پرەزيدەنت • 15 قىركۇيەك، 2021

«قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» بويىنشا ماقۇلدانعان جوبا كوپ

72 رەت كورسەتىلدى

تۇركىستان وبلىسىندا بيىل 444 ەلدى مەكەنگە تابيعي گاز تارتىلادى. الداعى 5 جىلدا ءوڭىر حالقى 85،6%-عا تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى. ال جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ جاقسى جانە قاناعاتتى جاعدايداعى ۇلەسىن 2025 جىلى 99،5% جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. جىل قورىتىندىسىمەن ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن 717 ەلدى مەكەن قامتىلىپ، 2025 جىلعا وبلىس تۇرعىندارىن 100% قامتۋ كوزدەلۋدە. تۇركىستان قالاسىن قاجەتتى جىلۋ، ەنەرگيا كوزدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بۋلى گاز قازاندىعى سالىنادى. سونىمەن قاتار ەلەكتر قۋاتىن ساپالى تاراتاتىن «ورتالىق»، «سولتۇستىك»، «بادام» قوسالقى ستانسالارىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى.

بۇل دەرەكتەر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «حالىق بىرلىگى جانە جۇيەلى رەفورمالار – ەل وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا وتكەن وبلىس اۆتيۆىندە كەلتىرىلدى. جيىندا وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ جولداۋداعى جەتى باستى باسىم باعىت پەن ناقتى اتقارىلاتىن جۇمىستاردى ايقىندادى. «تۇركىستان وبلىسى بارلىق باعىتتاعى دامۋ كورسەتكىشتەرى بويىنشا جوعارى نا­تيجەلەرگە قول جەتكىزۋدە. اتاپ ايت­قاندا، «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى بويىنشا 41،7 ملرد تەڭگە بولاتىن 307 جوبا ماقۇلدانىپ، رەس­پۋبليكادا كوش باستاپ تۇر. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە كاسىپكەرلەرگە ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلۋدە. بيىل بۇل باعىتقا 7،7 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ، وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 3،8 ەسە ارتتى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ قوماقتى. الداعى 5 جىلدا 4 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا»، دەدى وبلىس اكىمى. مال ازىقتىق قورىن قامتاماسىز ەتۋ تۇراق­تى باقىلاۋدا. وبلىستا قاجەتتى 3،9 ملن توننا مال ازىعىن دايىنداۋعا تولىق مۇم­كىندىك بار. ەگىستىكتى ءارتاراپتاندىرۋ بويىنشا مال ازىعى داقىلدارىنىڭ كولەمى 2،6 مىڭ گەكتارعا ۇلعايىپ، 215،4 مىڭ گەكتارعا ورنالاستىرىلدى. ءۇش اۋىسىم­دى مەكتەپ سانىن جويۋ جانە بالا­لارعا ساپالى ءبىلىم بەرۋدى ۇيىم­داس­تىرۋ ماقساتىندا وبلىستا 78 مە­ك­تەپ­تىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. ول مەك­تەپتەر قۇرىلىسىنا 18،9 ملرد تەڭگە قارالعان. بيىل 44 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياق­تالادى. بەس جىلدا 134 جاڭا مەكتەپ سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇدان بولەك، مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىك تەتىگى ارقى­لى ءتورت اۋداندا زامان تالابىنا ساي تە­رەڭدەتىلگەن ءبىلىم بەرەتىن 4 مەكتەپ سالىنادى.

«وبلىستا جالپى سىيىمدىلىعى 8،7 ملرد تەكشە مەتر 42 سۋ قويماسى بار. اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىن كەپىلدى اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوسىمشا سىيىمدىلىعى 68 ملن تەك­شە مەتر بولاتىن 2 سۋ قويماسىن سالۋ جوس­پارلانعان. سولتۇستىك وڭىرلەرگە حا­لىقتى قونىستاندىرۋ جۇمىستارى وبلىستا 2016 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بۇگىندە 1،5 مىڭعا جۋىق تۇرعىن، ياعني 302 وتباسى قونىس اۋداردى. جالپى، ەلىمىز بويىنشا قونىس اۋدارعانداردىڭ ىشىنەن تۇركىستان وبلىسىنىڭ ۇلەسى – 30%. ەندى الدىمىزدا وبلىستىڭ وسى كور­سەتكىشتەرىن ەسەلەپ، جولداۋداعى اي­قىندالعان باعىتتاردى ىسكە اسىرۋ مىندەتى تۇر»، دەدى ومىرزاق ەستاي ۇلى.

وڭىردە جۇرگىزىلىپ جاتقان قۇرىلىس نىساندارىنىڭ ساپاسى جانە بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتالۋى باقىلاۋعا الىنعان. مىسالى، وڭىردە Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسى اياسىندا سالىنىپ جاتقان، جاڭا وقۋ جىلىندا پايدالانۋعا بەرىلمەگەن 6 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن كەشىكتىرگەن مەردىگەرلەرگە ەسكەرتۋ جاسالعان. وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەگەنتاي تاجىباەۆ قىركۇيەكتە بەرىلۋى ءتيىس 17 جاڭا مەكتەپتىڭ 6-اۋى مەر­زىمىن­دە تاپسىرىلماعانىن ايتادى. جاۋاپ­تىلار قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن مەكتەپتەردىڭ پايدالانۋعا بەرىلەتىنى تۋرالى ۋادە بەرىپ وتىر. ال وبلىس ور­تا­­لىعىندا سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ۇي­لەر­­دىڭ قۇرىلىسى قارقىندى. تۇركىستان قالا­سىنىڭ شىعىس باعىتىندا ورنالاسقان جاڭا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا جەكە كاسىپكەرلەر ەسەبىنەن بىرنەشە تۇرعىن ءۇي كەشەنى مەن كوتتەدجدى قالاشىقتار، زاماناۋي قوناقۇيلەردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. سونداي-اق جاڭا عيماراتتار مەن كەڭسەلەر بوي كوتەرىپ، ساۋدا، ويىن-ساۋىق ورتالىعى سالىنادى. اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىقتا 12 گەكتار جەردە بوي كوتەرگەن 12 قاباتتى «نۇر-سۇلتان سيتي» تۇرعىن ءۇي كەشەنىندەگى تۇرىك كومپانياسى سالعان ءزاۋلىم ۇيلەردەگى پاتەرلەردىڭ جالپى اۋماعى 160 مىڭ شارشى مەتردەن اسادى. مۇندا 2 مىڭنان اسا وتباسى قونىس تويىن تويلايدى. جاڭا ۇيلەردىڭ الدىندا اباتتاندىرۋ جۇمىستارى قاتار جۇرۋدە. قازىر قۇرىلىسى اياقتالعان بەس ۇيدەگى باسپانالاردىڭ 90 پايىزى ساتىلعان. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىز­دەي، جىل اياعىنا دەيىن جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ۇلەسىن 79%-دان 87%-عا ارتتىرۋ كوزدەلۋدە. اتالعان ينديكاتورلىق كورسەتكىشتى ءۇش جىلدا 99،5%-عا ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا. بيىلعى اۆتوموبيل جولدارى سالاسىن دامىتۋعا بولىنگەن قارجىعا تۇركىستان وبلىسىندا 600-دەن استام نىسان، ياعني 2 مىڭ شاقىرىمعا جۋىق جول مەن كوشە قامتىلعان. ونىڭ جارتىسىنا جۋىعى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولدارعا، ياعني وبلىستىق، اۋداندىق جانە ەلدى مەكەن كوشەلەرىن جاڭارتۋعا باعىتتالعان. ماقتاارال، جەتىساي، كەلەس اۋداندارىندا ۇزىندىعى 50 شاقىرىم جولدار كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋدەن وتكىزىلۋدە. ودان بولەك، وسى اۋدانداردا وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن جالپى ۇزىندىعى 180 شاقىرىمنان اساتىن 11 وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارى جوندەلۋدە. جاقىن كۇندەرى بۇل جولدار تولىقتاي پايدالانۋعا بەرىلەدى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن­دا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ، اۋىل شارۋاشى­لىعىن دا­مىتىپ، جوعارى دەڭگەيدەگى قاي­تا وڭ­دەۋ ءىسىنىڭ جاڭا وندىرىستىك باعىت­تا­رىن قۇ­رۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ قا­جەت­­­تىگىن اتاپ كورسەتتى. وسى ورايدا وبلىس اكىمى حا­لىق­ارالىق Dogus Group ين­ۆەس­تيتسيا­لىق توبىنىڭ باسشىلارىمەن كەز­دەسىپ، ينفراقۇرىلىم مەن حيميا ونەر­كاسىبى سالالارىن دامىتۋعا قاتىستى جوبالاردى تالقىلادى. «تۇركىستان وبلىسى – جاڭا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن وتە ىڭعاي­لى ينۆەستيتسيالىق الاڭ. جەمشوپ، ءسۇت، ەت ون­دىرىسىندە ينۆەستورلارىمىز بار. ءبىز وسى باعىتتاردىڭ ءبىرىن ۇسىنا الامىز. سون­داي-اق جىلىجاي سالۋعا بولادى. ال ينف­را­قۇرىلىم جوبالارىنا كەلەتىن بول­ساق، تەمىر جولدار مەن كوپىرلەر سالۋعا كوز­­قا­راسىمىز وڭ. ءبىز بۇل جوبالاردى قۋا­نا قول­دايمىز»، دەدى ءو.شوكەەۆ. ءوز كەزە­گىن­­­دە تۇرىك ينۆەستورى تۇركىستان ءوڭىرى مەن وب­­لىس ورتالىعىنىڭ ەكونوميكالىق دا­­مۋ با­­­عىتىن جوعارى باعالاپ، بىرقاتار جو­­­با­عا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. تۇر­كىس­تان قا­لا­سىندا قۇرىلعان «ازىق-ت ۇلىك» بەل­دەۋىن دامىتۋ ءۇشىن اتسالىسۋعا نيەت ءبىل­دىردى.

 

تۇركىستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇعىبۇلاۋ

قازاقستان • كەشە

جۇزە ءبىلۋ – ءومىر

قوعام • كەشە

ولكەتانۋشى

قازاقستان • كەشە

كەبەنەك

تاريح • كەشە

ساۋكەلە

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار