سالادا نەلىكتەن مۇنداي جاعداي قالىپتاستى؟ تىعىرىقتان شىعار جول قانداي؟ كوپشىلىكتى الاڭداتقان ساۋالدارعا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەربول قاراشوكەەۆ جاۋاپ بەردى. ونىڭ پىكىرىنشە, ءتيىستى جەمشوپ بازاسىن قالىپتاستىرماي مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ مۇمكىن ەمەس. ال نەگىزگى ولقىلىق وسى جەردەن كەتكەن.
– جەمشوپ بازاسىن دامىتپاي مال شارۋاشىلىعىن ىلگەرىلەتۋ – ۇلكەن تاۋەكەل ءارى نەگىزسىز قادام. جاھاندىق جىلىنۋدىڭ سالدارىنان كليماتتىڭ وزگەرىپ جاتقانى بارشاعا ايان. سوندىقتان قۇرعاقشىلىق سەكىلدى توسىن وقيعالاردىڭ كەز كەلگەن ۋاقىتتا ورىن الۋى ىقتيمال. تيىسىنشە, بۇعان ەرەكشە ءمان بەرىپ, الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. وكىنىشكە قاراي, بيىلعى جاعداي ءبىزدىڭ بۇعان مۇلدەم دايىندالماعانىمىزدى كورسەتتى, – دەدى ە.قاراشوكەەۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ بريفينگىندە.
ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەلىمىزدە جىل سايىن مالدىڭ جەمشوبى ءتيىستى نورمادان ەكى ەسە از وندىرىلەتىنىن العا تارتتى. مۇنى عالىمدار تالايدان بەرى ايتىپ تا ءجۇر. ماسەلەن, جەمشوپتىڭ شامامەن 70 پايىزى نەگىزىنەن تابيعي شابىندىقتاردان, جايىلىمداردان جينالادى. ال مۇنداعى ونىمدىلىك اۋا رايىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل ءوز كەزەگىندە جەكە ءۇي شارۋاشىلىقتارىنداعى مال ونىمدىلىگىنىڭ تومەندەۋىنە الىپ كەلەدى. سونداي-اق بىزدە اۋىسپالى ەگىستىكتەگى جەمشوپ داقىلدارىنىڭ ۇلەسى 15 پايىزدى قۇراپ وتىر. بۇل عىلىم ۇسىنعان كورسەتكىشتەن ەكى ەسە تومەن.
ە.قاراشوكەەۆ ەلدىڭ نازارىن اۋدارعان ماڭعىستاۋ وبلىسىن مىسالعا كەلتىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن مۇندا 732 مىڭ باسقا جۋىق مال بولعان. ءتورت ت ۇلىك ءۇشىن جالپى ۇزىندىعى شامامەن 260 شاقىرىم بولاتىن 3 400 شاحتالىق ءارى قۇبىرلى قۇدىق, 43 توعان مەن سۋ قۇبىرى سالىنعان. ولاردىڭ ءبارى ويداعىداي جۇمىس ىستەدى. قازىر وڭىردە 840 مىڭ باسقا جۋىق مال بار. ونىڭ جالپى سانى 15 پايىزعا وسكەن. الايدا قۇدىقتاردىڭ سانى 2 500-گە قىسقارعان. دەگەنمەن 2014-2020 جىلدار ارالىعىندا شامامەن 400 قۇدىق پەن ۇڭعىما سالىنىپ, قالپىنا كەلتىرىلدى. جايىلىمداردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ قيىنعا تۇسكەن.
– سالاداعى جەمشوپ بازاسىنا قاتىستى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن اۋا رايىنىڭ اسەرىنە قاراماي-اق, سالانىڭ تۇراقتى دامۋىنا كەپىلدىك بەرەتىن جۇيەلى شارالاردى قابىلداۋ كەرەك. الدىمەن ەگىنشىلىكتى ءارتاراپتاندىرۋ ماڭىزدى. ول ءۇشىن جەردى پايدالانۋشىلار عىلىمعا نەگىزدەلگەن اۋىسپالى ەگىستىكتى قاتاڭ ساقتاۋى قاجەت. وكىنىشكە قاراي, ءبىزدىڭ ەلدە وسى جاعدايعا ءمان بەرىلمەي كەلەدى. جەر ۋچاسكەسىن جالداۋ شارتىندا اۋىسپالى ەگىستىك زاڭدىلىعىن ساقتاۋ مىندەتتەمەسى كورسەتىلسە دە, بۇل تالاپ قاعاز كۇيىندە عانا قالىپ وتىر. بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن, جەمشوپ داقىلدارى ەگىلەتىن سۋارمالى جەرلەردىڭ كولەمىن ارتتىرۋ كەرەك. كليماتتىڭ وزگەرۋى سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعىنا الىپ كەلدى. سالدارىنان سۋارمالى جەرلەردىڭ كولەمى سوڭعى 30 جىلدا 1,5 ملن گەكتارعا دەيىن قىسقاردى. مۇنداي جاعدايلاردا زاماناۋي ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىنا كوشۋ, ىلعالدى كوپ قاجەت ەتەتىن داقىلداردىڭ الاڭىن قىسقارتۋ, سۋ رەسۋرستارىنىڭ جاڭا كوزدەرىن ىزدەۋ ماڭىزدى, – دەدى ە.قاراشوكەەۆ.
جەمشوپ داقىلدارى تۇقىمىنىڭ ءوندىرىسىن دامىتۋ دا نازار اۋدارارلىق ماسەلە. وكىنىشكە قاراي, بۇل باعىتتا تەك 57 شارۋاشىلىق قانا تىركەلگەن. ولاردىڭ ءوزى تولىق قۋاتتىلىقپەن جۇمىس ىستەمەيدى.
