ەرلان ىدىرىسوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى:
– ەلباسى, بىرىنشىدەن, «2050» ستراتەگياسىندا العا قويىلعان مىندەتتەردىڭ ءمان-ماعىناسىن اشىپ ايتتى, ەكىنشىدەن, وسى ۇستىمىزدەگى جىلعا ناقتى تاسىرمالار بەردى, ۇشىنشىدەن, ستراتەگيانى ۇلكەن ەكى كەزەڭگە ءبولىپ, ەلدىڭ دامۋ جولىنىڭ سىزباسىن ناقتىلادى. ال ديپلوماتتار بولسا, وسى العا قويعان اسىل مۇراتتارعا جەتۋدە سىرتقى الەمنىڭ ەلىمىزدە قولعا الىنعان ىستەرگە وڭ ىقپالىن تيگىزۋىنە جول اشۋدى باستى مىندەتى دەپ بىلەدى. وسى ماقساتتا سىرتقى ساياساتتا جيناقتالعان تاجىريبەمىز بەن كۇش-جىگەرىمىزدى ايانباي جۇمسايمىز.
سىرتقى الەم, دۇنيەجۇزىلىك قوعامداستىق ءبىزدىڭ ەلىمىزدى الدىنا كەۋدەلى ماقساتتار قويعان ەل رەتىندە بىلەدى. ارينە, دىتتەگەن مەجەدەن شىعۋ, ويعا العان ماقساتتاردى تولىعىمەن ورىنداۋ – ەلدىك سىن. ءبىزدىڭ ديپلوماتتار ەلىمىزدىڭ ءيميدجىن كوتەرىپ, ونىڭ الەمدىك ارەنادا وزىنە تيەسىلى ابىرويلى ورىننان كورىنۋىنە كۇشتەرىن سالىپ كەلەدى جانە وسى جولداعى جۇمىستارىن تىنباي اتقارا بەرمەك.
قازاقستاننىڭ الەمدەگى وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋى قاي سالا ادامىنان دا تىنباي ەڭبەكتەنۋدى, ايانباي تەر توگۋدى تالاپ ەتەدى. اركىم ءوزى جۇمىس اتقاراتىن ورنىندا الدىنا يگى ماقسات قويسا, ءبىز ەلدىك مۇراتقا تەزىرەك قول جەتكىزەتىن بولامىز. بۇل باعىتتا ديپلوماتتار ايانىپ قالمايدى دەگىم كەلەدى.
* جولداۋعا جەدەل ۇنقوسۋ
ەرلان ىدىرىسوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى:
– ەلباسى, بىرىنشىدەن, «2050» ستراتەگياسىندا العا قويىلعان مىندەتتەردىڭ ءمان-ماعىناسىن اشىپ ايتتى, ەكىنشىدەن, وسى ۇستىمىزدەگى جىلعا ناقتى تاسىرمالار بەردى, ۇشىنشىدەن, ستراتەگيانى ۇلكەن ەكى كەزەڭگە ءبولىپ, ەلدىڭ دامۋ جولىنىڭ سىزباسىن ناقتىلادى. ال ديپلوماتتار بولسا, وسى العا قويعان اسىل مۇراتتارعا جەتۋدە سىرتقى الەمنىڭ ەلىمىزدە قولعا الىنعان ىستەرگە وڭ ىقپالىن تيگىزۋىنە جول اشۋدى باستى مىندەتى دەپ بىلەدى. وسى ماقساتتا سىرتقى ساياساتتا جيناقتالعان تاجىريبەمىز بەن كۇش-جىگەرىمىزدى ايانباي جۇمسايمىز.
سىرتقى الەم, دۇنيەجۇزىلىك قوعامداستىق ءبىزدىڭ ەلىمىزدى الدىنا كەۋدەلى ماقساتتار قويعان ەل رەتىندە بىلەدى. ارينە, دىتتەگەن مەجەدەن شىعۋ, ويعا العان ماقساتتاردى تولىعىمەن ورىنداۋ – ەلدىك سىن. ءبىزدىڭ ديپلوماتتار ەلىمىزدىڭ ءيميدجىن كوتەرىپ, ونىڭ الەمدىك ارەنادا وزىنە تيەسىلى ابىرويلى ورىننان كورىنۋىنە كۇشتەرىن سالىپ كەلەدى جانە وسى جولداعى جۇمىستارىن تىنباي اتقارا بەرمەك.
قازاقستاننىڭ الەمدەگى وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋى قاي سالا ادامىنان دا تىنباي ەڭبەكتەنۋدى, ايانباي تەر توگۋدى تالاپ ەتەدى. اركىم ءوزى جۇمىس اتقاراتىن ورنىندا الدىنا يگى ماقسات قويسا, ءبىز ەلدىك مۇراتقا تەزىرەك قول جەتكىزەتىن بولامىز. بۇل باعىتتا ديپلوماتتار ايانىپ قالمايدى دەگىم كەلەدى.
بازىل احمەت,
استاناداعى №37 سىرباي ماۋلەنوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ ديرەكتورى:
– ەلباسىنىڭ ەل حالقىنا ءداستۇرلى جولداۋى بارشا جۇرتقا, سونىڭ ىشىندە ۇستازدار قاۋىمىنا دا ەرەكشە جىگەر بەردى. شيرەك عاسىرعا جۋىق ەلورداداعى №37 سىرباي ماۋلەنوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتى باسقارىپ كەلەمىن. مۇعالىمدەردىڭ كەشەگى كەڭەس وكىمەتى كەزىندەگى جاعدايىنان دا, ءبۇگىنگى جاعدايدان دا حابارىم بار. ءشۇكىر, سوڭعى جىلدارى ۇستازداردىڭ تۇرمىستىق جاعدايى, ەڭبەكاقى جاعدايى ءبىرشاما جاقسارىپ كەلە جاتقانى دا جاسىرىن ەمەس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى جولداۋىندا ۇستازداردىڭ ەڭبەكاقىسىنىڭ كوتەرىلەتىنى تۋرالى ايتىلعانى بارشا مۇعالىمدەر قاۋىمىن قۋانتىپ تاستادى.
مەكتەپ – وقۋشىنىڭ بارلىق جاعىنان دا ۇلكەن ومىرگە قادام باسۋىنا تۋرا جول سالاتىن قاسيەتتى ورىن. ونداعى ۇستازدىڭ ەڭبەگىنىڭ قانشالىقتى ەكەنىن ەلباسىنىڭ جولداۋداعى ولارعا ەرەكشە نازار اۋدارعانىنان دا بايقاۋعا بولادى. مۇنى ءبىز پرەزيدەنتتىڭ بىزگە بىلدىرگەن ەرەكشە سەنىمى دەپ بىلەمىز. وسى تۇرعىدا بالانىڭ تاعىلىمدى تاربيە مەن ساپالى ءبىلىم الۋى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتە بەرەمىز. ۇستاز ءۇشىن شاكىرتتىڭ ءبىلىم الەمىندە قۇلاشىن كەڭگە جايىپ, ەلىنىڭ ابىرويلى ازاماتى بولعانىنان ارتىق باقىت جوق. جولداۋداعى بەرىلگەن جىگەر ءبىزدى وسى ماقساتقا جەتەلەيدى.
بەردىبەك ساپارباەۆ,
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى:
– ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ ۇستانعان باستى ساياساتىنىڭ بارلىعى حالىق ءۇشىن جاسالاتىنى بۇل جولداۋدا ايقىن كورىندى. ال ەلدەگى بارلىق ماسەلەلەردى ۋاقىتىندا شەشىپ وتىرۋ ءۇشىن ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى وتە قاجەت. ەلباسى ەكونوميكانى دامىتۋدا بۇرىنعىداي تاپتاۋىرىن جولمەن جۇرە بەرمەي, جاڭا يننوۆاتسيالىق ىزدەنىستەرگە بارۋ, جاڭا جەتىستىكتەر مەن وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جونىندە ايتتى. ودان كەيىنگى ماسەلە – قازىرگى زامان تالابىنا ساي جاڭا قۋات كوزدەرىن دامىتۋ جانە ونى دامىتا وتىرا بۇرىنعى داعدىلى ەنەرگيا الاتىن باعىتتاردى اقساتىپ الماۋ قاجەتتىگىنە باسا ءمان بەرىلدى.
جولداۋداعى ەل كوكەيىندەگى تاعى ءبىر كوكەيكەستى ماسەلە – جول قاتىناسى. جول دەگەن – تىرشىلىك, قايناعان ءومىر. ماسەلەن, ءبىزدىڭ شىعىس ءوڭىرى ءۇشىن جاڭا جولداۋدا ايتىلعان استانا – وسكەمەن, الماتى – وسكەمەن تاس جولدارىنىڭ ماڭىزى ۇلكەن. ال قىزىلوردا, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارى ءۇشىن باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي جولىنىڭ ءمانى ەرەكشە. جول ارقىلى بارىس-كەلىس, قارىم-قاتىناس جاقسارۋىمەن قاتار, ەكونوميكانىڭ باسقا دا سالالارىنىڭ تىنىسىنىڭ كەڭەيۋىنە, وركەندەۋىنە جول اشىلادى. سوندا ءبىر عانا جول سالۋ ارقىلى قانشاما پروبلەما جول-جونەكەي شەشىلىپ كەتەدى. جول بويىنداعى ەلدى مەكەندەرگە حالىق تا قونىستانۋعا ىنتالى. ال ادام بار جەر, تىرشىلىك بار جەر قاشاندا كوز قۋانتادى, كوڭىل كوركەيتەدى.
شالاتاي مىرزاحمەتوۆ,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى:
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا مىندەت ەتىپ قويىلعان ەلىمىزدى الەمدەگى ەڭ دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنا قوسۋعا باعىتتالعان كەشەندى ءىس-جوسپارلاردى بەلگىلەپ بەرۋمەن ەرەكشەلەنەدى. وسىعان بايلانىستى ەلباسى ۇكىمەتكە, وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندارعا ناقتى تاپسىرمالار بەردى.
جولداۋدا, سونداي-اق يندۋستريالىق سالالارمەن قاتار, اگرارلىق سەكتوردى دا عىلىمي نەگىزدە دامىتۋدى باستى ماقساتتىڭ ءبىرى رەتىندە مىندەت ەتىپ قويىلدى. اتام قازاق ايتقان عوي «بىلەكتى ءبىردى جىعادى, ءبىلىمدى مىڭدى جىعادى» دەپ. ەگەر ارمان ەتكەن وسكەلەڭ ومىرگە قول سوزاتىن بولساق, ونىڭ نەگىزى عىلىمدا جاتىر. ەلباسى جولداۋىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا بايلانىستى دا باعىت-باعدار بەرىپ ءوتتى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ ءىجو-ىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى 20 پايىزداي عانا بولسا, ەندى ول 50 پايىزعا دەيىن جەتۋى ءتيىس. سونداي جاعدايدا عانا ءبىز ەكونوميكاسى تۇراقتى مەملەكەت بولامىز, دەدى پرەزيدەنت.
جاسىراتىنى جوق, بۇعان دەيىن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا قولداۋ-كومەك كورسەتۋ جايى كەمشىن سوعىپ كەلگەن ەدى. پرەزيدەنت ۇكىمەتكە وسىنداي سەكتورداعى ازاماتتارعا مۇمكىندىگىنشە جاعداي جاساپ, ولاردىڭ ەڭبەكاقىلارىن ءوسىرۋدى تاپسىردى. ەندى وسى سەكتورداعى ەڭبەك ادامدارىنىڭ ەڭبەكاقىسى 40-50 پايىزعا دەيىن كوتەرىلەتىن بولادى. مىنە, بۇل بارشا جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنى انىق.
مۇرات جۇرىنوۆ,
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى:
– ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋلارىنىڭ بارلىعىنا قاتىسىپ ءارى تىڭداپ ءجۇرمىن. بىراق, عىلىم تۋرالى جان-جاقتى توقتالۋى بۇگىن العاش رەت بولدى. بۇل تۇسىنىكتى ماسەلە. ويتكەنى, ەندى ءبىز ەلدى يننوۆاتسيالىق-يندۋستريالىق دامىتۋ باعدارلاماسىنان عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكالىق ستراتەگياعا بىرتە-بىرتە اۋىسۋىمىز كەرەك.
ۇكىمەتتىڭ الدىنا قويعان ماقساتى – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ, ەكونوميكانى قارجىلاندىرۋ, تاعى باسقالار ارقىلى مەملەكەتتى كۇشەيتۋ ەكەنى بەلگىلى. ۇكىمەت وسىلارعا قالاي قول جەتكىزە الادى؟ ارينە, يندۋستريانى دامىتا وتىرىپ قول جەتكىزۋگە بولادى. بەرىك جول وسى. ال يندۋستريانى جوعارى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن عىلىم كەرەك, عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكا كەرەك. عۇلاما عالىمدار ايتقانداي, عىلىمسىز بولاشاق جوق.
بولاشاقتا قازاقستان ەكونوميكالىق سالالار – مۇناي مەن گاز, مۇناي وڭدەۋ حيمياسى, مەتاللۋرگيا, مىنە, وسى باعىتتا بارىنشا دامىتىلاتىن بولادى. پرەزيدەنتىمىز وسىنى باسا ايتتى. سەبەبى, ەلىمىزگە ەڭ پايدالى سالالار وسىلار بولماق. بۇلاردىڭ قاتارىنا ەنەرگەتيكا دا كىرەدى. شۇكىر, ەلىمىزدە مۇنى دامىتۋعا مۇمكىندىكتەر بار. جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى بولاشاقتا اتوم ەلەكتر ستانساسى سالىناتىنىن اتاپ ءوتتى. ۋران قورى جاعىنان ەلىمىز الەمدە ەكىنشى ورىن الادى. بۇل دەگەنىڭىز, وراسان زور بايلىق. ەندى سولاردى ەل يگىلىگىنە جاراتۋ قاجەت.
شايماردان نۇرىموۆ,
رەسپۋبليكالىق ۇيعىر ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى:
– ەلوردانىڭ تورىندە بۇگىن تاعى ءبىر تاريحي-ساياسي وقيعا بولدى. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جاريالادى. ەلىمىز 22 جىلدىڭ ىشىندە بارلىق جاعىنان الەمگە تانىلدى. بىرىنشىدەن, بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى اسا ءىرى ساياساتكەرلىگىنە بايلانىستى. ەكىنشىدەن, پرەزيدەنتىمىزدىڭ تىكەلەي ۇيىتقى بولۋىمەن مىعىم ورنىققان ەتنوسارالىق ىنتىماق پەن بىرلىككە بايلانىستى. وسى ماسەلەلەر ويداعىداي شەشىمىن تاپقان جەردە تۇراقتىلىق بولاتىنىنا كوزىمىز جەتتى.
ەلباسىمىز جولداۋدا بولاشاقتا ەل ەكونوميكاسىن كوتەرىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان كوپتەگەن ماسەلەلەردى اتادى. يندۋستريانى عىلىمي نەگىزدە دامىتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە قولداۋ كورسەتۋ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ەڭبەككەرلەردى قولداۋ ارقىلى ولاردىڭ ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋ, اگرارلىق سەكتوردان الىناتىن ءونىم كولەمىن ەسەلەۋ, جالپى, بارلىعى بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنىنا سەنىمدىمىن.
ەلباسى تاپسىرما بەرگەننەن كەيىن ونى ورىنداۋ كەرەك. بۇل ءىس-شارالاردان رەسپۋبليكالىق ۇيعىر ەتنومادەني ورتالىعى دا سىرت قالماق ەمەس. ورتالىق بەلسەنە اتسالىساتىن بولادى.
گۇلنار سەيىتماعانبەتوۆا,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى:
– جولداۋدىڭ ءاربىر سويلەمى ەلدىك مۇراتتارعا جاۋاپ بەرەدى. سوندىقتان, العا قويىلعان مىندەتتەردىڭ قاي-قايسىسى دا وتە ماڭىزدى. الايدا, مەن ەلباسى كوتەرگەن ءبىر ماسەلەگە ەرەكشە توقتالعىم كەلەدى. ءبىز الەمگە جەرىندە مۇنايى بار ەل رەتىندە تانىلعانىمىزبەن, ءبىزدىڭ وسى پايدالانىپ كەلگەنىمىزدىڭ بارلىعى كەڭەستىك كەزەڭدە بارلانىپ, انىقتالىپ, تابىلعان كوزدەر. جولداۋدا ەندىگى كەزەڭدە جەر قويناۋىنداعى بايلىققا بارلاۋ جاساۋ, گەولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلۋى ناقتى ايتىلدى, ۇكىمەتكە تاپسىرما بەرىلدى. ال گەولوگيالىق بارلاۋ جۇرگىزۋ ينۆەستيتسيالار تارتۋدى قاجەت ەتەدى. ءبىز وسى 20 جىلدا بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن ماماندارىمىزدى تاراتىپ الدىق, زەينەتكەرلىككە كەتكەندەرىمەن قوسا, باسقا سالاعا اۋىسىپ كەتكەن ماماندارىمىز قانشاما. سوندىقتان دا, بۇل سالانى دەن قويىپ دۇرىستاپ دامىتساق, ول حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا مۇمكىنشىلىك بەرەدى, ال جاڭا كەن كوزدەرىنىڭ اشىلۋى سول ماڭداعى ينفراقۇرىلىمعا اسەرىن تيگىزەدى, حالىققا جۇمىس بەرەدى ەمەس پە.
سونىمەن بىرگە, ەلىمىزدە مۇناي وڭدەيتىن ءتورتىنشى زاۋىت سالىنۋ ماسەلەسىنىڭ ايتىلۋى دا اسا ماڭىزدى. وسى كەزگە دەيىن جۇمىس جاساپ كەلە جاتقان ءۇش زاۋىت قاجەتتىلىكتى تولىق وتەي الماي, جانارمايدى سىرتتان تاسۋعا ءماجبۇرمىز. ەلباسى مۇنايدى سىرتتان تاسۋ ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن ۇيات ءىس ەكەنىن, وعان ينۆەستيتسيا سالۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
جولداۋدا عىلىم مەن بىلىمگە وتە ۇلكەن ءمان بەرىلدى. پارلامەنتتەگى ءبىزدىڭ كوميتەت جۇمىسىنىڭ كۇن تارتىبىنە دە وسى ماسەلە قويىلعان بولاتىن. بۇگىنگە دەيىن عىلىمعا بولىنگەن قاراجات ءىجو-ءنىڭ 0,4 پايىز كولەمىندە عانا بولسا, ەندى ونى 3 پايىزعا دەيىن كوتەرۋ قاجەتتىگى باسا ايتىلدى.
دەپۋتات رەتىندە حالىقپەن جۇزدەسكەن ۋاقىتىمىزدا ايتىلاتىن ماسەلەنىڭ ءبىرى – الەۋمەتتىك سالا. سونداعى ءسوز بولاتىن, جۇرتشىلىقتى تولعاندىراتىن ماسەلەنىڭ ءبىرى ازاماتتىق قىزمەتشىلەر جالاقىسىنىڭ ازدىعى بولاتىن. ەلباسىنىڭ جولداۋدا ولاردىڭ ايلىقتارىن كوتەرۋدىڭ جاڭا مودەلىن جاساۋ جايىندا ۇكىمەتكە ناقتى تاپسىرما بەرىپ, ونى 2015 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ ەنگىزۋدى قاداپ ايتۋى قۋانتىپ تاستادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋدا 28 پايىزعا, ءبىلىم سالاسىندا 29 پايىزعا, ەڭبەكتى قورعاۋ, الەۋمەتتىك سالادا 40 پايىزعا كوتەرۋ وتباسى بيۋدجەتىنىڭ جاقسارۋىنا ۇلكەن ۇلەس بولىپ قوسىلادى ەمەس پە. سونىمەن بىرگە, جولداۋدا مادەنيەتكە قاتىستى مەملەكەتتىك تۇرعىدا «مادەنيەت تۋرالى ساياساتتىڭ تۇجىرىمداماسىن» جاساۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى. مۇندا ۇلت رۋحانياتىنىڭ ءبىراز ماسەلەلەرى قامتىلادى, ءتىل, ءدىل, ادەبيەت, مادەنيەتتىڭ دامۋىنا يگىلىكتى جول اشاتىن جاقسى تۇجىرىمداما جاسالادى دەپ كۇتەمىز. ولاي بولسا, حالقىمىزدىڭ ۇتاتىنى انىق.
ۆلاديسلاۆ كوسارەۆ,
قازاقستان كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسىنىڭ حاتشىسى:
– بۇل جولعى جولداۋ دا جاڭالىقتى ويلارعا تولى. ەلباسى وتكەن جىلى ەل الدىنا باستى مۇرات ەتىپ قويىلعان «ستراتەگيا-2050» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋداعى ماسەلەلەردى قالاي جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا مەملەكەت ۇستانىمىن ايتىپ بەردى. ول – ەكونوميكانى جان-جاقتى دامىتۋ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرە ءتۇسۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالالارىن الەمدىك ستاندارتتارعا جاۋاپ بەرەتىن دەڭگەيگە جەتكىزۋ, ەڭ باستىسى – مەملەكەتتىڭ ەڭبەك ادامىنا دەگەن قامقورلىعى.
پرەزيدەنت پارلامەنت الدىنا دا ولقى تاپسىرما قويعان جوق. سوندىقتان, پارلامەنت حالىقتىڭ مۇددەسىن قورعايتىن, ەلدىڭ جاعدايىن دۇرىستاۋعا ۇلكەن سەبىن تيگىزەر زاڭداردى ومىرگە اكەلۋ جولىندا ەڭبەكتەنەدى. وعان پارلامەنت قابىرعاسىنداعى كوممۋنيستەر فراكتسياسى ءوز ۇلەستەرىن قوسادى.
جولداۋدا ايتىلعان ەلدى دامىتۋدىڭ الداعى ونداعان جىلدارداعى باعىتىن جۇزەگە اسىرۋدا ءاربىر ازاماتتىڭ بەلسەندىلىگى ماڭىزدى, قولىندا بيلىگى بارلار ءوز پايدالارىن ءبىرىنشى كەزەككە قويماي, ەلدىڭ, قوعامنىڭ ىلگەرىلەۋىندە جاناشىرلىقپەن اتسالىسۋى وتە ماڭىزدى. وكىنىشكە قاراي, مۇنداي ازاماتتىق ۇستانىم كوپ جەردە تابىلا بەرمەيدى. قالتالارىن قامپايتىپ, باس پايدالارىن كوزدەپ, ەل مۇددەسىن ەكىنشى كەزەككە ىسىرىپ تاستايدى. ال بۇل – قوعام دامۋى ءۇشىن وتە كەسىرلى ماسەلە.
ازات پەرۋاشەۆ,
«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى:
– ەلباسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعان شارالاردىڭ ءبارى وتە ماڭىزدى. اسىرەسە, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە بايلانىستى بەرگەن تاپسىرمالارى كوڭىلدەن شىعادى. وندا ەل ەكونوميكاسىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىن 50 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ تۋرالى ايتتى. سونىمەن قاتار, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەركىن دامۋىنا كەدەرگى بولاتىن قۇجاتتاردىڭ سانىن بارىنشا قىسقارتىپ, تياناقتاۋعا باسا نازار اۋداردى. زاڭنىڭ قولايلىلىعىن نەگىزدەپ, كاسىپكەرلەرگە قويىلىپ جۇرگەن شارتتاردى جەڭىلدەتۋدى دە ۇكىمەتكە جۇكتەدى. ەلىمىزدىڭ قارقىندى دامۋىنا سەرپىن بەرىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە سەپتىگى زور بولاتىن بۇل تاپسىرمالاردىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىن ءبىز ءماجىلىس دەپۋتاتى رەتىندە قاتاڭ باقىلايتىن بولامىز.
بۇيىرتسا, ەلباسىنىڭ وسى جولداۋدا كوتەرگەن يدەيالارى ءجۇزەگە اسىرىلسا, ەلىمىزدىڭ ىرگەسى نىق بەكىپ, كەلەشەك كوكجيەگىنە تالماي جەتەرىمىز انىق. ول ءۇشىن بۇكىل حالىق جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, ءبىر جەڭنەن قول, ءبىر جاعادان باس شىعارىپ, ورتاق ماقسات ءۇشىن تىنباي ەڭبەك ەتۋى كەرەك. سوندىقتان, ەلباسى بەلگىلەگەن مەجەنى تەزىرەك باعىندىرۋدى ماقسات ەتسەك – قوعامنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتىپ, ەكونوميكانىڭ قالىپتى دامۋىنا باستى تەتىك بولاتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قورعاپ, قولداي بىلۋگە ءتيىسپىز.
مەدەت ماحامبەت,
№2 استانا قالالىق اۋرۋحاناسىنىڭ لور-دارىگەرى:
– ەلباسىمىزدىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى ءداستۇرلى جولداۋىندا نە ايتىلعانى تۋرالى ەرتەرەك ءبىلۋ ءۇشىن ينتەرنەتكە ءۇڭىلدىم. سايتتارداعى قىسقا-قىسقا بەرىلگەن العاشقى جاڭالىقتاردىڭ قاتارىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى دا قۋانىشتى جاڭالىق بار ەكەن. ياعني, 2015 جىلدان باستاپ ايلىعىمىز 28 پايىزعا كوبەيەتىن بولىپتى. «ەڭبەك ەت تە, مىندەت ەت» دەيدى حالقىمىز. ەلىمىزدە باعالاۋعا تۇراتىن ەڭبەكتەردىڭ ءبىرى – دارىگەر ەڭبەگى, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جانكەشتى قىزمەتى.
ء“بىرىنشى بايلىق – دەنساۋلىق”. وسى رەتتە وبلىس حالقىنا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ جىل وتكەن سايىن جاقسارىپ كەلە جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا سوڭعى 5 جىل ىشىندە 50-گە جاقىن جاڭا نىساندار سالىنىپ, ولار قاجەتتى جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالدى. دارىگەرلەردىڭ اۋرۋلارعا ساپالى قىزمەت ەتۋىنە بارلىق جاعدايلار جاسالدى. اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن «سكرينينگ» دەپ اتالاتىن باعدارلاما ويلاستىرىلىپ, حالىق جاپپاي پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن ءوتتى.
شىنى كەرەك, «دارىگەرلەردىڭ ەڭبەگى اۋىر, بىراق جالاقىسى از» دەگەن ءسوز دە ايتىلادى. سوندىقتان ءبىزدىڭ جالاقىمىزعا بايلانىستى ەلباسىنىڭ جولداۋداعى قامقورلىققا تولى ءسوزى وسى ماسەلەنى شەشۋ جولىنداعى تاعى ءبىر قادام دەپ قابىلدايمىز.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.
