دارىندى شەبەردىڭ ءومىر جولىن رۋحاني تۇراقتىلىقتىڭ جارقىن مىسالى ءارى cاف ونەرگە شەكسىز قىزمەت ەتۋدىڭ ءنازيرا ۇلگىسى دەپ اتار ەدىك. سەبەبى يتكيند ونەردى ءومىر دەپ ءبىلدى. ول ءوزىنىڭ ۇزاق شىعارماشىلىق جولىندا 150-دەن استام ىرگەلى تۋىندىنى قالىپتاعان بولسا, ولاردىڭ ەلۋدەن استامى عانا بۇزىلماي بۇگىنگە جەتكەن. ءا. قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىنىڭ قورىندا ءمۇسىنشىنىڭ 19 شىعارماسى ساقتاۋلى.
ءومىرى ارپالىسقا تولى شىعارماشىلىق يەسىنىڭ تاباندى ەڭبەگى مەن تىنىمسىز ىزدەنىسى بىردەن جەمىس بەرگەن جوق. يتكيندتىڭ ەڭبەگى 1960 جىلدارى, ونىڭ ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا عانا ەلەنىپ, 1968 جىلى وعان قازاق كسر ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى اتاعى بەرىلدى. ول 1969 جىلى شىعارماشىلىعىنىڭ جارقىن كەزەڭدەرى وتكەن الماتىدا ماڭگىلىككە دامىل تاپتى.
– ورىستىڭ ۇلى اقىنى پۋشكيننىڭ قايتىس بولعانىنا 100 جىل تولۋىنا ارنالعان 1937 جىلعى بۇكىلوداقتىق بايقاۋدا يتكيندتىڭ «حال ۇستىندەگى پۋشكين» كومپوزيتسياسى ۇزدىك دەپ تانىلدى. ءمۇسىنشى ۆ.ماياكوۆسكي, س.ەسەنين, م.گوركي, ا.تولستوي, س.كونەنكوۆ سىندى كەڭەس مادەنيەتىنىڭ كورنەكتى قايراتكەرلەرىمەن دوس بولىپ, ارالاستى. يتكيندتىڭ شەبەرحاناسىنا س.كيروۆ كەلىپ تۇردى. 1938 جىلى ي.يتكيندكە تىڭشى دەگەن ايىپ تاعىلىپ, 10 جىلعا تۇرمە جازاسى كەسىلدى. ءمۇسىنشى الماتىعا كەلگەندە, جاسى 66-دا بولاتىن. 1944 جىلى ونىڭ شىعارماشىلىعىن قۇرمەت تۇتاتىنداردىڭ سۇراۋىمەن ول لاگەردەن الماتىعا اۋىستىرىلدى. 1930-جىلداردىڭ اياعىنان 1960-جىلدارعا دەيىن يتكيندتىڭ شىعارماشىلىعى كسرو-دا ۇمىت قالدىرىلدى. دەگەنمەن تۇرمەدە وتكەن جىلدار ونى قايىستىرا المادى, قيىندىقتار مەن «حالىق جاۋى» دەگەن جامان اتقا قاراماستان, ول جۇمىس ىستەي بەردى. ءمۇسىنشىنىڭ ەڭ جاقسى كورەتىن ماتەريالى اعاش بولاتىن. ول ءوزىنىڭ ەڭ ءتاۋىر دەگەن شىعارمالارىن اعاشتان جاسادى. شەبەردىڭ كومپوزيتسيالارى ورىنداۋ شەبەرلىگىمەن, اسەمدىگىمەن جانە وبرازداردىڭ فيلوسوفيالىق تەرەڭدىگىمەن دارالانادى, – دەيدى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى قر ءموم قازاقستان بەينەلەۋ ونەرى ءبولىمىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى, ونەرتانۋشى ءا.جادايباەۆ.
شەبەردىڭ شىعارمالارى رەسەي, يزرايل جانە قازاقستاندا وتكەن كورمەلەرگە قويىلدى. ي.يتكيندتىڭ بۇكىل شىعارماشىلىعى ادام ماحابباتى مەن ونداعى جوعارى رۋحاني ءپرينتسيپتى انىقتاۋعا دەگەن ۇمتىلىسپەن ۇشتاسادى. «تاڭىرقاعان جيھانگەر» دەپ ءوزىنىڭ زامانداسى, جازۋشى يۋ.دومبروۆسكي ايتقانداي, ول ءوز جۇمىستارىندا ۋاقىت پەن كەڭىستىكتە ماڭگىلىك قۋانىش پەن سۇلۋلىق ۇستەمدىك ەتەتىن ءمىنسىز الەمدى ىزدەپ ءوتتى.
