01 اقپان, 2014

شاحتەرلەردى سابىرعا شاقىردى

318 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كسرو كەزىندە شىعىس قا­­زاقستان مىس-حيميا كومبي­ناتىنىڭ اتاعى دۇرىلدەپ تۇرعان. سوناۋ 70-جىلداردىڭ باسىندا وبلىس­تىق گازەتتىڭ ەكونوميكا ءبولى­مىندە قىزمەت جاساپ جۇرگەن كەز­دە اتالمىش كاسىپورىننىڭ نيكولاەۆ كەن بايىتۋ فابريكاسى رەسپۋبليكالىق ەكپىندى قۇرىلىس بولىپ جاريالانىپ, اپتا سايىن عيماراتتان جەدەل رەپورتاج جازۋشى ەدىك. شىنىندا دا, مىس پەن مىرىشقا, ءتۇستى مەتالدارعا باي كاسىپورىننىڭ كەلەشەگى كەمەل بولاتىن. ەلىمىز نارىققا كوشكەن كەزدە شيكىزات قورى اسا باي ءوندىرىستى ينۆەستورلار ساتىپ العان. نيكولاەۆ بايىتۋ فابريكاسىنان كەيىن ارتەمەۆ كەنىشى 2005 جىلى پايدالانۋعا بەرىلدى.

 

كسرو كەزىندە شىعىس قا­­زاقستان مىس-حيميا كومبي­ناتىنىڭ اتاعى دۇرىلدەپ تۇرعان. سوناۋ 70-جىلداردىڭ باسىندا وبلىس­تىق گازەتتىڭ ەكونوميكا ءبولى­مىندە قىزمەت جاساپ جۇرگەن كەز­دە اتالمىش كاسىپورىننىڭ نيكولاەۆ كەن بايىتۋ فابريكاسى رەسپۋبليكالىق ەكپىندى قۇرىلىس بولىپ جاريالانىپ, اپتا سايىن عيماراتتان جەدەل رەپورتاج جازۋشى ەدىك. شىنىندا دا, مىس پەن مىرىشقا, ءتۇستى مەتالدارعا باي كاسىپورىننىڭ كەلەشەگى كەمەل بولاتىن. ەلىمىز نارىققا كوشكەن كەزدە شيكىزات قورى اسا باي ءوندىرىستى ينۆەستورلار ساتىپ العان. نيكولاەۆ بايىتۋ فابريكاسىنان كەيىن ارتەمەۆ كەنىشى 2005 جىلى پايدالانۋعا بەرىلدى.

وسىدان ەكى كۇن بۇرىن ارتە­مەۆ كەنىشىندە ەڭبەك ەتىپ جاتقان 108 شاحتەر جەر بەتىنە كوتەرىلمەي, ءوز نارازىلىقتارىن باسشىلارعا جەتكىزدى. سۋىت حاباردى ەستي سالىسىمەن وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ قاتتى اياز بەن بوران-شاشىنعا قاراماستان شەمونايحا اۋدانىنا جەدەل جەتتى. جانىندا وبلىس پروكۋرورى باعبان تايىمبەتوۆ, وبلىستىق ەڭبەك ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى باقىتبەك قيزاتوۆ, كاسىپوداق مۇشەلەرى بار. ىلە-شالا «قازاقمىس» كورپوراتسياسى جشس باسقارما توراعاسى ەدۋارد وگاي كەلىپ جەتتى. بارلىعىنىڭ باسى قوسىلعان سوڭ 500 مەتر تەرەڭدىككە ءتۇستى.

شاحتەرلەر «قازاقمىس» باسشىسىن سالقىن قارسى الدى. نارازىلىق ءبىلدىرۋشى توپ پەن «قازاقمىس» باسشىسى, وبلىس اكىمى دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا اشىق اڭگىمەنى باستادى. بەردىبەك ماشبەك ۇلى ولاردى سابىرعا شاقىرىپ, ءمان-جايدان تولىق حاباردار ەتۋدى سۇرادى.

– كاسىپورىننىڭ قۋاتى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ءبىر جىلدا 1,5 ميلليون توننا مىس-مىرىش, قورعاسىن كەنى بار پوليمەتالل شيكىزاتىن وندىرەدى ەكەنبىز. ال شاحتەرلەر ەڭبەگىنىڭ وتە اۋىر ەكەنىن بىلەسىزدەر. جالاقى ماردىمسىز, ەڭبەك شارتتارى ورىندالا بەرمەيدى, قايعىلى جاعدايعا جول بەرىپ العانداردىڭ كوتەرمە سىيلىعىن الىپ تاس­تايدى. ۆاحتالىق ادىسپەن ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ جولىنا قارجى بەرمەيدى. سوندىقتان ءبىز ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعانداي, الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ رەتتەلۋىن, جالاقىنىڭ كوبەيۋىن, وندىرىستىك جاراقات العان كەزدە ءتۇرلى وتەمدەردىڭ تولەنۋىن تالاپ ەتەمىز, – دەدى ون جىلدان بەرى جەتى قابات جەردىڭ استىندا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان پروحودشى سەيىتباتتال دالەلحان ۇلى.

ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ماشبەك ۇلى شاحتەرلەر تالابى ورىندى ەكەنىن, «قازاقمىس» باسشىلارىمەن بىرگە كەڭەسىپ, كەنشىلەر ەڭبەگىنىڭ ەسكەرىلەتىنىن, تالاپتى ورىنداۋ ءۇشىن ۋاقىت كەرەك ەكەنىن, ال قازىر جەر بەتىنە كوتەرىلۋىن سۇرادى. سونىمەن, ەكى كوميسسيا قۇرىلدى. وعان نارازى توپ وكىلدەرى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, اتقارۋشى بيلىك جانە اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى كىردى. كوميسسيا 15 اقپانعا دەيىن تەكسەرۋدى اياقتاماق.

سونىمەن, شاحتەرلەر نارازى­لى­عىن توقتاتىپ, ۇيلەرىنە تارادى. كەنشىلەردىڭ بارلىعى ءوڭىر باسشىسى ب.ساپارباەۆتىڭ دۇرىس شەشىم قابىلداعانىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.

وڭداسىن ەلۋباي,

«ەگەمەن قازاقستان».

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

شەمونايحا اۋدانى.

سوڭعى جاڭالىقتار