بيىل «اقيقات» ۇلتتىق قوعامدىق-ساياسي جۋرنالىنىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىككە شىققانىنا عاسىر تولدى. قاستەرلى قۇندىلىقتارىمىزدى ناسيحاتتاپ, ەلدىگىمىزدى دارىپتەپ, ۇلتتىق كوزقاراستى قالىپتاستىرۋدى ماقسات تۇتقان باسىلىمنىڭ مەرەيلى بەلەسى – قالىڭ قازاقتىڭ مەرەكەسى. بۇگىندە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگىندە وزىندىك برەندكە اينالعان جۋرنالدىڭ جەمىستى ەڭبەگىن ويلى وقىرمان جوعارى باعالايدى.
«كەمەل ويدىڭ كەرۋەنى» اتتى كورمەدە «اقيقات» جۋرنالىنىڭ نەگىزى قالانعان كۇننەن باستاپ بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى قىزمەتىنىڭ دامۋ كوكجيەگىنەن سىر شەرتەتىن تاريحي-تانىمدىق, مۇراعاتتىق-اقپاراتتىق دەرەكتەر مەن فوتوسۋرەتتەر ۇسىنىلعان.
جۋرنالدىڭ شىعۋ تاريحى 1921 جىلى 15 قىركۇيەكتەن باستاۋ الادى. سول كەزدە ورىنبور قالاسىندا «قىزىل قازاقستان» («كراسنىي كازاحستان») اتتى ءبىرىنشى ءنومىرى جارىق كوردى. ءار جىلدارى باسىلىم «اۋىل كوممۋنيسى», «كوممۋنيست», «قازاقستان بولشەۆيگى», «قازاقستان كوممۋنيسى» دەپ اتالىپ كەلدى. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن جۋرنال كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, جۋرنالدىڭ باس رەداكتورى كامال سمايىلوۆتىڭ يدەياسىمەن «اقيقات» دەپ وزگەرتىلدى.
تاريحى تەرەڭ باسىلىمنىڭ تۇڭعىش رەداكتورى – ابدوللا اسىلبەكوۆ. جۋرنالدى ءار جىلدارى سماعۇل سادۋاقاسوۆ, ەرعالي الدوڭعاروۆ, مىرزاعۇل اتانيازوۆ, ءنازيپا قۇلجانوۆا, نىعمەت نۇرماقوۆ, سۇلتان سەگىزباەۆ, حامزا جۇسىپبەكوۆ, قۇرمانبەك ساعىندىقوۆ, كاكىمجان قازىباەۆ سىندى بەلگىلى تۇلعالار باسقارعان.
باسىلىم بەتىندە م.اۋەزوۆ, س.سەيفۋللين, ب.مايلين جانە ت.ب. اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارى تۇڭعىش رەت جارىق كورگەن. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جۋرنالعا كامال سمايىلوۆ, سارباس اقتاەۆ, نۇرماحان ورازبەك, جۇمابەك كەنجالين باستاعان باس رەداكتورلار جەتەكشىلىك ەتىپ, باسىلىمنىڭ ءون بويىنا ازاتتىعىمىزدىڭ ايشىقتى رۋحىن دارىتىپ, مازمۇندىق تۇرعىدان جاڭاشا سەرپىن اكەلدى. جۋرنالدىڭ «قىزىل قازاقستاننان» «اقيقاتقا» دەيىنگى ءجۇرىپ وتكەن جولدارى ۇلتىمىزدىڭ ءبىر عاسىرعا جۋىق تاريحىنان سىر شەرتەدى. ءاربىر ايدارداعى تالدامالىق ماقالالار, عىلىمي ساراپتامالار قۇندى دەرەكتەردەن تۇرادى. جۋرنال بەتىندە تاريح, ۇلتتىق مۇددە, قازاق قوعامىنىڭ دامۋى, مەملەكەتشىلدىك سانانى قالىپتاستىرۋ, ءدىن مەن ءدىل, ۇلتتىق بولمىس, جاھاندىق ماسەلەلەر قوزعالىپ, ماڭىزدى تاقىرىپتار وي-سانا تۇرعىسىنان جان-جاقتى تالدانىپ, وقىرمانعا جول تارتادى. سونىڭ ىشىندە ساياسات, تاريح, فيلوسوفيا, ەكونوميكا, مادەنيەت جانە فيلولوگيا سالالارىنداعى وزەكتى تاقىرىپتار قامتىلىپ كەلەدى.
«كەمەل ويدىڭ كەرۋەنى» كورمەسىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىندە مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى – بيبىگۇل داندىعاراەۆا, «قازاق گازەتتەرى» جشس ديرەكتورى – ءشامشيدين پاتتەەۆ, «اقيقات» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى ءداۋىرجان تولەباەۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. ءسوز سويلەۋشىلەر جۋرنال رەداكتسياسىن كورمەنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ, جۋرنالدىڭ قوعام ءۇشىن ۇلتتىق تاريح پەن مادەنيەتتى ناسيحاتتاۋ ىسىندەگى ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
الماتى
