتشىلەر ءرولى ازا ماڭىزدى. دەپۋتات, سونداي-اق, سەنات كوميتەتىنىڭ كوشپەلى وتىرىسى تۇرعىن ءۇي ساياساتى سالاسىنداعى پروبلەمالىق ماسەلەلەردى انىقتاۋعا ارنالعانىن جەتكىزدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز جولداۋىندا تۇرعىن ءۇي ماسەلەلەرىن شەشۋگە باعىتتالعان ء«بىرتۇتاس تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن» ازىرلەۋ قاجەتتىگىن ايتقان بولاتىن. وسىعان بايلانىستى, كوميتەت توراعاسى وتىرىستى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالاسىنداعى ناقتى ءۇش ماسەلە توڭىرەگىندە ۇيىمداستىرۋدى ۇسىندى. سەناتور ءالىمجان قۇرتاەۆ ءوز سوزىندە اۋىل تۇرعىندارىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدە جەكە باعدارلاما ازىرلەۋ قاجەتتىگىن ايتتى. «وسىعان بايلانىستى قازاقستاندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى پروتسەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا تۇرعىن ءۇي ساياساتىن رەفورمالاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ جوباسى ازىرلەندى. قازىرگى ۋاقىتتا ول ۇكىمەتتىڭ قاراۋىندا جاتىر», دەدى سەناتور. سونداي-اق ءا.قۇرتاەۆ وتاندىق تۇرعىن ءۇي نارىعىنىڭ قالىپتاسۋى حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ باسقا سالالارىن ىنتالاندىرۋشى جانە نارىقتىق ەكونوميكاعا ءوتۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىلاتىنىن ايتىپ ءوتتى. بۇل باعىتتا ايتارلىقتاي ىستەر اتقارىلىپ جاتىر, مىسالى «باقىتتى وتباسى» جوباسى بويىنشا ءبىر جىلدىڭ ىشىندە نۇر-سۇلتان قالاسىندا 2000 پاتەر حالىققا بەرىلدى. «ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سايكەس 2021 جىلى قازاقستاندا 17 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنۋ جوسپارلانعان. 2021 جىلدىڭ 8 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 8,9 ملن شارشى مەتر (2020 جىلمەن سالىستىرعاندا +10,5%), 77 مىڭنان استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن (پاتەرلەر مەن جەكە ۇيلەردى قوسقاندا). سونىمەن بىرگە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ينۆەستيتسيالار 1,3 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 22,7% جوعارى. جالپى, سوڭعى جىلدارى تۇرعىن ءۇي سالاسىنا قاتىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالار ءبىرشاما ناتيجەلى جۇرگىزىلۋدە. مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە (قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى (اق نەگىزىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا كەزەكتە تۇرعانداردى (562 مىڭعا جۋىق ازامات) بەرە وتىرىپ, تولىققاندى دامۋ جانە قولداۋ ينستيتۋتىن – «وتباسى بانكىن» قۇرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وسىعان وراي, ەلىمىزدە بىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس سالاسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي ساياساتىن رەفورمالاۋ ساۋالنامالارى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ ۇكىمەت قاراۋىنا ەنگىزىلدى.
كوميتەتتىڭ كوشپەلى وتىرىسىنا تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارمان جەتپىسباي, يدم قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى تيمۋر قاراعويشين, «وتباسى بانك» اق باسقارۋشى ديرەكتورى جانە باسقا دا سالالىق مەكەمەلەردىڭ باسشىلارى قاتىسقانىن ايتا كەتەلىك. سونداي-اق وتىرىستا تۇركىستان وبلىسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ بارىسى باياندالىپ, بىرقاتار ۇسىنىس ايتىلدى. مىسالى, وبلىستا 2019-2020 جىلدارى قارجىلاندىرۋدىڭ بارلىق كوزدەرىنەن 1,35 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە, بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 189,3 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى اياقتالىپ, 3 425 وتباسى باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلدى. ال تۇركىستان قالاسى بويىنشا 2019-2020 جىلدارى 373,8 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي بەرىلسە, ونىڭ 81,2 مىڭ شارشى مەترى (1 536 پاتەر) بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلعان. سونىمەن قاتار 2019-2020 جىلدار ارالىعىندا اۋىلداردا ينجەنەرلىك جەلىلەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن 2101 مىڭ جەر تەلىمى ءبولىندى. بيىل وبلىس اۋماعىندا 790 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي تاپسىرۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگى كۇنى, ونىڭ 432,4 مىڭ شارشى مەترى پايدالانۋعا بەرىلدى. بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن وبلىستا 2021 جىلى 118 تۇرعىن ءۇيدىڭ (6 850 پاتەر) قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە, جىل قورىتىندىسىمەن 58 تۇرعىن ءۇي (3 270 پاتەر) قۇرىلىسىن اياقتاۋ, سونداي-اق 5458 جەر تەلىمىندە جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانۋدا.
سونىمەن قاتار كوشپەلى وتىرىستا وبلىستىڭ بيۋدجەت مۇمكىنشىلىگىن, الەۋمەتتىك-كرەديتتىك تۇرعىن ۇيگە دەگەن حالىقتىڭ جوعارى سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتۋ ماقساتىندا, تۇرعىن ءۇيدىڭ ءبىر شارشى مەترىنە ارنالعان شىعىستار ءليميتىن 180 مىڭ تەڭگەدەن 220 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ ۇسىنىلدى. قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى وتكەن جىلدارى سالىنا باستاعان 33 تۇرعىن ءۇيدىڭ سمەتالىق قۇندارىنا تۇزەتۋ ەنگىزىلىپ, ۇلعايۋ سوماسى 6,2 ملرد تەڭگە بولعان. بۇل سوما قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلۋعا ءتيىس.
سونداي-اق 2021 جىلى قۇرىلىسى باستالعان تۇرعىن ۇيلەردى اياقتاۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 23,8 ملرد تەڭگە قوسا قارجىلاندىرۋ قاجەت, ياعني جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن سوما 30,0 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر.
