ءتىلىن تاپساڭ, تابيعاتتان اسقان جومارت جوق
تابيعات ادامعا ەمەس, ادام تابيعاتقا مۇقتاج. اسپان مەن جەردىڭ ورتاسىندا بەيمارال ءومىر سۇرەم دەسەڭ كۇندى «كوكەلەپ», جەلدى «جاكەلەپ», سۋدى «اكەلەپ» قىزمەت ەتۋ كەرەك. اداماتا مەن حاۋانا جارالعالى بەرى سولاي.
تابيعات-انانىڭ ءتىلىن تابۋ دا وڭاي ەمەس. ول باسىنعاندى, تاسىنعاندى, وكتەمسىگەندى قالا-مايدى. ىسىراپتى ءتىپتى جەك كورەدى. بىراق, «قارعايىن دەسەم جالعىزىم, قارعامايىن دەسەم جالماۋىزىم» دەگەندەي, قويناۋ-قولاتتارىنداعى ريزىعىن ادامزات بالاسىنان ايامايدى. اۋاسىن ارمانسىز جۇتىپ, سۋىن راحاتتانا ءىشىپ, جەمىس-جيدەگىن تامسانا جەۋ, مىنە, سول كونتەرلى جەردىڭ كوڭىلىن تابۋدىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى.
ءتىلىن تاپساڭ, تابيعاتتان اسقان جومارت جوق
تابيعات ادامعا ەمەس, ادام تابيعاتقا مۇقتاج. اسپان مەن جەردىڭ ورتاسىندا بەيمارال ءومىر سۇرەم دەسەڭ كۇندى «كوكەلەپ», جەلدى «جاكەلەپ», سۋدى «اكەلەپ» قىزمەت ەتۋ كەرەك. اداماتا مەن حاۋانا جارالعالى بەرى سولاي.
تابيعات-انانىڭ ءتىلىن تابۋ دا وڭاي ەمەس. ول باسىنعاندى, تاسىنعاندى, وكتەمسىگەندى قالا-مايدى. ىسىراپتى ءتىپتى جەك كورەدى. بىراق, «قارعايىن دەسەم جالعىزىم, قارعامايىن دەسەم جالماۋىزىم» دەگەندەي, قويناۋ-قولاتتارىنداعى ريزىعىن ادامزات بالاسىنان ايامايدى. اۋاسىن ارمانسىز جۇتىپ, سۋىن راحاتتانا ءىشىپ, جەمىس-جيدەگىن تامسانا جەۋ, مىنە, سول كونتەرلى جەردىڭ كوڭىلىن تابۋدىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى.
سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە كۇن, جەل جانە سۋ اسەرلەرى ارقىلى ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلا باستادى. ماماندار, «بۇل, بىرىنشىدەن, قورشاعان ورتاعا مۇلدە زيانسىز دەسە, ەكىنشىدەن, ادامزات بالاسى ءۇشىن تابيعات ءمۇمكىندىكتەرىن كەڭىنەن پايدالانۋعا جول اشىلادى» دەيدى. شىنىندا, جەر بەتىندەگى تىرشىلىك ءۇشىن جىلۋىن ايامايتىن جومارت كۇننىڭ قۋاتى ارقىلى ءۇيىمىزدى جىلىتىپ, جارىقتاندىرىپ, ءتىپتى, اس ءپىسىرىپ دەگەندەي, ونى تاعى باسقا شارۋالارىمىزعا دا وڭتايلى پايدالانىپ جاتساق, نەسى ايىپ؟ جەل قۋاتىن پايدالانۋ دا سولاي. مىسالى, كەيبىر ايماقتاردىڭ قىرلارى مەن جازىقتارىندا جەل قىسى-جازى ءبىر باسىلمايدى.
كۇن ەلەكتر ستانساسى
وتكەن جىلى قورداي اۋدانىندا ەرەكشە ەلەكتر ستانساسى ىسكە قوسىلدى. بۇل ەلىمىزدەگى كۇن ساۋلەسىنەن قۋات الاتىن العاشقى ەلەكتر بەكەتى بولاتىن. اقىن كەنەن اتامىز دۇنيەگە كەلىپ, ءومىر سۇرگەن وڭىردە جۇزەگە اسقان بۇل جوبانىڭ نىسانى وتار كەنتىنىڭ ماڭايىندا ورنالاسقان. ونىڭ سەبەبى دە بار. ويتكەنى «قازگيدرومەتتىڭ» دەرەكتەرى مەن دايەكتەرى كۇننىڭ قۋاتىن پايدالانۋ ءۇشىن بۇل جەردىڭ اۋا رايى وتە-موتە قولايلى ەكەنىن ايتىپ جانە ونى راستاپ بەرىپ وتىر.
ستانسا قۇرىلىسى 2012 جىلدىڭ مامىر ايىندا باستالعان. 2013 جىلدىڭ قاڭتارىندا ونىڭ قۋاتى 504 كيلوۆاتقا جەتەتىن العاشقى كەزەڭى ىسكە قوسىلدى. ول 200-دەن استام ءۇيدىڭ شارۋاشىلىعىن ەلەكتر قۋاتىمەن قامتۋعا جەتەدى.
– ستانسا العاشقى تەكسەرۋدەن وتكەننەن كەيىن مەجەلى 7 مەگاۆاتقا كوشەمىز. جالپى, وبلىس تۇرعىندارى ەلەكتر قۋاتىن قاۋىپسىز جولمەن, ياعني قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرمەي-اق وندىرۋگە بولاتىنىنىڭ كۋاسى بولىپ وتىر, – دەگەن سول كەزدە ەلدەگى ەرەكشە جوبالاردىڭ ءبىرى سانالاتىن نىسان قۇرىلىسىنا قارجى سالىپ, ونىڭ جۇمىسىن دا ءوز قولدارىنا العان «قازەكوۆاتت» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى سارسەن كوكەباەۆ.
ءبىزدىڭ بۇدان باسقا دا سۇراپ بىلگەنىمىز, «قازەكوۆاتت» جشس قوسىمشا قارجى كوزدەرىن تارتۋ ءۇشىن «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال اۋقات قورى» اق-تىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى «سامۇرىق-ەنەرگومەن» ىسكەرلىك بايلانىس ورناتىپتى. ءسويتىپ, ستانسانىڭ ءبىرىنشى كەزەگىنىڭ قۇرىلىسى ءۇشىن 200 ميلليون تەڭگە جاراتقان. قورداي اۋدانىندا ەلىمىزدەگى العاشقى كۇن ەلەكتر ستانساسى, مىنە, وسى قارجىلىق قولداۋدان كەيىن جۇمىس ىستەي باستاعان.
وتار كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ بارىسىندا اۋداننىڭ 80 ادامى جۇمىسقا تارتىلعانىن دا ايتا كەتۋ كەرەك. ال بۇگىندە ىسكە قوسىلعان نىساندا 6 وپەراتور جۇمىس ىستەيدى. ولار ءوڭىر ءۇشىن يننوۆاتسيالىق بەيتانىس تەحنولوگيا مەن ونىڭ تەتىكتەرىنىڭ ءتىلىن ءبىلىپ, مەڭگەرۋ ءۇشىن الدىن الا ارنايى وقۋدان وتكەن. ال ستانسا تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەگەن كەزدە مۇنداي وپەراتورلاردىڭ سانى 60 مامانعا دەيىن جەتپەك.
ەلىمىزدىڭ باس قالاسى استانادا 2017 جىلى وتەتىن ەكسپو-نىڭ تاقىرىبى «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» دەپ اتالۋى بەكەردەن-بەكەر ەمەس. عاسىرلار الماسىپ, زامان جاڭارعان سايىن ادامزات بالاسى وزدەرىنە قاجەتتى قۋات كوزدەرىنىڭ جاڭا تۇرلەرىن يگەرە باستايدى. وتار كەنتىنىڭ اتىمەن اتالعان العاشقى كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ دۇنيەگە كەلۋىندە دە وسى سەبەپتىڭ, ەۋروپادان ەسكەن جاھاندىق جاڭاشىلدىقتىڭ جىلى لەبى بار.
بۇرىن كۇن ەلەكتر ستانساسىن كورمەگەن, بىراق ونىڭ قۇرىلىسىمەن جاقىنىراق تانىسقىسى كەلگەن ادام ەڭ الدىمەن, ارنايى بولىنگەن جەرگە 51 قوندىرعى ورناتىلعانىن كورەدى. ولاردىڭ ارقايسىسىندا 235 ۆاتت ەلەكتر قۋاتىن وندىرە الاتىن 42 پانەل بار. ال ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان كۇن ەلەكتر ستانساسى بارلىعى 2142 پانەلدەن تۇرادى. قۋات الۋ مەحانيزمى دە قاراپايىم. كۆارتستىق مودۋلدەر كۇن قۋاتىن تۇراقتى ەلەكتر قۋاتىنا, ال قوسىمشا قۇرالدار ونى ءۇش فازالى ەلەكتر توگىنا اينالدىرادى. بۇل توك ودان كەيىن ترانسفورماتورعا ءوتىپ, ءارى قاراي اۋماقتىق ەلەكتر جۇيەسىنە, ياعني تۇتىنۋشىلارعا جەتكىزىلەدى.
وڭىردە كۇن قۋاتىن پايدالانۋ ءبىر عانا جوبامەن شەكتەلىپ قالمايدى. «Fonroche Energie SAS» فرانتسۋز كومپانياسى الداعى ۋاقىتتا قۋاتى 24 مۆت قۇرايتىن كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاماق بولىپ, قوماقتى قارجى سالىپ وتىر. ول نىسان جامبىل اۋدانىنداعى ايشا ءبيبى اۋىلى ماڭىنا ورنالاستىرىلماق. بۇل ءۇشىن 150 گەكتار جەر ءبولىنىپ, كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى دايىندالدى. سونىمەن قاتار, الداعى ۋاقىتتا لۋگوۆوي بەكەتىنىڭ تەرىستىگىنەن دە كۇن ەنەرگياسىن پايدالاناتىن باتارەيالى ستانسانىڭ سۇلباسى كورىنىپ قالسا, تاڭعالماڭىزدار. قۋاتتىلىعى 50 مگۆت بولاتىن ول جوبا دا ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىر.
جەل ەلەكتر ستانساسى
قورداي تاۋلارىنىڭ قويناۋلارى مەن قولاتتارىنىڭ ۇستىندە مۇزبەل دەگەن جازىق بار. جازدا قوڭىر سالقىنى, قىستا ىزعارى باسىلمايتىن وسى بەلدىڭ جەلىن جۇمىسقا جەگەمىز دەگەن كاسىپكەرلەر دە تابىلدى.
ءسويتىپ, مۇزبەلدىڭ وڭتۇستىك شىعىسىنان ەلىمىزدەگى العاشقى قورداي جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ قۋاتى 1500 كۆت-ءنى قۇرادى. سالا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, قورداي جەس مەملەكەتىمىزدەگى جەل ەلەكتر قۋاتى جوباسىنىڭ العاشقى قارلىعاشى بولىپ تابىلادى. سونداي-اق, بۇل جوبا جەل قۋاتىن پايدالانۋ ارقىلى ەلەكتر قۋاتىن وندىرەتىن العاشقى ونەركاسىپ نىسانى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. جوبانىڭ ينۆەستورى «يزەن-سۋ» كومپانياسى بولىپ تابىلادى. ال قۇرىلىستىڭ قۇنى 370 ميلليون تەڭگەنى قۇراعان. وندا 40-قا جۋىق جۇمىس ورنى بار. قورداي جەس ازىرگە 500 ءۇيدى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتە الادى.
قورداي اسۋىنداعى جەل ستانساسى – بالامالى ەلەكتر قۋاتىنىڭ وتاندىق باستاماسىنىڭ العاشقى نۇسقاسى. جامبىل ءوڭىرىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان قورداي جەس-ءنىڭ ءبىرىنشى كەزەگىن پايدالانۋدىڭ پراكتيكالىق كورسەتكىشتەرى نەگىزىندە «يزەن-سۋ» جشس باسشىلىعى كەلەشەكتە ستانسا قۋاتتىلىعىن 10 مۆت-عا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندارىن ايتادى. قازىر وندا ستانسانىڭ ەكىنشى كەزەگىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى باستالىپ كەتتى.
بۇل قۋات ءوندىرۋشى نىساننىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى ونىڭ جۇمىسىنا كوپ شىعىن كەتپەيدى, ءويتكەنى ستانسا جەل ەكپىنىمەن جۇمىس ىستەيدى جانە نەبارى 10 ادام عانا قىزمەت ەتەدى. سونىمەن بىرگە, «Vista International» جشس جالپى قۋاتى 21 مۆت بولاتىن تاعى ءبىر قورداي جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ 4 مۆت قۇرايتىن العاشقى كەزەگىنىڭ قۇرىلىسىن قولعا العان.
ەلىمىزدەگى بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ دامۋىن قولداۋ, سونداي-اق, جاعىمدى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى قالىپتاستىرۋ ماقساتىنداعى جۇمىستار ودان ءارى جالعاسۋدا. سونىڭ ناتيجەسىندە, «Central Asia Green Power» كومپانياسى 2014-2015 جىلدار ارالىعىندا سارىسۋ اۋدانىنداعى جاڭاتاس قالاسىنىڭ ماڭىنان قۋاتى 100 مۆت بولاتىن جانە ءبىر جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاماق. ەكسپو-2017-ءنىڭ «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» دەگەن اتاۋمەن ۇندەس تاعى ءبىر جوبانى «FonrocheEnergie» فرانتسۋز كومپانياسى دا قولعا الىپ, جامبىل اۋدانى اۋماعىنان قۋاتتىلىعى 24 مۆت قۇرايتىن جەل ەلەكتر بەكەتىنىڭ قۇرىلىسىن باستاماق. جوبانىڭ قۇنى 80 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايدى.
ۇكىمەت بەكىتكەن ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنا سايكەس, بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۇلەسى 2015 جىلعا قاراي 1,5 پايىزعا, ال 2020 جىلى 3 پايىزعا جەتۋى ءتيىس. ال 2015 جىلعا قاراي قازاقستاندا بەس بىردەي جەل ەنەرگياسى ورتالىعى قۇرىلماق. وسى جەتىستىكتىڭ ارقاسىندا جەل ەنەرگياسىنىڭ ۇلەسى سول كەزدە 1 پايىزعا جەتسە, 2030 جىلعا دەيىن بۇل كورسەتكىش 4 پايىزعا كوتەرىلەدى دەگەن بولجام بار. «قازاقستان – جەل ەنەرگياسى نارىعىن دامىتۋ باستاماسى» اتتى جوبانىڭ اياسىندا بۇگىنگە دەيىن وكپەك جەلى بار 15 ايماققا زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن ەكەن. سونىڭ ناتيجەسى نەگىزىندە, ماماندار ءوز تۇجىرىمدارىن جاساعان. مىسالى, ول ءۇشىن وڭتۇستىك قازاقستان, الماتى, جامبىل, كاسپي بويى مەن اقمولا وبلىسى, سونداي-اق, استانا دا جەل ەنەرگياسىن وندىرۋگە وتە قولايلى دەپ تابىلدى.
ال 2015 جىلعا دەيىن جامبىل وبلىسىندا «جاسىل» ستانسالاردىڭ كوپتەپ ىسكە قوسىلۋى ءناتيجەسىندە, جيىنتىق قۋاتتىلىعى 195 مەگاۆاتت ەلەكتر قۋاتى وندىرىلەتىن بولادى دەپ جوسپارلانۋدا.
سۋ ەلەكتر ستانساسى
ال سۋ ەلەكتر ستانساسىنا كەلسەك, مۇنىڭ قۋاتىنىڭ «قورى» كۇن مەن جەلدىكى سياقتى شەكسىز ەمەس, وزەندەر تارتىلىپ, سۋ تاۋسىلىپ قالۋى بەك مۇمكىن. سوندىقتان, سۋ ەلەكتر ستانسالارىنا بايلانىستى تۋىندايتىن مۇنداي ءماندى ءماسەلەنى ماماندار ەنشىسىنە قالدىرا وتىرىپ, ەلدەگى سۋ ەلەكتر ستانسالارىن سالۋعا قاتىستى اتقارىلىپ جاتقان يگى ىستەرگە توقتالايىق.
شۋ اۋدانىندا بالىعى تايداي تۋلاعان تاسوتكەل سۋ قويماسى بار. ول بۇرىن, نەگىزىنەن, ايماقتىڭ ەگىس القاپتارىن سۋعارۋعا پايدالانىلاتىن. ەندى ول ەلدىڭ قاجەتى ءۇشىن ەلەكتر قۋاتىن دا بەرە باستايتىن بولادى. قۇرىلىسىنىڭ سوڭعى «نۇكتەسى» وتكەن جىلدىڭ مامىر ايىندا قويىلىپ, ءوز تۇتىنۋشىلارىنا العاشقى ەلەكتر قۋاتىن بەرە باستاعان ستانسانىڭ نىسانى جوبا يەلەرىنە 1 ميلليارد 350 ميلليون تەڭگەگە ءتۇسىپتى.
تاسوتكەل سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ اشىلۋى ايماقتاعى «جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋعا باعىتتالعان نىق قادام بولدى. ينۆەستيتسيالىق كومپانيا ماماندارىنىڭ زەرتتەۋىنشە, بۇل جوبانىڭ ارتىقشىلىعى – قىس مەزگىلىندە سۋدىڭ ەكپىنى ارتادى جانە وسى ۋاقىتتا تۇرعىنداردىڭ ەلەكتر قۋاتىنا دەگەن سۇرانىسى دا جوعارىلايدى. ال تاسوتكەل – وبلىستاعى سۋ قورى مول بوگەندەردىڭ ءبىرى. الدىن الا جاسالىنعان جوسپارعا سايكەس, بيىل تاسوتكەل سۋ قويماسىنا 500 ميلليون تەكشە مەتر سۋ تولتىرىلماقشى. الايدا, ماماندار سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ جۇمىسىن تولىققاندى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بۇل سۋ ازدىق ەتەتىنىن العا تارتىپ وتىر. سوندىقتان, سۋدىڭ قۋاتتىلىعىن ارتتىراتىن جاڭا قوندىرعى ورناتىلعان. ەلەكتروندى جانە سپۋتنيكتىك جۇيەگە نەگىزدەلگەن قۇرالدىڭ كومەگىمەن نىساننىڭ جۇمىسىن جەر شارىنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنەن رەتتەۋگە بولادى. ينۆەستورلار ايماقتان وسىنداي تاعى 2 نىسان جانە جەل مەن كۇننەن قۋات الاتىن ەلەكتر ستانسالارىن دا ىسكە قوسۋدى ماقسات ەتۋدە. ولاردىڭ بۇل ويلارى جۇزەگە اسىپ جاتسا, بولاشاقتا شۋ وڭىرىندە 30-40 مۆت ەلەكتر قۋاتى وندىرىلەتىن بولادى.
دەگەنمەن, ءبىر ماسەلە بار. ول – ينۆەستورلاردىڭ تاپشىلىعى. جالپى, الەمدىك ەكونوميكادا وندىرىسكە ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ كوپتەگەن جولدارى بار. سولاردىڭ ءبىرى – جوبا بولاشاعىنىڭ ءناتيجەلى بولاتىنىنا ينۆەستيتسيا يەسىنىڭ كوزىن جەتكىزۋ. سونىمەن بىرگە, ءوندىرىس پەن تابىستىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ. وبلىستىڭ ەكونوميكالىق دامۋ ديناميكاسى بۇل تۇرعىدا كوڭىلگە مەدەۋ. وڭىردە ىسكە قوسىلىپ جاتقان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالارعا قارجى قۇيعان ينۆەستورلاردىڭ دا وسىنداي كورسەتكىشتەرگە ارقا سۇيەپ كەلگەنى بەلگىلى. وڭىرگە ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ بۇدان باسقا دا جاقسىلىقتارى بار. ول – ەل ىشىندە تىرشىلىك پايدا بولىپ, جۇمىسسىز جۇرگەن ادامداردىڭ ەكى قولىنا ءبىر كۇرەك تابىلىپ, ەڭبەك ەتە باستاۋى. تاسوتكەل سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىس جۇمىسىنا دا شامامەن 110 ادام قاتىسىپتى. ال ەندى, مىنە, ستانسا پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن 30 ادام تۇراقتى جۇمىس ىستەپ جاتىر.
الەم ەلدەرى, ونىڭ ىشىندە قازاقستاندىقتار, ەلەكتر قۋاتىنىڭ تاپشىلىعىن ايقىن سەزىنە باستاعان تۇستا جاڭا قۋات كوزىن ىزدەۋگە تالپىنۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ وتە جاقسى ءۇردىس, وتە ساۋاتتى ستراتەگيالىق قادام. وبلىستا 2010 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قۋاتتىلىعى 1,5 مۆت مەركى سۋ ەلەكتر ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلگەن بولاتىن. رەسەي ينۆەستورلارى ەندى قۋاتتىلىعى 19,8 مۆت مەركى گەس-ءىنىڭ كاسكادى بويىنشا قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاماق.
وتكەن جىلى تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىندا قۋاتتىلىعى 2,1 مۆت قاراقىستاق سۋ ەلەكتر ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلدى. اۋداننىڭ كامەنكا اۋىلىنداعى قۋاتى 2,3 مەگاۆاتتى قۇرايتىن قاراقىستاق سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ ىسكە قوسىلۋى دا ءوڭىر ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك بولدى. سونىمەن قاتار, ت. رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ قاراقىستاق اۋىلىنداعى قۋاتى 2,3 مۆت-نى قۇرايتىن قاراقىستاق سۋ ەلەكتر ستانساسى جوباسىنىڭ ينۆەستورى – «ەنەرگوسترويپروەكت» جشس. كاسىپكەر نۇردوس قالدىبالين باسشىلىق ەتەتىن بۇل سۋ ەلەكتر ستانساسىندا 12 ادام جۇمىس ىستەيدى. جوباعا 1 ميلليارد 28 ميلليون تەڭگە جۇمسالىپتى. اتالمىش ستانسا تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەسە, الداعى كۇندە اۋداننىڭ 25 پايىزىن ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
قاراقىستاق سۋ ەلەكتر ستانساسى وبلىستاعى ەنەرگيانىڭ قايتالاما كوزدەرىن پايدالانا وتىرىپ جۇمىس ىستەۋگە باعىتتالعان كەزەكتى نىسانداردىڭ ءبىرى. بۇدان بولەك, 2012 جىلدان 2016 جىلعا دەيىنگى ارالىقتا وبلىستا جالپى قۋاتى 57 مۆت 10 سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتقىمىز كەلەدى.
«جاسىل» تەحنولوگيامەن بولاشاققا
ەكسپو-2017 قازاقستان ءۇشىن ەكونوميكالىق دامۋ بەتبۇرىسىنىڭ قارىشتى قادامىنا اينالماق. كورمە تاقىرىبى رەتىندە ەنەرگيانىڭ بالامالى كوزدەرى مەن «جاسىل ەكونوميكانىڭ» الىنۋى دا وسى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى. ەلباسى اتاپ وتكەندەي, بولاشاقتا بۇكىل الەم «جاسىل» تەحنولوگيامەن العا جىلجيتىن بولادى.
ال «جاسىل ەكونوميكا» ەلىمىزدەگى يننوۆاتسيالىق ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ اسا ماڭىزدى كاتاليزاتورىنا اينالا باستادى دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بالامالى ەلەكتر قۋاتىنىڭ ءار كيلوۆاتى الەمدىك ءتاجىريبەدە 54 تەڭگەدەن اسسا, بۇگىندە جامبىل وبلىسىنداعى تاريف 1 كۆت ءۇشىن 34 تەڭگەنى قۇرايدى. باعانىڭ بۇلاي ارزان بولۋى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ءناتيجەسىندە ىسكە اسىپ وتىر. ياعني, تابىسقا سالىناتىن سالىققا – 10 جىل, جەر مەن م ۇلىككە 5 جىل موراتوري جاريالانىپ, نەسيەلەر بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەگە سۋبسيديا ءبولۋ, كوممۋنيكاتسيالار مەن ينفراقۇرىلىمدار قۇرىلىسىن تەگىن جۇرگىزۋدىڭ باعاعا ءتيىمدى اسەرى مول. بالامالى قۋات كوزدەرىن پايدالانىپ, كادەگە اسىرۋ وسىنداي جەتىستىككە قول جەتكىزىپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار پارنيكتىك گازدار مەن ءوندىرىس قالدىقتارىنا قارسى قابىلدانعان حالىقارالىق كيوتو حاتتاماسىنىڭ شارتتارىن ورىنداۋ جولىنداعى قادام دەۋگە دە بولادى. وبلىس اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەنەرگيا ءوندىرۋدىڭ مۇنداي كوزدەرى ۋاقىت وتە كەلە ايماقتاعى ەلەكتر تاپشىلىعىنىڭ 40 پايىزىن جابادى.
قورىتا ايتقاندا, كۇن, جەل جانە سۋ قۋاتىن پايدالانۋعا كوشۋدىڭ قازاقستاندىق جاڭا ءداۋىرى باستالدى دەگىمىز كەلەدى. ەكسپو-2017-دە كەزدەسكەنشە, الەۋمەت!
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
جامبىل وبلىسى.
