ەرتە داۋىردەن بىزگە جەتكەن ەرلىك جىرىندا بابالارىمىزدىڭ ەل مەن جەر ءۇشىن نامىسىن تۋ ەتكەن باتىرلىعى ايشىقتى سۋرەتتەلگەن. بەلگىلى ادەبيەت زەرتتەۋشىلەرى العاشىندا جىر سيۋجەتى اڭىز تۇرىندە تۋىپ, بەرتىن كەلە ەپوسقا اينالعانىن ايتادى. ال كورنەكتى عالىم اۋەلبەك قوڭىراتباەۆ قۇندى مۇراداعى ونوماستيكالىق اتاۋلاردىڭ سىرىنا تەرەڭ بويلاپ, جىر جەلىسىنىڭ كەيبىر نۇسقالارى سىر بويىندا تۋعان دەگەن تۇجىرىم جاساعان.
ال ءبىزدى كونە جىرعا ۇڭىلدىرگەن نە سەبەپ دەسەڭىز, ول كورنەكتى قىلقالام شەبەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اعىمسالى دۇزەلحانوۆتىڭ «قامبار باتىر» تۋىندىسى. وسى ەڭبەگىندە سۋرەتشى قامبار باتىردىڭ ايبىندى بەينەسى مەن جىر سيۋجەتىن ءتۇرلى بوياۋ سىرىمەن كوركەم ۇيلەستىرە بىلگەن. اسىل ەردىڭ اتويلاعان رۋحىن كورىپ, كۇش-جىگەرىڭىز تاسيدى. كارتينانىڭ كومپوزيتسيالىق قۇرىلىمى دا ءساتتى شەشىمىن تاپقان.
ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرىندە ەشكىمگە ۇقسامايتىن قولتاڭباسى بار اعىمسالى اعامىز وسى سالانىڭ ءبىراز جانرىندا ءونىمدى ەڭبەك ەتىپ, تۇعىرلى تۋىندىلاردى ومىرگە اكەلدى. اسىرەسە ونىڭ كەسكىندەمە باعىتىندا سالعان ەڭبەكتەرىنىڭ ءوزى – ءبىر توبە. ماسەلەن, وسى جانردىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتكەن «التىن سارباز», «تۇركىستان», «ورداباسى», «كوروعلى», «وعىز حان» كارتينالارىنداعى كوركەمدىك قانا ەمەس, تاريحتى بوياۋ تىلىمەن سويلەتكەن شەبەرلىگى ءتانتى ەتەدى. ال تاريحي تۇلعالارىمىزدى بەدەرلەگەن «ابىلاي حان», «ابىلقايىر حان», «ايتەكە بي», «قازىبەك بي», «تولە بي», «قورقىت» سەكىلدى پورترەتتەر سەرياسىنداعى شىنايىلىققا تامساناسىز.
سونداي-اق دۇزەلحانوۆتىڭ بەينەلەۋ ونەرىمىزدەگى ايەل بەينەسىن اسەم بەدەرلەگەن ەڭبەكتەرى دە ەرەكشە ايتۋعا تۇرارلىق. سۋرەتشى «تۇمار پاتشايىم», «قىز جىبەك», «قىز ۇزاتۋ», «ايمان-شولپان» اتتى كارتينالارىنداعى قازاق ارۋلارىنىڭ سۇلۋلىعىنا ءسوز جەتكىزە المايسىز. اۆتور ول بەينەلەردى تاريحپەن بايلانىستىرىپ, سالت-داستۇرمەن ساباقتاستىرا بىلگەن.
ونەرتانۋشى ايجان تۇمەنباي قىلقالام شەبەرى 2003 جىلى سالعان «قىز جىبەك» كارتيناسىندا-اق كەنەپ بەتىنە باس كەيىپكەر مەن ونىڭ تاعدىرىن تاماشا بەرگەندىگىن ايتادى.
«اق بوز اتقا مىنگەن «قىز جىبەك» وبرازىن كەنەپتىڭ ورتاسىنا كەلتىرگەن. كوشۋ جورىعىن اسپاندا قالىقتاپ ۇشقان اققۋلاردىڭ ءبىرىن سىڭارسىز بەينەلەگەن شەشىمى, تۋىندىنىڭ جوعارعى بولىگىندە جايىقتىڭ بويىن جاعالاي شاپقان جىلقى ءۇيىرى «قىز جىبەك» ءفيلمىن ەسكە تۇسىرەدى» دەيدى.
سونىمەن قاتار اتالعان ونەرتانۋشى مامان سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىعىنا توقتالا كەلىپ: «بەينەلەۋ ونەرىندە وزىندىك قولتاڭباسىمەن ەرەكشەلەنگەن اعىمسالى دۇزەلحانوۆ – قازاق ونەرىنىڭ قازىرگى جاعدايىن تولىق ءتۇسىنىپ, ونىڭ بولاشاعىنىڭ اقيقاتىن پايىمداۋداعى جاڭاشا ىزدەنىستەرىن كورەمىز. سۋرەتشى قولتاڭباسىنىڭ دارا, ەرەكشەلىگى تىرشىلىكتىڭ وزىندىك فيلوسوفياسىن ءوز بوياۋىندا بەينەلەپ, ءومىر تۋرالى حيكايا شەرتىپ تۇرعانداي اسەر قالدىرعاندىعىندا» دەپ جازادى.
ايتپاقشى, اعىمسالى اعامىزدىڭ ەسىمى ۇلتتىق تەڭگەمىزدى بەزەندىرۋشىلەردىڭ ءبىرى رەتىندە دە قۇرمەتپەن اتالادى.
«ماسكەۋدەگى گرافيكالىق فاكۋلتەتتى بىتىرگەندىكتەن گرافيكا تەحنولوگياسىنان حابارىم بار ەدى. سۋرەت سالۋعا دا يكەمدىمىن دەگەندەي. 1992 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ, قازان ايىنا دەيىن جۇمىس ىستەدىك. ول كەزدە كومپيۋتەر, پرينتەر جوق, سوندىقتان ەسكيزدەردى قولمەن جاسادىق. ءتىپتى شريفتەردىڭ ءوزىن قولمەن جازۋعا تۋرا كەلدى. كوبىنە كارانداش, تۋش قولداندىق. تاۋدىڭ اراسىندا مينيسترلەر كابينەتىنىڭ ساياجايلارى بار ەدى. سول جاقتا بولىپ, ەسكيز سىزۋمەن اينالىستىق. ال قازان, قاراشا, جەلتوقسان ايلارىندا بانكنوتتىڭ تۇپنۇسقاسىن جاساۋدى انگليادا جالعاستىردىق. بوياۋ قۇيۋ پروتسەسى سول جاقتا جاسالدى. ويتكەنى وندا قاجەتتى تەحنيكالار جەتكىلىكتى بولدى» دەپ سول تاريحي ءساتتى ەسكە الىپتى ءبىر سۇحباتىندا سۋرەتشى.
سىر ولكەسىندەگى قازىنالى قازالى جەرىنەن تۇلەپ ۇشىپ, وتاندىق بەينەلەۋ ونەرىن سۇبەلى تۋىندىلارىمەن بايىتقان, كورنەكتى قىلقالام شەبەرى كەشە, ياعني 19 تامىزدا مەرەيلى جەتپىس جاسقا تولدى. سوعان وراي الماتىداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا دارىندى تۇلعانىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «جاڭا عاسىر سۋرەتشىسى» دەگەن كىتاپ كورمەسى اشىلعان ەدى. ءبىزدى اتالعان مادەني ءىس-شارانىڭ تاقىرىبى ەلەڭ ەتكىزدى. قالاي ءدال تاۋىپ قويعان, شىنىندا دا اعىمسالى دۇزەلحانوۆ − جاڭا عاسىر سۋرەتشىسى...
