رەريح كەنەبىندەگى گيمالايلىق توپتامالار تاۋدىڭ الىپ شىڭدارىنا ۇمتىلۋ ءھام رۋحاني ىزدەنىستەرگە شاقىرۋ ىسپەتتى. سۋرەتشى قيالى تاۋ شىڭى مەن ادام رۋحىن جالعاي تۇسەدى. ول ءوزىنىڭ تاۋ پەيزاجدارىندا جەرگىلىكتى پىشىندەردىڭ شىنايىلىعىن بەرە وتىرىپ, تابيعاتتى جوعارى ابستراكتسيالىق دەڭگەيگە جەتكىزەدى. سۋرەتكەردىڭ ەڭ ءبىر ىرگەلى شىعارمالارىنا اينالعان الىپ لاندشافتار ونىڭ ەشكىمگە ۇقسامايتىن قولتاڭباسىن ايگىلەپ تۇر دەرسىز.
كورمەدە سيمۆولدىق ماعىناعا يە, ءتۇرلى سيۋجەتتىك كومپوزيتسيالار ۇسىنىلعان. كارتينالار كورەرمەنگە سيقىر جانە ەسكى سالت-جورالاردىڭ كۋاگەرى بولۋعا, وزىندىك تاجىريبەنىڭ مۇلگىگەن تىنىشتىعىن سەزىنۋگە, تاريحي وقيعالار مەن تىلسىم دۇنيەلەرگە تاڭدانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بيىك تاۋلار كەنەپتەردەگى كومپوزيتسيالاردىڭ ايرىلماس بولىگى. تاۋ جيەكتەرىندە يسا, مۇحاممەد (س.ع.س) پايعامبار جانە شىڭعىسحان بەينەلەنگەن. ونەرتانۋشىلار رەريح قىلقالامىنا اسا تانىلماعان اڭىز اڭگىمەلەر, ناقىلدار جانە ەسكى بولجامدار ارقاۋ بولعان دەسەدى. حالىق باتىرلارىنىڭ بەينەسى قيىن كەزەڭدەردە ادامزات رۋحىنىڭ جاڭعىرۋىنا سەبەپكەر بولعانىن, ولار دا تاۋ شىڭدارى سەكىلدى دۇنيە دامۋىنداعى دارا جول ەكەنىن سۋرەتشى بارىنشا اشىپ كورسەتۋگە كۇش سالعان.
– ن.رەريحتىڭ شىعىسقا, ۇندىستانعا جاساعان ساياحاتى كوركەمونەر تۋىندىلارىنىڭ مانەرىن مايەكتەندىرىپ, ادامزاتتىڭ ءداستۇرلى دانالىعى ساقتالعان مەكەن سۋرەتشىنىڭ ارمانىنا قانات ءبىتىردى. بۇل جەردە نيكولاي كوستانتينوۆيچ ءومىرىنىڭ ەلەۋلى كەزەڭىن وتكىزدى. وڭتۇستىك, ورتا جانە شىعىس ازياعا جاساعان ساياحات پەن ەكپەديتسيالار بارىسىندا ءۇندىستاندا ءومىر كەشىپ, ەجەلگى بۋدديستىك جانە ۇندىلىك كوركەمونەر داستۇرلەرىن زەرتتەۋگە مۇمكىندىك الىپ, بەلگىسىز ەسكى ەسكەرتكىشتەر جانە اڭىزدارمەن, دانالىقتارمەن تانىسادى. شىعىس رەريحتى جاڭا سيۋجەتتەر, بوياۋلار, تەحنيكالىق تاسىلدەرمەن بايىتىپ ونەر پاليتراسىن كەڭەيتۋگە كومەكتەستى. كورمەدە 1930-1940-جىلداردى قامتىعان 50 جۇمىس ۇسىنىلعان. ولاردىڭ باسىم بولىگىن اتاقتى گيمالايلىق ەتيۋدتەر قۇرايدى, – دەيدى رەسەي شىعىس ونەرى مۋزەيى رەريح مۇرالارى ءبولىمىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى لاريسا كەليم.
راسىندا دا, شىعىس ەلدەرىندە وتكەرگەن جىلدارىندا رەريح تۋىندىلارىنىڭ سىزىقتارى, تۇستەرى, ىرعاقتارى, قۇرىلىمى مانەرلى مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرىپ جوعارى ۇيلەسىمگە جەتكەن. بوياۋلاردىڭ نازىك اۋىسىمى كۇتپەگەن رەڭكتىڭ كونتراستارىمەن جىمداسىپ سيقىرلى سەزىم تۋدىرادى.
كورمەنى نيكولاي كونستانتينوۆيچ رەريحتىڭ ۇلى سۆياتوسلاۆ جازعان پورترەت اشتى. كارتينادا بۋددالىق فيگۋرالاردىڭ اياسىنداعى دانالىق پەن ءبىلىمنىڭ سيمۆولى – سەمسەر, قوبديشا, شام جانە كىتاپ ۇستاعان تيبەت كيىمىندەگى شىعىس داناسى بەينەلەنگەن. ن.رەريحتى «تاۋ شەبەرى» دەپ ساناعان كورەرمەندەرگە گيمالايدىڭ جان دۇنيەسى اشىلعانداي. سۋرەتشى كورەرمەندى سۇلۋلىق پەن ۇيلەسىمگە, جان دۇنيەنىڭ تازالىعىنا ۇمتىلۋعا شاقىرادى.
الماتى
