ادەبيەت • 01 قىركۇيەك، 2021

اقسەلەۋدىڭ اسىل مۇراسى

216 رەت كورسەتىلدى

ەلورداداعى قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇلتتىق ارحي­ۆىند­ە كور­­نەكتى جازۋشى، عيب­راتتى عا­لىم، مەملەكەتتىك سىي­­لىقتىڭ لاۋ­­رەاتى اقسەلەۋ سەيدىم­بەك­تىڭ جە­كە قورىنداعى ارحيۆ ماتە­­ريا­ل­­­­-
دارىنان قۇراس­تىرىلعان «اق­سە­­لەۋدىڭ اسىل مۇراسى» اتتى قۇجات­تار جي­نا­عى تانىستىرىلدى.

مازمۇندى ءىس-شاراعا مادە­نيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ارحيۆ ىس­تەرى جانە قۇجاتتامانى باسقارۋ كومي­تە­تىنىڭ توراعاسى قۋات بوراش، بەلگىلى قالام­گەرلەر، مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتتارى نەسىپبەك ايت ۇلى مەن الى­بەك اسقاروۆ، «ەگەمەن قازاق­ستان» رەس­پۋب­ليكالىق گازەتى» اكتسيو­نەرلىك قوعا­مىنىڭ باسقارما تور­اعاسى دارحان قىدىرالى، ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرا­­زيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرو­فەسسورى زاداش دۇكەن­باەۆا، قۇجات­تانۋشى عالىم ­مير­بولات جاقىپوۆ جانە ارحيۆ ماماندارى قاتىستى.

ايتۋلى شارا بارىسىندا ۇلتتىق ­ارحيۆ ديرەكتورى ساعيلا نۇرلانوۆا ج­ا­زۋ­شىنىڭ تۇلعالىق قاسيەتىن ءار قى­­رى­­­نان تانۋدا – ارحيۆ قۇجات­تا­­رى­نىڭ ما­ڭى­­زى زور ەكەندىگىنە توقتالا كە­­لىپ: «اقسەلەۋ الەمى – قازاق الەمى، ون­­داي تۇلعا سيرەك تۋادى. ار­داقتى ازا­­مات­تىڭ سانالى عۇ­مىرى، ماقسات-مۇد­­دەسى ۇلتقا قىزمەت ەتۋ­مەن ءوتتى. اقسەلەۋ سەيدىمبەك – ۇلت رۋ­حانيا­تى مەن مادەنيەتىن دامىتۋعا ول­شەۋ­سىز ۇلەس قوسىپ، تاريحتا وشپەس ءىزىن قالدىردى»، دەدى. ودان كەيىن ءسوز ال­عان نە­سىپبەك ايت ۇلى مەن الىبەك اس­قاروۆ قابىر­عالى قالامگەر تۋرالى قىزىقتى ەستەلىكتەرىمەن بولىسسە، «ەگە­مەن قازاقستان» رەسپۋب­ليكا­لىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما تور­اعاسى دارحان قىدىرالى تۇعىرلى تۇل­عا­نىڭ قۇندى ەڭبەكتەرى جا­يىندا پارا­ساتتى ءسوز ءوربىتتى.

اقسەلەۋ اعانىڭ الداعى سەك­سەن جىل­دىق مەرەيتويىنا ارناپ وقىر­مان­عا جول تارتقان جيناققا سىر­باز سۋ­رەت­­كەردىڭ كوزى تىرىسىندە ءوز قو­لى­مەن تاپ­سىرعان قولجازبالارىنىڭ تۇپ­نۇس­قاسى، سيرەك كەزدەسەتىن جەكە قۇجاتتارى توپ­تاستىرىلعان. كىتاپ التى بولىمنەن تۇرادى. ماسەلەن، ءبى­رىنشى بولىمگە، تالانتتى تۇلعانىڭ «جەكە قۇجاتتارى» جيناقتالسا، ەكىن­شى بولىمگە «حاتتارى» بەرىلگەن. جال­پى، دارابوز ازاماتتىڭ ارحيۆىندەگى قۇجات قورىندا 1961-2009 جىلدار ارالىعىنداعى 700-گە جۋىق حاتى جي­ناقتالعان. سونىڭ ىشىنەن كى­تاپقا ءا.مارعۇلانعا، ش.مۇرتازاعا، م.ما­عاۋينگە، ت.ساعيتوۆكە، ي.تاس­ما­­عام­­بەتوۆكە جانە قالامداس دوستا­رى­نا جازعان حاتتارى ىرىكتەلىپ الىن­عان. ونداعى سۋرەتكەردىڭ ءسوز شەبەر­لىگى مەن پاراساتتى ويلارى كىم-كىم­دى دە قىزىقتىرادى. اقسەلەۋ اعا­نى حال­قىمىز تاماشا جازۋشى، كور­نەك­تى عا­لىم دەپ عانا ەمەس، ەتنوگراف رەتىندە دە جاقسى بىلەدى. سوندىقتان جيناقتاعى ءۇشىنشى ءبولىم – «ەتنوگرافيالىق جاز­بالار» دەپ اتالادى، قولجازبا «سالت-ءداستۇر كورى­نىستەرى»، «ۇعىم»، «تۇ­سىنىك»، «ىرىم»، «اس قامى – ادام قامى»، «قازاقتىڭ ۇلتتىق ويىن­دارىنا قاتىستى»، ء«تورت ت ۇلىك»، «تا­بيعات – انا» دەپ قور يەسى­نىڭ ءوزى توپ­تاپ، جىكتەۋى بويىنشا ەنگى­زىل­گەن. ءتورتىنشى بولىمگە اۆتور­دىڭ ق.سات­باەۆ، ش.ءۋالي­حا­نوۆ، ءا.مارعۇلان، سەكىلدى ارداقتىلار تۋرالى تول­عاۋ­لارى مەن قالامداس دوستارى تۋ­را­لى جازعان دۇنيەلەرى ەنسە، بەسىن­شى بو­لىمگە 1959-1969 جىلداردا گا­زەت-جۋر­نالدا جاريالانعان ءتۇرلى تا­قى­رىپ­تاعى ماقالالارى مەن كور­كەم شى­عار­مالارىنىڭ قولجازبالارى بە­رىلگەن. ال التىنشى بولىمگە زامان­داستارى مەن جاقىن دوستارىنىڭ سا­عى­نىشپەن جازعان ەستەلىكتەرى مەن جازۋ­شىنىڭ ايشىقتى فوتوسۋرەتتەرى جيناقتالعان.

سونىمەن قاتار رۋحاني جىلىلىققا تولى كەشتە حالىقارالىق «شابىت» فەستيۆالىنىڭ گران-پري جۇلدەگەرى دو­سىم ماقسۇتوۆ اسىل اعانىڭ جەكە قورىن­داعى نوتاعا تۇسىرگەن كۇيلەردى كۇم­بىرلەتىپ، جاس اقىن قابيدەن قۋا­نىشباي ۇلى قا­لامگەرگە ارناعان ولەڭىن وقىدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

جاس ساراپشىلار تالداۋى

ساياسات • كەشە

كەتىگىن تاپقان كاسىپورىن

ەكونوميكا • كەشە

ايان تۋرالى بايان

رۋحانيات • كەشە

ۇزدىكتەر انىقتالدى

فۋتبول • كەشە

ايازداعى اپات

ايماقتار • كەشە

ارحەولوگ اسۋلارى

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار