مۇڭدى دا ءمانسىز ويدىڭ قۇشاعىنا ءبىر سۇڭگىسەڭىز ءوز قيالىڭىزدىڭ تەڭىزىنەن قونىس ىزدەيسىز. قايدا بارساڭىز دا سول مازاڭ ءومىر, ميمىرت تىرلىك. ءسۇرىنىس-تۇڭىلىستەر, قامىرىق قارا تۇندەر, قىرمىزى تەرىپ قىردا جۇرگەن شاتتىقتى شاق, عۇمىرلىق مايەك الار اياۋلى كەزەڭدەر, البىرت شەشىمدەر, بولبىر ءۇمىت ءبارى-ءبارى تەڭىز جاعاسىنان سىزگە قول بۇلعاپ تۇرعانداي. سونداي بەيمازا ساتتە ءسىزدىڭ جان كۇيىڭىزدى اق قايىڭنان ارتىق تۇسىنەر جان بار ما؟ ارزۋ-مۇڭىڭىزدى اق كوبىك تولقىنداي جاعاعا لاقتىرىپ تاستاعىڭىز كەلەدى. ال ءۇنسىز اق قايىڭ ءبارىن كوتەرۋگە دايىن. ءتىپتى, ءسىزدىڭ ءزىلماۋىر قايعىڭىزدى ارقالاپ عۇمىر كەشۋگە بار.
«جاپىراق-جۇرەك
جاس قايىڭ!
جانىمدى ايىرباستايىن.
سەن ادام بولا باستاساڭ
مەن قايىڭ, بولا باستايىن.
كەلىسەسىڭ بە, جاس قايىڭ».
تاعالى اي استىندا كوك كويلەك وزەننىڭ ەتەگىن ەركىن باسىپ, قۇس جولىنا كوز قاداعان ارۋدىڭ سۇلباسى ەلەستەيدى. قولىندا اقىننىڭ ولەڭى – جاپىراق جۇرەگىندە جازىلماعان حاتتار. ناركەس كوزگە ۇيالاعان بوتانا جاسىن جەل سۇرتۋگە وقتالادى. اق قايىڭعا بايلاعان ورامالى جوعالعان. الدە جەل ۇشىرىپ اكەتتى مە ەكەن؟! وندا ونىڭ ارمان-تىلەگى, دۇعالى ماحابباتى بار ەدى-اۋ. سۇحبات ۇستىندە ءدال وسى كورىنىس ويىما بالالاپ العانداي, «جاس قايىڭ» ءانىنىڭ تاريحىن بۇرىن بىلسەك تە, بۇگىن العاش ەستىگەندەي بولىپ وتىردىق. قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى الماحان كەنجەبەكوۆا اقيىق اقىن حاقىندا جان تولعانىسىن جەتكىزۋدە. ال مەن ادەتتەگىدەي جالعىزدان-جالعىز وي ۇستىندەمىن.
«سول ۋاقىتتا نارىنقولدان قالاعا ءۇش-اق اۆتوبۋس جۇرەدى. سونىڭ بىرەۋىنە ۇلگەرىپ, ءىلىنىپ كەلە جاتقان بەتىم. كولىگىمىز سارىجازدا توقتاعاندا, ارتىنىپ-تارتىنىپ كوپپەن بىرگە مۇقاعالي ماقاتاەۆ تا وتىردى. دوستارى جابىلىپ ءجۇرىپ, ەسىكتەن كىرگىزىپ جىبەرگەنىن كورىپ تۇرمىن. اڭ-تاڭمىن. سول ساتتە قاسىمداعى كىسى ءتۇسىپ, ونىڭ ورنىنا مۇقاڭ جايعاستى. ىشىمنەن وسىنى تىلەپ وتىرعانمىن. مۇقاڭمەن قالاعا بىرگە كەلدىم دەگەن ماقتانىش الديلەپ بارادى. ماعان قاراي جايلاپ بۇرىلدى دا «قايدا وقيسىڭ؟» دەدى. ساسىپ قالدىم, ءبىر جۇتىنىپ بارىپ, بولاشاق ونەر ادامى ەكەنىمدى ايتتىم. «ەەە, ەكەۋىمىزدىڭ يلەگەنىمىز ءبىر تەرىنىڭ پۇشپاعى ەكەن» دەدى دە, يىعىما قۇلاي كەتتى. سودان مۇقاعالي قالاعا دەيىن يىعىمدا ۇيىقتاپ باردى.
اقىن باقيعا اتتانعاننان كەيىن كوپ ۋاقىت تۇسىمە كىردى. ورىندىقتا وتىرعان قالپى كوزىندە جاس ۇيىپ تۇر, ماعان الدەنەلەردى باياندايدى. جۇرەك ارىزىن جەتكىزگىسى كەلەتىندەي...».
مۇقاڭنىڭ مۇڭىنا جان بىتىرگەن ونەر يەسىنىڭ وسىنداي اسەرلى ءاندى ومىرگە اكەلۋى دە تەگىننەن-تەگىن ەمەس سەكىلدى. ەكەۋىن دە الديلەگەن ءبىر – توپىراق, ءبىر – تابيعات-انا. جانىنا تەاتر, جۇرەگىنە ولەڭ بىتكەن. قالاعا جەتكەنىنشە الىپ اقىندى يىعىنا قوندىرعان قارشاداي قىزدىڭ قايسارلىعى قايران قالدىرادى. اقىنعا دەگەن العاۋسىز سەزىمى, قارىنداستىق ءىلتيپاتى, جاسامپاز جىرعا قۇرمەتى ءبىر عانا قارەكەتىنەن كورىنىس تاپقانداي. ءتىپتى «جاس قايىڭ» ءانىنىڭ ومىرگە كەلۋىنىڭ العىشارتىنداي كوڭىلگە نۇر سەبەدى.
«جايماشۋاق كوكتەم مەزگىلى. الاكول اۋدانىنا گاسترولدىك ساپارمەن كەلگەنبىز. ونەر كورسەتىپ بولعان سوڭ, اۋىل حالقى دالاعا داستارقان جايدى. قازان كوتەرىلدى, ەل ۋ دا شۋ. ۇستەل باسىندا جيىلعان جۇرتقا جوپەلدەمەدە ومىرگە جاڭا ءان كەلگەنىن ايتىپ, تۇساۋىن وسىندا كەسپەك نيەتتە ەكەنىمدى جەتكىزدىم. ول كەزدە جاسپىز, جالىنداپ تۇرمىز. ويىمىزدا تۇك تە جوق. قولىما دومبىرامدى الىپ «جاس قايىڭ» ءانىن باستاعانىم سول-اق ەدى, كەنەت توبەمىزگە قارا بۇلت ءۇيىرىلىپ, اپىر-توپىر جاڭبىر جاۋا جونەلدى. حالىق ورنىنان تۇرار ەمەس, اۋەنگە ەلىتىپ بارادى. عاجابى سول, ءان قالاي اياقتالدى جاۋىن دا ساپ تىيىلدى. شاماسى, مۇقاڭنىڭ ىشىندەگى شەر توگىلىپ كەتتى مە دەيمىن. بۇل اقيىق اقىننىڭ ەشكىمگە جەتكىزە الماعان مۇڭىن تابيعاتقا ايتىپ كەتكەن تۋىندىسى. ىشىندەگى زاپىرانى تاسقا اينالعان زار. ءاندى العاش رەت قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى ساعات جىلكەلديەۆ الدەبىر بايقاۋدا ورىندادى. سودان ەل-جۇرتقا كەڭىنەن تارالىپ كەتتى. مەن مۇقاڭنىڭ 15 ولەڭىنە ءان جازدىم, كوبى ءالى جارىققا شىققان جوق», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى حالىق ءارتىسى.
كوزىندە نۇردان گورى اقىل باسىم, جانارىن موماقان مۇڭ قابىزداعان اۆتوردىڭ اۋەزدى ءانى كۇللى مۇقاعاليشىل وقىرمانعا ىستىق. اقىن سول اۋەن بولىپ سويلەيدى. شايىردىڭ سارتاپ ساعىنىشى ومىرگە دەگەن ىڭكارلىگى قونىستانعان. ء«ومىر سۇرەيىك الماسىپ». مۇقاعالي – جاس قايىڭمەن الماسىپ ءومىر سۇرگەن ماڭگى جاسىل بەينە.
ال مەن سول جاس قايىڭنىڭ استىندا تاڭعا دەيىن سۇيگەنىن تەلمىرە كۇتكەن بوزبالا مەن باسقا وشاقتىڭ شامىن جاققان ارۋدى ويلايمىن. ول ەندى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. مۇنى نەگە ايتتى دەمەڭىز, سەبەبى «جاس قايىڭ» ءانى ولاردىڭ ماحابباتىنىڭ ەسكەرتكىشىندەي ەدى.
