ەكونوميكا • 30 تامىز، 2021

قاراشىعاناق: ەل ەرتەڭىنە باعىتتالعان ستراتەگيا

288 رەت كورسەتىلدى

«قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ ب.ۆ.» حالىقارالىق كونسورتسيۋمى باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ەڭ ءىرى قاراشىعاناق مۇناي-گاز كوندەنساتتى كەن ورنىن 20 جىلدان بەرى يگەرىپ كەلەدى. ونىڭ قۇرامىنا Royal Dutch Shell، Eni، Chevron، LUKOIL جانە «قازمۇنايگاز» اق سەكىلدى الەمنىڭ جەتەكشى كومپانيالارى كىرەدى.

1997 جىلدان سەرىكتەس كومپانيالار جوبانى دامىتۋعا شامامەن 28 ملرد اقش دوللارىن ينۆەستيتسيالادى. 2021 جىلدىڭ سوڭعى التى ايىندا عانا كەن ورنىندا تۇراقتى جانە تۇراقسىز سۇيىق كومىرسۋتەكتەر، ەكسپورتقا ارنالعان شيكى گاز جانە وتىن رەتىندە پايدالانۋ ءۇشىن تازارتىلعان گاز تۇرىندە 73 ملن باررەلگە جۋىق مۇناي ەكۆيۆالەنتى ءوندىرىلدى. سونىمەن قاتار رەزەرۆۋارعا شامامەن 5 ملرد تەكشە مەتر شيكى گاز ايدالدى، بۇل وندىرىلگەن گازدىڭ 48،4% -دى قۇرايدى.

كەن ورىندارىندا ءوندىرۋ سورەسىن ۇزارتۋ، گازدىڭ ءوندىرىس شەكتەۋلەرىن الىپ تاستاۋ جانە گازدى ايداۋدىڭ ءتورتىنشى كومپرەسسورىن ورناتۋ بويىنشا جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. قاراشىعاناقتا ءوندىرىستىڭ ەڭ كوپ كولەمىن ساقتاۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن 5-ءشى ينفراقىزىل قۇبىرى پايدالانۋعا بەرىلدى.

كەن ورنىندا قورشاعان ورتانى قور­عاۋدىڭ ەڭ جوعارى ەكولوگيالىق ستان­دارت­تارى ساقتالۋدا. اتموسفەراعا شىعارىن­دى­لار، اعىندى سۋلار اعىزۋ، قالدىقتاردى جويۋ جانە وڭدەۋ، سونداي-اق اتموسفەرالىق اۋانىڭ، توپىراقتىڭ، جەرۇستى جانە جەر­اس­تى سۋلارىنىڭ جاي-كۇيى ۇنەمى باقى­لا­نادى. قپو قورشاعان ورتانى قورعاۋ شارالارىنا 437 ملن دوللار ينۆەستيتسيالادى. ناتيجەسىندە 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا قاراشىعاناقتاعى گازدى پايدالانۋ كوەففيتسيەنتى 99،94%-دى قۇرادى، بۇل – الەمدىك دەڭگەيدەگى جەتىستىك. كومپانيا پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن ازايتۋدىڭ جانە ءوندىرىستىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ۇزاق مەرزىمدى جوسپارىن ازىرلەۋدە.

قازاقستاندىق بيزنەستى قولداۋعا ماڭىزدى ستراتەگيا باعىتتالعان. جوباعا وتاندىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەر وندىرۋشىلەرى قاتىسادى. ولارعا جەتەكشى شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ تاجىريبەسى مەن تەحنولوگياسىن ۇيرەنۋگە ايرىقشا مۇم­كىندىك بەرىلەدى. قپو كومەگىمەن بىر­لەس­كەن كاسىپورىندار قۇرىلىپ جاتىر، سونىڭ ناتيجەسىندە وتاندىق زاۋىتتار مۇناي-گاز ونەركاسىبى ءۇشىن بۇرىن شەتەلدەن اكەلۋگە تۋرا كەلەتىن جوعارى دالدىك­تەگى قوندىرعىلار شىعارۋدى يگەرۋدە. وسىلايشا، جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتادى، ولاردىڭ وندىرىستىك الەۋەتى كەڭەيەدى. وندىرىستە ۇزاق مەرزىمدى تاپسىرىستار بولعاندىقتان، ولار جابدىقتارىن جاڭارتۋعا، جۇمىسشى­لاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ءونىمنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇگىنگى تاڭدا قپو جوبالارىنداعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسى 72%-دان نەمەسە اقشالاي تۇردە 296 ملن دوللاردان استى.

قاراشىعاناقتى يگەرۋگە مىڭداعان وتاندىق ماماندار اتسالىسۋدا. بۇگىندە كەن ورنىنداعى ينجەنەرلەر مەن تەحني­كالىق قىزمەتكەرلەردىڭ 98 پايىزى – قازاق­ستاندىقتار. جەرگىلىكتى قىزمەت­كەر­لەر باسقارۋ توبىنىڭ 84%-ىن قۇرايدى. قپو ماماندارى قازاقستاندىق قىز­مەتكەر­لەرگە كاسىبي وسۋگە جانە بىلىك­تىلىگىن ارت­تىرۋعا كومەكتەسەدى.

كونسورتسيۋم باتىس قازاقستان وبلى­سىن­داعى جول، كوپىر، اۋرۋحانا، مەكتەپ، بالاباقشا، سپورت كەشەندەرى مەن مادەنيەت ۇيلەرىنىڭ قۇرىلىسىنا ينۆەستيتسيا سالۋدى جالعاستىرۋدا. بيىل كومپانيا باتىس قازاقستان وبلىسى قازتالوۆ اۋدانى جالپاقتال جانە تەرەكتى اۋدانىنىڭ پودستەپنوە اۋىلدارىنداعى ەكى جاڭا سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنىن ىسكە قوستى. بۇل قپو باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋ جوسپارلارىنا قوسقان ۇلەسى. ايماقتىڭ الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جوبالارىنا 439 ملن دوللار جۇمسالدى.

بۇگىندە الەمدىك مۇناي نارىعىندا كورو­ناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى كۇردەلى جاعداي قالىپتاسىپ وتىر. وسىعان قاراماستان قپو وندىرىستىك قىزمەتى جوسپار بويىنشا جۇرۋدە جانە بارلىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى. ءتيىمدى ناتيجەگە تەك كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ، مەردىگەرلەردىڭ، قپو مەن ايماقتىق مەنەدجمەنتتىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرى ارقىلى قول جەتكىزۋگە بولادى. COVID-19 پاندەمياسى باستالعاننان بەرى قازاقستاننىڭ ساياساتى مەن ددۇ ۇسىنىمدارىنا تولىق سايكەس كەلەتىن ارەكەت ەتۋ جوسپارى مەن ستراتەگياسى ازىرلەندى. ولار ەڭ الدىمەن قىزمەتكەرلەر مەن مەردىگەرلەرگە قامقورلىق جاساۋعا، ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا قارسى تۇرۋعا جانە تاۋەكەلدى باسقارۋعا باعىتتالعان. بۇل رەتتە كومپانيا باسشىلىعى ىندەتپەن كۇرەستە جەرگىلىكتى حالىققا دا كومەكتەسەدى. قپو ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۆاكتسينالاۋ ەرىكتى قاتىسۋىن ىنتالاندىرۋ ارقىلى ۇكىمەتتىڭ COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالاۋ باعدارلاماسىن قولدايدى.

ءبورلى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحاناسىندا جەدەل مەديتسينالىق كومەكتى جاقسارتۋ باع­­دار­لاماسى اياسىندا قپو قولداۋىمەن 2021 جىل­دىڭ ماۋسىمىندا رەانيماتسيا مەن كت پا­لاتالارىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن جا­ڭا قا­بىلداۋ-دياگنوستيكا ءبولىمى اشىلدى.

كومپانيانىڭ نەگىزگى رەسۋرسى – جاقسى ۇيلەس­تىرىلگەن كاسىبي كوماندا. ەڭ جاق­سى نا­تي­جەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن دەنساۋ­لىققا، قاۋىپ­سىزدىككە جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋعا، سونداي-اق ەكونوميكالىق تيىمدىلىكتى بارىنشا ارتتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.

بيىل قپو ءۇشىن دە، بۇكىل ەل ءۇشىن دە ەرەكشە جىل بولدى. جوبانىڭ تاريحى ەگە­مەندى قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىمەن تى­عىز بايلانىستى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىل­­دىق مەرەيتويى – بۇل كەن ورنىنىڭ كو­مان­داسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىمەن بىرگە ۇزاق جولعا ساپار شەگۋ كەزەڭىندەگى ما­ڭىز­دى كەزەڭ. ونىڭ جەتىستىكتەرى – ەل­دە قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ نا­تي­جەسى. قپو باسشىلىعى ارقاشان قازاق­ستان­نىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارىمەن ءوزارا ءتيىمدى ۇزاق مەرزىمدى سەرىكتەستىك قا­عي­داتتارى بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا جانە وبلىستىڭ جالپى قا­زاقس­تان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇراقتى ەكو­نو­مي­كالىق دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسا وتىرىپ، قاراشىعاناق كەنىشىنىڭ وراسان زور الەۋەتىن تولىق يگەرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ۇمتىلادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تالانتتى انشىگە تاعزىم

ونەر • بۇگىن، 19:30

ۇقساس جاڭالىقتار