مەديتسينا • 24 قىركۇيەك، 2021

اتا-انالار نەوناتالدىق سكرينينگ تۋرالى نە ءبىلۋى كەرەك؟

34 رەت كورسەتىلدى

جىل سايىن قازاقستاندا 400 مىڭعا جۋىق نارەستە دۇنيەگە كەلەدى. ءاربىر سابيگە تۋعاننان كەيىن بىردەن مىندەتتى تۇردە نەوناتالدىق سكرينينگ جۇرگىزىلۋى ءتيىس. سكرينينگ تۋرالى ساۋالدارعا قر دسم مەديتسينالىق گەنەتيكا بويىنشا شتاتتان تىس باس مامانى گۇلنار سۆياتوۆا جاۋاپ بەردى، دەپ جازادى Egemen.kz.

نەوناتالدىق سكرينينگ دەگەنىمىز نە؟

نەوناتالدىق سكرينينگ – بۇل جاڭا تۋعان نارەستەلەردە تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلاردىڭ بولۋ-بولماۋىن انىقتاۋ ءۇشىن، دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ ءۇشىن تەكسەرۋ. نەوناتالدىق سكرينينگ كەيىننەن نارەستەنىڭ مۇگەدەكتىگىنە اكەلۋى مۇمكىن اۋرۋلاردىڭ اۋىر تۇرلەرىنىڭ دامۋىنا جول بەرمەيدى. سونىمەن قاتار اتالعان سكرينينگ - جالپى تۋا بىتكەن جانە تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلاردى انىقتاۋدىڭ ءتيىمدى ادىستەرىنىڭ ءبىرى.

نەوناتالدىق سكرينينگكە نە كىرەدى؟

2007 جىلى قازاقستاندا ەكى اۋرۋدى انىقتاۋعا نەوناتالدىق سكرينينگتىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ەنگىزىلدى. ولار: فەنيلكەتونۋريا (فكۋ) جانە تۋا بىتكەن گيپوتيرەوز (تبگ). فكۋ – اعزاعا تاعامدىق اقۋىزبەن ەنەتىن امين قىشقىلى-فەنيلالانين الماسۋىنىڭ تۋا بىتكەن گەنەتيكالىق بۇزىلۋى. تبگ – قالقانشا بەزى قىزمەتىنىڭ تولىق نەمەسە ءىشىنارا بۇزىلۋىنان بولاتىن سىرقات. ول تۋعاننان باستاپ بىلىنەدى. دارىگەرلەر نارەستەگە مىندەتتى نەوناتالدىق سكرينينگ جۇرگىزىپ، فكۋ نەمەسە تبگ-ءنى ەرتە انىقتاپ، ۋاقىتىلى ەم تاعايىنداۋ ارقىلى ونىڭ دامۋىنا قولايلى بولجام جاسايدى. ەگەر ءسابي ەمدەلمەسە، كەيىن اقىل-وي دامۋىندا اۋىر كەمىستىك داميدى.

سكرينينگتى ۇيىمداستىرۋ، ودان ءوتۋ ءتارتىبى قانداي؟

قازاقستانداعى گەنەتيكالىق سكرينينگ جۇيەسى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەدى جانە 2017 جىلدان باستاپ حالىقارالىق نەوناتالدىق سكرينينگ ۇيىمىنىڭ ISNS ەۋروپالىق توبىنىڭ رەسمي مۇشەسى.

جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ سكرينينگى جوعارى تيىمدىلىك كورسەتتى. رەسپۋبليكا بويىنشا نەوناتالدىق سكرينينگتەن وتكەن نارەستە سانى 2007 جىلى 52% بولسا، 2020 جىلى بۇل كورسەتكىش 97،4%-عا دەيىن ءوستى.

2007 جىلدان باستاپ 2021 جىلدىڭ ماۋسىمىنا دەيىن قازاقستاندا 3 863 502 جاڭا تۋعان نارەستەگە تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. تۋا بىتكەن گيپوتيرەوزى بار - 538، فەنيلكەتونۋرياسى بار 177 نارەستە انىقتالدى. فكۋ جانە تبگ بار بارلىق نارەستە ۋاقىتىلى ەمدەلدى.

 نەوناتالدىق سكرينينگتەن قاشان ءوتۋ كەرەك؟

بارلىق نارەستە نەوناتالدىق سكرينينگتەن العاشقى 2-3 تاۋلىكتە (دۇنيەگە كەلگەننەن كەيىنگى 25-72 ساعاتتا) وتەدى. شالا تۋعان نارەستەلەرگە 7-14 كۇنىندە سكرينينگ جۇرگىزىلەدى.

نەوناتالدىق سكرينينگتى قايدا جانە كىم جۇرگىزۋى كەرەك؟

زەرتتەۋ پەرزەنتحانادا جۇرگىزىلەدى. ونى جۇرگىزۋدى نەوناتولوگ دارىگەر تاعايىندايدى. ارنايى وقىتىلعان مەيىربيكە جاڭا تۋعان نارەستەنىڭ وكشەسىنەن قاننىڭ قۇرعاق داعىن الادى.

 ەگەر جاڭا تۋعان نارەستەگە نەوناتالدىق سكرينينگ جۇرگىزىلمەسە، اتا-انالار قايدا جۇگىنۋ كەرەك؟

ەگەر سابيگە پەرزەنتحانادا نەوناتالدىق سكرينينگ جۇرگىزىلمەسە، جاڭا تۋعان نارەستەلەر ستاتسيونارىندا نەمەسە تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك ۇيىمدارىندا العاشقى پاتروناجدىق قاراپ-تەكسەرۋ كەزىندە جۇرگىزىلەدى.

 ەگەر سكرينينگ ناتيجەلەرى قاناعاتتانارلىقسىز بولسا، اتا-انالار نە ىستەۋى كەرەك؟

اۋىتقۋ انىقتالعان جاعدايدا دارىگەرلەر نارەستەنىڭ وتباسىنا جەدەل حابارلايدى جانە ولاردى قوسىمشا تەكسەرۋگە شاقىرادى. سۇراق تۋىنداعان جاعدايدا گەنەتيك دارىگەرگە، وبلىستىق نەمەسە قالالىق مەديتسينالىق-گەنەتيكالىق كونسۋلتاتسياعا جۇگىنۋى كەرەك.

انالار نە ءبىلۋى كەرەك؟

جاڭا تۋعان نارەستەنىڭ وكشەسىنەن قان الۋ تەك قانا تاڭەرتەڭ اش قارىنعا جاسالادى جانە تاماقتانۋ اراسىنداعى ينتەرۆال 2،5-3 ساعاتتى قۇراۋى كەرەك. بۇل ولشەنگەن ماركەرلەردىڭ كونتسەنتراتسياسى دۇرىس بولۋى ءۇشىن ماڭىزدى.

«ەگەر سىزدە مەديتسينالىق كومەك الۋعا بايلانىستى سۇراقتار تۋىنداسا، ءوز ەمحاناڭىزداعى پاتسيەنتتى قولداۋ قىزمەتىنە حابارلاسا الاسىز. سونداي-اق مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ 1406 بايلانىس ورتالىعى، «Qoldau 24/7» ءموبيلدى قوسىمشاسى، قوردىڭ www.fms.kz  سايتى، Telegram-داعى Saqtandyry-bot كەرى بايلانىس ارنالارى ارقىلى ءوتىنىش بەرە الاسىز»، دەپ جازادى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتىدا قىلمىس ازايدى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار