وسى ورايدا ىندەت جۇقتىرىپ الىپ, جازىلعان تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن قالپىنا كەلتىرۋ, وڭالتۋ شارالارى مەگاپوليستىڭ مەديتسينا سالاسىنا ايتارلىقتاي جۇك بولىپ تۇر. ىندەت پاتسيەنتتەردىڭ اعزاسىندا بۇرىننان بار كىناراتتارىن قوزدىراتىنى ايان بولعانى قاشان؟!
الماتى قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق باسقارماسىنىڭ №4 قالالىق ەمحاناسىنىڭ رەابيليتولوگى ايگۇل سولتانبەك مۇنداي اۋىر ينفەكتسياعا تاپ بولعان ناۋقاستاردىڭ ەموتسيالىق قيىندىقتارعا دا ۇشىراۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكە سالدى. ول الدىمەن ءاربىر ادامعا حالىق كوپ جينالاتىن جەرلەردە ماسكا تاعۋدى ادەتكە اينالدىرۋى قاجەتتىگىن العا تارتا كەلە:
– بۇل شارانىڭ بەكەر جانە دەنساۋلىققا زياندى ەكەنىنە سەنىپ الىپ, كوز الداۋ ءۇشىن ماسكا تاعاتىن ادامدار بار. سونىمەن قاتار كوپتەگەن ادام مۇرىننىڭ اعۋى, تاماق اۋرۋى جانە سۋىقتىڭ باسقا دا جەڭىل بەلگىلەرىنىڭ پايدا بولۋىنا ءمان بەرمەي, ەمدەلۋگە اسىقپايدى. مۇنداي ادامدار ينفەكتسيانى اياعىمەن الىپ جۇرەدى. وسىعان بايلانىستى ماسكا تاعۋ قوسىمشا ءتيىمدى شارا ەكەنىن تۇسىندىرگىم كەلەدى. بۇل الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ, قولدى سابىنمەن جۋ جانە انتيسەپتيك قولدانۋ سياقتى باسقا شارالارمەن بىرگە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى, – دەيدى دارىگەر-رەابيليتولوگ.
كوروناۆيرۋس ينفەكتسيادان ساۋىعۋ تۋرالى ايتا وتىرىپ, ا.سولتانبەك اۋرۋعا شالدىققانداردىڭ بارلىعىنىڭ ءتىپتى ىندەتتى جەڭىل وتكەرسە دە وڭالتۋدان ءوتۋى ءتيىس ەكەنىن اتادى.
– جالپى, ءار ناۋقاس ساۋىعىپ كەتۋى مۇمكىن, بۇل ۇكىم ەمەس. ءبىز كوروناۆيرۋستىڭ وكپە مەن جۇرەك-قان تامىر جۇيەسىنە اسەر ەتەتىنىن ءجيى بايقايمىز. سوندىقتان وڭالتۋ ەمدەلۋ كەزەڭىندە باستالادى جانە شىعارىلعاننان كەيىن جالعاسادى – ەمحانادا نەمەسە ۇيدە. وڭالتۋدىڭ قارسى كورسەتىلىمدەرى بار, سوندىقتان ءار ناۋقاس ءۇشىن ناقتى شارالاردى ەمدەۋشى دارىگەر انىقتايدى. ءسىز اۋرۋدىڭ اۋىر تۇرىنەن كەيىن دە ساۋىعىپ كەتە الاسىز, – دەدى دارىگەر.
ا.سولتانبەك ناۋقاستاردىڭ وكپەسى 10% عانا زاقىمدالعانىمەن, دەرتتىڭ اۋىر بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى.
– دارىگەرلەر وكپەنىڭ زاقىمدانۋ دارەجەسىنە ەمەس, اعزانىڭ رەزەرۆىنە نازار اۋدارادى. ءبىز وكپەنىڭ عانا ەمەس, باسقا مۇشەلەر مەن جۇيەلەردىڭ زاقىمدالۋىن دا ەمدەيمىز, – دەپ تولىقتىردى رەابيليتولوگ.
ا.سولتانبەك كوبىنەسە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان كەيىن ناۋقاستاردا پنەۆموسكلەروز مەن وكپە فيبروزى قاۋپى جوعارى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىزدىڭ ەمحانا ەمدەلۋدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىمەن اينالىسادى, بۇل – وكپەنىڭ قالپىنا كەلۋ كەزەڭى. ساۋ كۇيدە ولار سەرپىندى جانە دەم الاتىن بولۋى كەرەك, ال فيبروز كەزىندە تىرتىقتار پايدا بولادى, سوندىقتان رەابيليتولوگ دارىگەرلەر جەكە ەم تاعايىندايدى, – دەيدى دارىگەر.
وكپەنىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ جانە قانداعى وتتەگىنىڭ قانىقتىلىعىن كوتەرۋ ءۇشىن ەمحانالاردا تىنىس الۋ كەشەندەرى مەن دەنەشىنىقتىرۋدىڭ ارنايى باعدارلامالارى جاسالعان. رەابيليتولوگ تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, كوپ جاعدايدا ۆاكتسينالانعان ناۋقاستار اۋرۋحاناعا جاتقىزۋدى قاجەت ەتپەيتىندىگىنە توقتالدى.
– ۆاكتسينالانعانداردىڭ اۋرۋى الدەقايدا جەڭىل وتەدى. مۇنداي ناۋقاستاردىڭ يممۋندىق جۇيەسى جۇمىلۋعا قابىلەتتى جانە تەزىرەك ساۋىعۋعا ىقپال ەتەدى. ۆاكتسينالار يممۋنيتەتتى تومەندەتپەيتىنىن, كەرىسىنشە ونى كوتەرەتىنىن بىلگەن ءجون. ۆ توبىنداعى ۆيتاميندەر مەن امينقىشقىلدار دا دەنەنى قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسەدى, – دەدى ا.سولتانبەك.
جالپى, رەانيماتسيا جانە قارقىندى تەراپيا بولىمشەلەرىندە 231 ادامنىڭ اۋىر جاعدايدا جاتقانىن ايتۋ كەرەك. بمسك مەن تەلەمەديتسينا ورتالىعى دارىگەرلەرىنىڭ باقىلاۋىندا
5 085 ناۋقاس باقىلاۋدا جاتىر.
الماتى قالاسىندا ءبىر تاۋلىك ىشىندە, ياعني 22 قىركۇيەكتە 1-كومپونەنتپەن 2 257 ادام, 2-كومپونەتپەن 3 856 ادام ۆاكتسينا الدى. بيىل اقپاننان بەرى
831 095 الماتىلىق ۆاكتسينا سالدىردى. ۆاكتسينا العانداردىڭ ىشىندە 60 جاستان اسقان قارت كىسىلەر سانى 117 106-عا جەتتى.
الماتى
