قازاقستان • 13 قىركۇيەك، 2021

«ميلليونەر» مومىنجانوۆتار

428 رەت كورسەتىلدى

الماتى مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەاترىنداعى مومىنجانوۆتار وتباسىن ارىپتەستەرى سىرتىنان «ميلليونەر وتباسى» دەپ ازىلدەيدى. ايتپەگەندە شە، ءبىر كاسىپ، ءبىر تەاتر، ءبىر ورتا، ءبىر وتباسى ورتاقتاستىرعان ەرلى-زايىپتى ارتىستەردىڭ ەكەۋى دە تالانتتى، ەكەۋى دە ەڭبەكقور. وتاعاسى بولات مومىنجانوۆ ەلىمىزدىڭ مادەني كەڭىستىگىندە رۋحاني قۇندىلىقتاردى دارىپتەپ جۇرگەن ۇزدىكتەرگە بەرىلەتىن «ساحناگەر» ۇلتتىق تەاتر بايقاۋىنىڭ جۇلدەگەرى بولسا، جۇبايى ۇلبوسىن تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ «ەڭلىكگۇل» سىيلىعىن جەڭىپ العان. تەاتر ونەرىندەگى تالانتتى ارتىستەرگە بەرىلەتىن ەڭ جوعارعى سىيلىقتى ميل­ليون تەڭگەمەن بىرگە ەنشىلەگەن ەكەۋى سودان بەرى ءوز ورتاسىندا «ميلليونەر وتباسى» اتانىپ كەتتى.

بولات تا، ۇلبوسىن دا 2000 جىلى ج.ەلەبەكوۆ اتىنداعى ەسترادا جانە تسيرك كوللەدجىنىڭ «قۋىرشاق جانرى ءارتىسى» ماماندىعىنا وقۋعا بىرگە قابىلدانادى. سەرىك ماقۇلبەكوۆتىڭ شەبەرحاناسىندا شىڭدالعان قىز بەن جىگىت كوللەدجدى تامامداعان سوڭ شا­ڭىراق كوتەرۋگە شەشىم قابىلدايدى. 2003 جىلى سۇلتانعالي شۇكىروۆ­تىڭ بۇيرىعىمەن رەسپۋبليكالىق قۋىرشاق تەاترىنا ءارتىس بولىپ قا­بىل­دانعانىمەن، ءبىر جىل وتپەي-اق «سا­نانى تۇرمىس بيلەگەن» كەزەڭنىڭ تارشىلىعىن بولات تا ءبىر ادامداي تارتىپ، تەاتردى تاستاۋعا ءماجبۇر بولعان ەدى. ون ەكى مىڭ تەڭگەگە وتباسىن اسىراۋ قيىندىق تۋدىرعان سوڭ، امال جوق، تەاترداعى تازا جۇمى­سىن الماتى ارماتۋرا زاۋىتىنداعى قا­راپايىم جۇمىسشىلىققا ايىرباستاپ، قۋىرشاقتارمەن قوش ايتى­سىپ كەتە بارادى. قالا شاعىن اۋدان­دا­رىنداعى كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ ءبىرا­زىندا قولىنىڭ ءىزى قالعانىن بولات بۇگىندە ك ۇلىپ ەسكە العانىمەن، شى­نىقتىرىپ، شىمىر ەتىپ شىعارعان ول ءومىر مەكتەبىن اكتەر ەشقاشان ۇمىت­پاق ەمەس. ەسەسىنە، جاس بوسانىپ وتىرعان ۇلبوسىن ەرىنىڭ ءىزىن الا، قۇنداقتاۋلى بوبەگىن اۋىلداعى اتا-ەنەسىنە تابىستاپ، ءدال وسى تەاترعا جۇمىسقا قابىلدانادى.

بويعا دارىعان ونەر ۇزاق بۇ­عىپ جاتا المايدى. قۇداي سىيلاعان قاسيەتتىڭ قالايدا بۇلقىنىپ، بۇزىپ-جارىپ شىعاتىن ءبىر مەزەتى بولا­دى. الدە ساعىنىش، الدە نامىس ءبارى­بىر جەتەكتەپ اكەلىپ سول ۇلى مۇرات­پەن قايتا تابىستىرادى. كوپقابات­تى ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىندا ءجۇرىپ بولات وسىنى ءتۇسىندى. «ۆ تەاترە «سەزام» حوروشو» دەگەن قىزىلدى-جاسىل جارنامانى قۇلاعى شالعانىمەن كوز توق­­تاتىپ قاراماعان ەكەن، جاڭا جىل قار­ساڭىندا جۇمىسى حانبازارداي قاي­ناپ، ءبىر اي بويى تىنباستان با­لالارعا ناعىز مەرەكەلىك ونەر ءجار-­
­­مەڭكەسىن ۇسىناتىن «سەزام» تەاترى شا­قىرعاندا، ساحنانى ساعىنىپ، قۇ­لازىپ جۇرگەن بولات ويلانباستان قۇ­رىلىس الاڭىنان تىكە وسىندا تارتتى. «سەزامنىڭ» ۇزەڭگىسىنە اياعىنىڭ ىلىنگە­نى سول، تاياق تاستام جەردە ءبىر كەزدە ءوزىنىڭ تۇساۋىن كەسىپ، تۋعان ۇيىندەي بولعان جىلى ۇياسى – قۋىرشاق تەاترى قۇشاعىن اشىپ، قول بۇلعاپ تۇردى...

كىشكەنتاي كورەرمەندى قۋانتۋ، اسەرگە بولەۋ تۇككە تۇرمايتىن تىرلىك، جاي عانا ونەر دەگەن ادام قاتەلەسەدى، بالدىرعانداردىڭ بابىن ءبىلۋ، ونىڭ تانىمىنا لايىق تىلمەن جانىن باۋ­راپ، تاڭىرقاتۋ – وتە قيىن جۇمىس. «بۇلار نە تۇسىنەدى دەيسىڭ؟» دەپ رولى­نە ءجۇردىم-باردىم قاراپ، دايىندىق­سىز ساحناعا شىققاندى انيمەنىڭ الۋان ءتۇرىن كورىپ ادام بولىپ كەلە جاتقان كىشكەنتاي بالدىرعاندار ءبىر رەت تە كەشىرە الماق ەمەس. ءتىلىن بۇ­راپ تالپىشتەنە سويلەپ، قۋىرشاقتى قي­مىلداتسا بولدى، بالا ەسى شىعا قۋا­نىپ سالا بەرەدى دەگەن كەشەگى تۇسى­نىك كەلمەسكە كەتتى. سەبەبى بۇگىنگى قۋىر­شاقتاردىڭ ءتۇرى دە، تۇرپاتى دا باس­قا. ەندەشە بۇگىنگى قۋىرشاق تەاترى ءارتىسىنىڭ جۇمىسى دا كەشەگىدەن كۇر­دە­لىرەك، وزگەشە ارناعا اۋىسقان. كە­يىپكەرىنىڭ داۋىسىن، قيمىلىن ءدال كەلتىرۋ ءوز الدىنا، سپەكتاكلدىڭ باسىنان اياعىنا دەيىن وقيعاعا بايلا­نىس­تى قۋىرشاقتى ىلەستىرە جۇرگىزۋ وڭاي شارۋا ەمەس. قۋىرشاقتى قوزعالىسقا كەلتىرەتىن ءجىپتى ون ساۋساعىنىڭ ءار بۋىنىنا وراپ الىپ، ولاردى شاتىستىرىپ الماي، ات بولىپ شاۋىپ، ونىڭ ۇستىندەگى ادامىنا ءان سالدىرىپ، وعان قوسا قاس-كىرپىگىن ويناتىپ، ول از بولسا، اتىنىڭ تىزەسىن بۇك­تى­رىپ، قۇلاتىپ، قايتا تۇرعىزىپ، ءبىر مەز­گىلدە بىرنەشە قيمىل جاساتىپ، قۋىر­شاققا جان ءبىتىرۋ ءۇشىن ەرەكشە تالانت كەرەك. بولاتتى رەجيسسەر جۇل­دىزبەك جۇمانباي ساحنالاعان بەلگىلى ونەرتانۋشى ەركىن جۋاسبەك­تىڭ «توبا» اتتى سپەكتاكلىندەگى مىسىق­تىڭ رولىنەن كورگەنىمىزدە، ءارتىستىڭ قيالى جۇيرىك، شەبەرلىگى مىقتى بولسا، كەز كەلگەن ماق ۇلىقتىڭ مىنەزىمەن ادام جانىن اسەرگە بولەپ، جاماننان جيرەنتىپ، ىزگىلىككە ۇيرەتۋگە بولادى ەكەن-اۋ دەپ وي تۇيگەنىمىز ەسىمىزدە.

بولاتتىڭ مىسىعى، ايىبى ماقۇ­لىق دەمەسەڭ، ارنايى ءسوز ەتۋگە تۇرا­تىن ايرىقشا وبراز. بۇل وبراز ءاردا­يىم ۇلكەن بۋىن كورەرمەننىڭ كوز ال­دىندا تۇراتىن «پروستوكۆاشينو­داعى» ۇشەۋدىڭ قىزىقتارى تۋرالى ايگىلى كەڭەستىك ءمۋلتفيلمدى ەسكە سا­لادى. سۇيكىمدى بالانىڭ جانىندا­عى ءۇي شارۋاسىنا ۇقىپتى مىسىقتى ۇمىتۋ مۇمكىن بە؟ گازەت اكەپ، ەسىك قاققان پوشتاشى پەچكينگە «بۇل كىم؟» دەگەن ءبىر سۇراعىن بەس قايتا­لاپ قويىپ، اياعىندا تالدىرىپ تۇسىرە­تىن كىشكەنتاي تورعايدىڭ جانىندا­عى ماتروسكين دەگەن پىسىق مىسىق­تىڭ داۋىسى قۇلاقتا ماڭگى جاتتالعان. سون­داعى مىسىقتىڭ ءسوزىن ولەگ تاباكوۆ دەيتىن ورىس كينوسىنىڭ ەڭ مىقتى اكتەرى دىبىستاعانىن كەيىن بىلدىك، الايدا مىناۋ بولاتتىڭ قازاقشا ساي­راپ تۇرعان مىسىعىنىڭ تاباكوۆ دى­بىستاعان سول تارعىلدان ءبىر مىسقال كەم­دىگى بولساشى؟! عايىپتان تايىپ ءبىر قۇدىرەتتىڭ كۇشىمەن مىسىق بىت­كەنگە ءتىل ءبىتىپ، ادامشا تىرلىك ەتۋدى باستاسا، ولار ءسوزسىز بولاتتىڭ ءمىنسىز كەيىپتەۋىندەگى اياعىن جاي باسىپ كە­رىلگەن مونتانى، يەسىنە ەركەلەۋدى جاق­­سى بىلەتىن، ءوز-وزىنە كوڭىلى تولعان توق­مەيىل مىنەزدى مىسىققا ۇقسار ەدى. بولات وسى وبرازىمەن-اق بالالىق شا­عىن ساعىنعان ادامدى قۋىرشاق تەاترىنا ىنتىق ەتىپ، كەلەسى ساحنا­لىق قويىلىمعا ىقىلاسپەن ورالۋعا مىندەتتەپ قويعانىن ءوزى دە بىلگەن جوق. مىسىقتىڭ رولىمەن-اق مومىنجا­نوۆ تەاتردىڭ تالاي جۇلدەسىن جەڭىپ الىپ، قۋىرشاقتىڭ قۇدىرەتتى كۇشكە يە ونەر ەكەنىنە كوپشىلىكتى سەندىرىپ ءجۇر.

قۋىرشاق تەاترىنىڭ ءارتىسى بولۋ­دىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. ءجيى شا­قى­راتىن قۋىرشاق تەاترىنىڭ ساحنا­سىنداعى سپەكتاكلدى تاماشالاپ وتى­­رىپ «جانسىز قۋىرشاقتىڭ ويى­نىنا ەكى سانىن شاپاقتاپ شاتتاناتىن بالانى وسىنشاما كول-كوسىر اسەرگە بولەيتىن نە قۇدىرەت؟» دەگەن سۇ­راقتى ءجيى قويۋعا تۋرا كەلەدى. اقى­رى تاپقانداي دا بولدىق. قۋىرشاق­تىڭ جانى – قۋىرشاق جۇرگىزۋشى ءارتىستىڭ قولىندا ەكەن. ويتكەنى ساحنادا ماتادان تىگىلگەن، تەمىردەن يىل­گەن، اعاش­تان جونىپ جاسالعان ءتۇرلى قۋىر­شاقتى قيمىلداتىپ، سويلەتىپ تۇرعان قارا كيىمدى ۇلكەن ادامنىڭ مۇلدە بايقالمايتىنىن، بىراق كو­رەر­مەننىڭ بار زەيىنى جانىنداعى ادامعا ەمەس، قۋىرشاققا عانا اۋاتىنىن تالاي رەت اڭدادىق. بۇل ءسىرا، قۋىرشاق جۇرگىزۋشىنىڭ مۇمكىندىگىن­شە قاراپايىم ءارى شىنايى قوزعالىس جاساعان شەبەرلىگىنە بايلانىستى بولۋى كەرەك. ءارتىس قۋىرشاقتى باس­قارمايدى، كەرىسىنشە، ونىمەن بىرى­گىپ، ءبىرتۇتاس بەينەگە اينالىپ كەتەدى. بو­لات بەينەلەگەن سوتقار بۇزاۋ، الاد­دين، كاشتانكا، ورىس ەرتەگىلەرىن­دەگى تولىپ جاتقان قاسقىر، ەشكى، اتەش، باقا، ارىستان، كەرىك سەكىلدى اڭ-قۇس­تىڭ رولدەرى وسى سوزىمىزگە دالەل. بولات بۇگىندە تالاي جىلعى تاجىريبە­سىن شاكىرت تاربيەلەۋ ىسىنە ارناپ، ت.جۇر­گەنوۆ اتىنداعى ۇلتتىق ونەر اكادە­مياسىنان جاڭادان اشىلعان «قۋىرشاق ءبولىمى» كافەدراسىندا ساباق جۇرگىزە باستادى.

اكتەر الدىمەن ءوزىن شىڭداپ، ونە­رىن شىن جەتىلدىرە السا عانا شەبەرلى­گىن قۋىرشاققا بەرە الادى. جاراتى­لىس زاڭى سونداي، ومىردە دە ءار ادام­نىڭ بولمىسىنا زەر سالا قاراعاندا، ونىڭ جۇزىنەن الدەبىر جانۋاردىڭ، اڭنىڭ، قۇستىڭ سۇلباسى ەلەس بەرىپ، بويىندا وسىلارعا ءتان مىنەزدىڭ بۇعىپ جاتاتىنىن بايقاۋعا بولادى. ءبىر ادامنىڭ تابيعاتىنا قوياننىڭ قورقاقتىعى ءتان، ءبىرى تۇلكى سەكىلدى ايلاكەر، ءبىرى ايبارلى ارىستاننىڭ مىنەزىمەن كوش باستاپ، تاعى ءبىرى جان-جاعىن جىلان سەكىلدى زاھار تىلىمەن جايپاپ جاتادى. ءبىر ادام جىلقى مىنەزدەس، ءبىرى تىشقان كەيىپتەس. ادام بويىنداعى وسى قاسيەتتىڭ ءبارى قۋىرشاق تەاترىن­دا الاقانعا سالعانداي انىق كورىنىس تابادى، سەبەبى ساحنادا جار­قىراي كورىنەتىن وسى شىندىق، ەڭ الدىمەن، بولات پەن ۇلبوسىن سەكىلدى اكتەر­لەردىڭ شەبەرلىگىنەن تۋىندايتىنى راس.

بۇرىنعىداي ەمەس، بۇگىنگى قۋىر­شاق تەاترىنىڭ باعىتى، تاقىرى­بى تۇتاس وزگەرىپ، ۋاقىت تالابىنا وراي كوپقىرلى، سان سالالى قىزمەت اتقا­را الاتىنىن ايقىن دالەلدەپ وتىر. زامان سۇرانىسىنا ساي قۋىرشاقتار دا ەرتە «ەسەيىپ»، بالالارعا عانا ەمەس، بارلىق جاستاعى كورەرمەنگە تار­تىمدى بولا ءتۇستى. قازىر الماتى قۋىرشاق تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىندا بالالار سپەكتاكلدەرىنەن بولەك، كەشكى مەزگىلدە وينالاتىن «+18» مارتەبەسىندەگى درامالىق قويىلىمدار كوبەيىپ كەلەدى. «مەدەيا»، «رومەو مەن دجۋلەتتا»، «ماكبەت» سياقتى جاڭاشىل تەاتر رەجيسسۋراسىمەن ساح­نالانعان سپەكتاكلدەردە دە بولات باستى رولدەردە ويناپ، درامالىق جانردا دا قامشى سالدىرمايتىن دارا جۇيرىكتىڭ ءوزى ەكەنىن كورسەتتى. ياسون، ماكبەت سەكىلدى تەرەڭ پسيحولوگيزمگە قۇرىلعان كۇردەلى ءرولدى كاسىبي دراما ارتىستەرىنەن ءبىر مىسقال كەم ويناماعان بولاتتى مۇنداي امپلۋا­دا قۋىرشاق ءارتىسى دەپ ەشكىم ويلامايدى دا.

بولاتتىڭ ومىردەگى جارى، ءتورت با­لاسىنىڭ اناسى ۇلبوسىن مو­مىن­جانوۆا دا تەاتردىڭ وتە تالانت­تى، بەساسپاپ ارتىستەرىنىڭ ءبىرى. قاي رولدە ويناسا دا يكەمدىلىگىمەن، ەپتىلىگىمەن دارالانىپ تۇرادى. ۇلبوسىننىڭ اني­ماتورلىق قىرى دا ارىپتەستەرى اراسىندا ابدەن مويىندالعان. سپەكتاكل كەزىندە بالالاردى ساحناداعى ويىن­عا تارتىپ، ولاردى ەلىكتىرىپ، ينتەراكتيۆ­تى قارىم-قاتىناس ورناتۋدىڭ شەبە­رى. ەكى ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن، ۇنەمى شى­عارماشىلىق ىزدەنىستە جۇرەتىن ۇلبوسىن بالالارعا ارنالعان ورىس­شا، قازاقشا سپەكتاكلدەردىڭ بارلىعىن­دا بەلسەندى جۇمىس جاسايدى. «قى­زىل تەلپەك»، «سۇعاناق ەشكى»، ء«ۇش تو­راي»، «سوتقار بۇزاۋ»، «اتامەكەن»، ورىس حالىق ەرتەگىلەرىندە ماشا، تۇلكى، مىسىق، «ارىستاننىڭ ۇرەيىن قالاي ەمدەيمىز» قويىلىمىندا بونگو-تون­گو، ء«الادديننىڭ سيقىرلى شامىندا» جىن بولىپ، كوتەرگەن تاقىرىبى، يدەياسى ءارتۇرلى ەرتەگىلەردە بالعىن كو­رەرمەندەردىڭ وي-قيالىنىڭ دۇرىس قالىپتاسۋى ءۇشىن بارىن سالادى.

قۋىرشاق تەاترى ساحناسىنىڭ سەر­­كەلەرى بولسا دا، ماقتاندى جانى قالامايتىن، بەتەگەدەن بيىك، جۋسان­­نان الاسا بولۋدى ءومىر ءسۇرۋ ۇستا­نى­مى­نا اينالدىرعان بولات پەن ۇلبو­سىن قا­را­پايىم، كىشىپەيىل مىنەزبەن-اق كوپ ءىس تىندىرىپ، كوز­قاراسى مەن تانىم كوكجيەگى ەندى قا­لىپتاسىپ كەلە جاتقان جاس وسكىندى ادامگەرشىلىككە تاربيەلەپ، ولارعا دۇرىس ءومىر ءسۇرۋدىڭ قۇندىلىقتارىن ۇيرەتۋ ءۇشىن جان­تالاسا ەڭبەك ەتۋدەن ەش جالىققان ەمەس. وسىنداي تا­لانتتى ارتىستەر جاسا­عان وبرازدان ءبىر بالانىڭ جۇرەگىنە ىزگىلىك ءدانى ەگىلىپ، قوعامعا قىزمەت ەتەتىن جاق­سى ادام بولىپ قوسىلسا، بۇل قۋىر­شاق تەاترىنىڭ تەڭدەسسىز جەڭىسى بولماق.

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

ايماقتار • بۇگىن، 09:35

كوروناۆيرۋستان 9 ادام قايتىس بولدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

الماتى وبلىسى «قىزىل» ايماققا ءوتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:15

سپورت جاڭالىقتارىنا شولۋ

سپورت • بۇگىن، 09:07

ساراننىڭ ۇزىن ساكىسى

قازاقستان • بۇگىن، 09:05

كوبەلەكتەر كورمەسى

ونەر • بۇگىن، 09:04

قارسىلاستار انىقتالدى

سپورت • بۇگىن، 08:59

ءجاۋدىر انا

تانىم • بۇگىن، 08:56

فيزيكالىق ۋران قورىنا قاتىسادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:46

543 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:44

باسقا باسىلىمدارعا شولۋ

الەم • بۇگىن، 08:41

ءۇش جىلدىق بيۋدجەت ماقۇلداندى

ساياسات • بۇگىن، 08:25

اقىل الىبى

رۋحانيات • كەشە

شىعىستانۋدىڭ بيىك شىنارى

ايەل الەمى • كەشە

بەيقامدىق بەلەڭ الىپ تۇر

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇلكەن قالادا اداسۋ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار