قابانباي اۋىلىنداعى №1 مەكتەپتى ءساتتى اياقتاعان سوڭ الماتىداعى كوللەدجدە ءبىلىم الىپ, پسيحولوگ اتانىپ شىقتى. نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ, ەكونوميست ماماندىعىن الدى. ەڭبەك جولىن قىزىلسۋات مەكتەبىندە باستاعان. اۋەلى ارقيلى ماتىندەردى تەرىپ, قولعابىسىن تيگىزدى. 2016 جىلدان بەرى اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى.
قاعىلەز قىز بۇل كۇندە قارعا ادىم جەر مۇڭ بولىپ قالعان قاريالاردىڭ قولعاناتى. تىرشىلىكتىڭ ارقيلى ماسەلەسىمەن كۇن سايىن دۇمەپ كەلىپ جاتقان ادامداردىڭ ءوتىنىشىن جەرگە تاستاعان كەزى جوق. قولىنان كەلگەنىنشە كومەكتەسەدى. جالعىز قارتتار عانا ەمەس, جاستاردىڭ جايى دا تولعاندىرادى. سوندىقتان ەكى جەردە بىردەي قىزمەت ەتىپ جۇرگەن جايى بار. اۋدانداعى جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىندا ەل قورعانى – ەرىكتىلەردىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋدا.
وتكەن اپتادا عانا سوفيەۆكا جانە تالاپكەر اۋىلدارىندا تۇراتىن 60-تان استام ارداگەرگە جىلى كيىمدەر مەن جەڭىل-جەلپى كەرەك-جاراقتارىن جەتكىزىپ بەردى. الدەبىر سەبەپتەرمەن تۇرمىس قاجىتىپ جۇرگەن كوپبالالى وتباسىلار مەن جالعىزىلىكتى جاندارعا وزگەگە دەگەندە وزەگىن ج ۇلىپ بەرۋگە دايىن ەرىكتىلەردى جۇمىلدىرىپ, 800 مىڭ تەڭگەنىڭ شاماسىندا كومەك كورسەتتى. قامقورلىقتان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار دا قاعىس قالعان جوق. ولاردىڭ جايىن تۇسىنەتىن ءبىر جان بولسا, ءاليانىڭ ءوزى ەمەس پە؟!
ەل ىشىندەگى ءومىردىڭ تىنىسىن تامىرشىداي تاپ باسىپ تانىساڭ, كەم-كەتىكتىڭ ءالى دە كەزدەسىپ قالاتىندىعىن اڭعارار ەدىڭىز. داستارقاندارى ادال استان كەم بولماسا دا قامكوڭىلدى جىبىتەتىن, قولتىعىنان دەمەيتىن, ءۇمىت وتىن لاۋلاتاتىن جاناشىر ءسوز كەرەك. ءسوز – ەمشى. كەمتىگىن تولايىم تولتىرىپ تاستاماسا دا, كوڭىلىن دەمدەيدى, جۇباتادى, مۇڭ شىمىلدىعىن سەرپەدى.
ءار اكتسيانى وتكىزگەن سايىن ءاليا اپساتقىزى ەڭ باستىسى ماتەريالدىق كومەك ەمەس, جان جىلۋى ەكەنىن ايقىن ءتۇسىندى. اركىمنىڭ كوڭىلىندەگى كىربىڭنىڭ سەبەبىن ءبىلىپ, جانىنىڭ جامىلعىسىن سيپاسا, قارت كوڭىل دە ق ۇلىنداي قۇلدىراڭدايدى ەكەن-اۋ. اۋداننىڭ بەلسەندى جاستارى سوفيەۆكا اۋىلىنداعى 10 وتباسىنا 290 مىڭ تەڭگەگە كۇزگى ماۋسىمدا كيەتىن جىلى كيىم-كەشەك الىپ بەردى. ءاليا اپساتقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ولار مۇقتاج جانداردى كيىمدەرىمەن جىلىتقان جوق, كوڭىلدەرىمەن جىلىتتى. جاناشىر جاردەمدەرىمەن جاندارىن جادىراتتى. ال ەل قامىن جەگەن ەرىكتىلەر بولسا, قاس-قاعىم ساتتىك قۋانىش بولعانىمەن, كومەككە ءزارۋ ادامداردىڭ قولتىعىنان دەمەگەندەرىنەن ءلاززات الادى.
تاعى ءبىر جولى اۋىلدىڭ 47 وتباسىنا جالپى قۇنى 470 مىڭ تەڭگە تۇراتىن ازىق-ت ۇلىك سەبەتىن تاراتتى. جالپاق الەمدى جامان تۇماۋ جايلاعان كەزدە قولدارى قىسقارىپ قالعان ادامدار وزدەرىنىڭ قيىندىقپەن جالعىز كۇرەسىپ جاتپاعاندىعىن, ءدال جاندارىندا, ىرگەلەرىندە ءاردايىم قامقور قولدارىن سوزىپ, كومەك كورسەتەتىن, قىسىلعاندا دەمەيتىن جانى جومارت ادامداردىڭ بار ەكەندىكتەرىن ايقىن سەزىنىپ, ىشكى تۇيسىكتىڭ سەنىمدىلىگى نىعايا ءتۇستى. ءاليا اپساتقىزىنىڭ پايىمداۋىنشا, ەڭ باستىسى دا وسى. ەرىكتىلەر وسىنداي ىزگى نيەت, ادال كوڭىلدىڭ ارقاسىندا ەل ىشىندەگى بىرلىكتىڭ دانەكەر ءجىبىن بەكىتە تۇسەدى. كوپپەن كورگەن كۇننىڭ, ەلمەن بىرگە كورگەن اۋىرتپالىقتىڭ جۇگى وسىلايشا جەڭىلدەمەك.
الدا قىراۋلى قىس كەلە جاتىر. ەرىكتىلەردىڭ ەندىگى اتقارار ءىسىنىڭ باعىتى قىس قامى. جۇزدەن ارتىق وتباسىعا وتىن, كومىر الۋعا كومەكتەسۋ كەرەك. جالعىزىلىكتى ادامداردىڭ اراسىندا جىلى كيىمگە زارۋلەر دە بار. ولاردىڭ ەشقايسىسى قامقور كوڭىلدىڭ نازارىنان تىس قالماق ەمەس.
– وتكەن جىلى ءبىزدىڭ اۋداننىڭ ەرىكتىلەرى الدىن الا ءتىزىم جاساپ, قارتتاردى قامقورلىققا الدى, – دەيدى ءاليا اپساتقىزى, – ەڭبەك ارداگەرلەرى مەن زەينەتكەرلەردىڭ, جالعىزىلىكتى جانداردىڭ اۋلالارىن قاردان تازارتىپ بەردى. ءتىپتى ايتۋعا دا تۇرمايتىن شاعىن عانا شارۋا بولعانىمەن, قارتتاردىڭ كوڭىلدەرى كوكتەم كەلىپ قالعانداي جادىراپ سالا بەردى. ولاردىڭ كوزدەرىنەن قۋانىش وتىن كورۋدىڭ ءوزى ءبىر باقىت. وتىن-كومىرمەن دە قارايلاستىق. بيىل دا سول ءداستۇردى جالعاستىرماقشىمىز. قىس سىناعىنان بىرلەسىپ شىقساق, ەشكىم دە قىسىلمايتىن بولادى.
ىزگىلىكتى ىستەردىڭ ۇيىتقىسى بولىپ وتىرعان ءاليا اپساتقىزىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كوكتەم شىعىسىمەن اۋىلدىق وكرۋگتەردە سان مارتە سەنبىلىك ۇيىمداستىرىلعان. وڭىردەگى قاسيەتتى جەرلەر مۇنتازداي ەتىپ تازارتىلىپ, بۋلىعىپ جاتقان بۇلاق كوزدەرى اشىلىپتى. بۇدان باسقا دا شارۋا جەتەرلىك. ماسەلەن, بىرلىك پەن مورتىق اۋىلدارىندا ۇيىمداستىرىلعان اكتسيا بارىسىندا 750-دەن استام كوشەت وتىرعىزىلعان. جاز بويى سۋارىپ, باپتاپ ءوسىرىپتى. بىرەر جىلدان سوڭ بايتەرەكتەر جايقالىپ, ۇشار باسى كوككە ورلەسە, ەل ەرتەڭىن ويلاعان ەرىكتىلەردىڭ ءىسى دەپ جالپاق جۇرتتىڭ ۇلگى ەتەرى انىق. مۇنى كورگەن كەيىنگى جاستار دا ءدال وسىلايشا قيمىلداماس پا؟
ەرىكتىلەر وزگە دە جوبالاردى قولعا الۋدا. ونىڭ ىشىندە ەكولوگيا, پاتريوتتىق ماسەلەلەردى قامتيتىن جوبالار بار. كەي-كەيدە كوڭىلدەگى ويدى بازارداعى نارىق بۇزىپ كەتەدى. جاقسىلىقتىڭ جولىنا جان تۇرشىكتىرەرلىك جامان تۇماۋدىڭ ءوزى بوگەسىن بولعان جوق. كارانتين كەزىندە قولى قىسقارىپ قالعاندا ەرىكتىلەر پسيحولوگتەر مەن زاڭگەرلەردىڭ ونلاين كەڭەسىن وتكىزىپ, كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرۋدى قولعا الدى. مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان كومەكتى قالاي الۋعا بولاتىندىعىن تاپتىشتەپ ءتۇسىندىردى. ءتورت قابىرعاعا قامالىپ وتىرعان قاريالارعا بۇل دا كەرەك ەدى.
ازىرگە ءاليا اپساتقىزىنىڭ ءبىر جيناعى جارىق كورىپتى. ادەبي ورتادان جىراق جاتقان تالاپكەردىڭ تالپىنىسى. مەكتەپتى ورىس تىلىندە بىتىرگەندىكتەن سول تىلدە جازۋ قولايلى ەكەن. تەرىس دەي العان جوقپىز. ەڭ باستىسى, وقىرمانىن بەيجاي قالدىرمايتىن, ءتۇپسىز ءبىر تەرەڭگە جەتەلەيتىن, ورالىمدى ويعا شومىلدىراتىن جىر جولدارى. نەگىزگى دىڭگەگى – ءومىر. ءومىر تۋرالى ءوز پايىمى. تىرشىلىك تۋرالى تولعانىس. قۇلشىنا, قۇنىعا وقىعان سايىن پەندە بالاسىنا ءبىر-اق رەت بۇيىراتىن قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا عۇمىردا ءومىردىڭ كەيبىر سىنىنا وكپەلەمەي عاشىق بولعان ءجون ەكەن. سوندا عانا ءتورت قۇبىلاڭ تەگىس نۇرلانىپ تۇرماق. ءاليانىڭ ادەمى جىرىنان جادىعا تۇيگەنىمىز وسى.
اقمولا وبلىسى,
تسەلينوگراد اۋدانى