كەزىندە اقيقات پەن ادىلدىكتى جىرلاپ, حالقىن عىلىم مەن بىلىمگە شاقىرعان ۇلى ابايدىڭ باي مۇراسىن ۇلىقتاپ, تاعىلىمىنا تاعزىم ەتەتىن «اباي كۇنى» دەربەس مەرەكە رەتىندە بىلتىر اقىننىڭ دۇركىرەپ وتكەن 175 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس رەسمي بەكىتىلدى. حالقىمىز ءۇشىن رۋحاني ماڭىزى زور ۇلىق مەرەكەنى قالاي اتاپ وتسەك تە جاراسادى. ەلوردادا بۇل كۇن اباي كوشەسىنىڭ بويىندا ورنالاسقان اقىننىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل قويۋ راسىمىنەن باستالدى. سالتاناتتى ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى داۋرەن اباەۆ, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ باستاعان مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرى قاتىستى.
گۇل قويۋ راسىمىنەن كەيىن مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ بۇل ايتۋلى كۇننىڭ قازاق رۋحانياتىنداعى ورنىنا توقتالىپ, ۇلى اقىننىڭ وسيەتىن ورىنداۋ – پارىزىمىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇگىن – تاۋەلسىز قازاقستان حالقى ءۇشىن ەرەكشە كۇن. بۇل كۇنى ۇلى ابايعا تاعزىم ەتەمىز, ۇلى ابايدان ءوزىمىزدىڭ جاسامپاز ىستەرىمىزگە رۋحاني قولداۋ تابامىز. ء«بىرىڭدى, قازاق, ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ ءىستىڭ ءبارى بوس», – دەپ ايتىپ كەتكەن ۇلى اباي وسيەتىن ورىنداۋ – پارىزىمىز. باردى باعالاپ, جوقتى سارالاپ, تاۋبەمىزدەن جاڭىلماي, تاۋەكەلدەن اينىماي, تاۋەلسىزدىك تاسىن ورگە سۇيرەگەن حالقىمىزدىڭ جاسامپاز ەڭبەگىنە اباي ۇلكەن رۋحاني تىرەك بولىپ وتىر. ءبىز اللا تاعالاعا قازاق حالقىنا ابايدى سىيلاعانى ءۇشىن راحمەت ايتامىز, – دەدى قىرىمبەك كوشەرباەۆ.
سونداي-اق اقىن رۋحىنا تاعزىم ەتكەندەر قاتارىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, اكادەميك ەرلان سىدىقوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى, اكادەميك ديحان قامزابەك ۇلى, بەلگىلى اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى, اقىن سۆەتقالي نۇرجان, پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ ساراپشىسى, اقىن ەربول الشىنباي دا بولدى.
اقىن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نەسىپبەك ايت ۇلى بارشا قازاقستاندىقتاردى ايتۋلى مەرەكە – اباي كۇنىمەن قۇتتىقتادى.
– بۇل كۇن – ۇلى كۇن. ءبىزدىڭ اللادان كەيىن اۋزىمىزعا تۇسەتىن ەسىمىمىز – اباي. اباي قازاقتىڭ تولقۇجاتى دەۋگە بولادى. ابايدىڭ جىرلارى, وسيەتى, ءسوزى ارقىلى ءبىز بۇكىل قوعامدى تاربيەلەپ وتىرمىز. مىنا زامان وتكەن سايىن, كۇن وتكەن سايىن اباي ۋاقىتپەن بىرگە جۇرەدى. سەبەبى اباي – ماڭگىلىك. سوندىقتان ابايدىڭ جىرلارى, ونەگەسى – مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق يدەولوگياسى, دەگەن كورنەكتى اقىن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ۇلتتىق يدەولوگياسىنىڭ وزەگىندە اباي ونەگەسى جاتقانىن ايتا كەلە, حاكىم مۇراسىنىڭ ومىرشەڭدىگىنە توقتالدى.
– اباي باعدارلاپ كەتكەن باعىتتان, اباي سالىپ كەتكەن جولدىڭ سورابىنان اداسپايتىن بولساق, ادامدىقتان, پاراساتتان, ۇلتتىڭ ۇلى قاسيەتىنەن ءبىز ەشقاشان اجىرامايمىز. سوندىقتان بۇكىل قازاققا اباي اتامىزدىڭ تۋعان كۇنى, اباي كۇنى قۇتتى بولسىن دەگىم كەلەدى. قازاق باردا – اباي بار, اباي باردا – قازاق بار, – دەدى نەسىپبەك ايت ۇلى.
بەلگىلى عالىم, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ۇعا اكادەميگى ديحان قامزابەك ۇلى ابايدىڭ «تولىق ادام» تۇلعاسىنا ۇمتىلۋىمىز كەرەك ەكەنىن العا تارتتى.
– اباي – ءبىز ءۇشىن رامىزدىك تۇلعا. ابايدىڭ اتى, زاتى, مۇراسى ۇلتپەن بىرگە جاساي بەرەدى. سوندىقتان پرەزيدەنت, ۇكىمەت, زيالى قاۋىم ابايعا ارنايى كۇن ارناعان كەزدە رۋحاني تۇرعىدا دا, زاتتىق تۇرعىدا دا بەرەكە-بىرلىككە باستايتىن كۇن بولۋىن كوزدەسە كەرەك. اباي ارقىلى رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ءمانىن ءبىلۋ دە – وسى كۇننىڭ ەنشىسىندەگى شارۋا. رۋحاني جاڭعىرۋ دەگەن – جاي عانا ءبىر شارالار نەمەسە ەسەپ بەرۋ ەمەس, وزىمىزدە باردى ۇقساتا ءبىلۋ. ءوز مۇرامىزعا بايلانىستى ءوزىمىزدىڭ ناقتى شىنايى كوزقاراسىمىز, ۇستانىمىمىز بولعاندا عانا رۋحاني جاڭعىرعان بولىپ ەسەپتەلەمىز. بۇل ۇرپاق ساباقتاستىعىمەن, بىلىممەن كەلەتىن دۇنيە. ءبىز ادەتتە ناۋقانشىلدىققا كەتىپ قالامىز. ونداي بولماۋى كەرەك. ابايدىڭ «بەس نارسەدەن قاشىق بول, بەس نارسەگە اسىق بول», دەگەن ۇعىمى تۇجىرىمداماسىنىڭ ءوزى – «تولىق ادام» تۇلعاسىنا, قوعامدى كەمەلدىككە جۇمىلدىرۋ. قوعام قاشاندا جاقسىلىققا قاراي جۇرەدى. ءبىز قازىر الەمدە, ءوز ىشىمىزدە قانداي قيىندىقتار بولسا دا, وسەتىن, ونەتىن مۇمكىندىك ىزدەۋىمىز كەرەك, – دەدى عالىم.
جاستاردى تاربيەلەۋدە جانە ۇرپاقتار اراسىنداعى ساباقتاستىقتى قالىپتاستىرۋدا اباي ەڭبەگىنىڭ ماڭىزىن ايرىقشا اتاپ وتكەن د.قامزابەك ۇلى ابايدىڭ ۇلتپەن بىرگە جاسايتىنىنا سەنىمدى.
– سونىمەن بىرگە ۇلتتى جۇمىلدىرا وتىرىپ, قوعامنىڭ بەرەكە-بىرلىگىنە قىزمەت ەتەتىن, قوعامنىڭ الداعى كەزەڭىن انىقتايتىن جاستاردى كەشەگى ادال ۇرپاقتىڭ جالعاسى ەتۋگە كۇش سالۋىمىز كەرەك. وعان جاستار دا پەيىلدى, سەنىمدى. اباي سونىڭ ءبارىنىڭ اراسىندا التىن كوپىر بولىپ وتىر. ابايدىڭ مۇراسى دا, مۇراتى دا, ونىڭ التىن ارقاۋى دا وسىندا. اباي ۇلتپەن بىرگە جاسايدى. بۇگىنگى كۇن – ۇلتىمىزدىڭ كۇنى, رۋحاني جەتىستىكتەرىمىزدىڭ كۇنى, ءبىزدىڭ رۋحاني تەمىرقازىق كۇنىمىز. ۇلتىمىزدى, حالقىمىزدى وسى مەرەكەمەن قۇتتىقتايمىز. ابايدىڭ تالعامى, ابايدىڭ جۇرەگى, ابايدىڭ سەزىمى, ابايدىڭ ناقىلى ءبىزدىڭ ۇلتتى ءوسىرىپ وتىرادى, – دەدى ديحان قامزابەك ۇلى.
بۇكىلحالىقتىق, ۇلتتىق مەرەكەگە اينالعان اباي كۇنى – ۇلى اقىننىڭ باي مۇراسىن ۇلىقتاپ, رۋحىنا تاعزىم ەتەتىن ەرەكشە كۇن. ونىڭ اسقاق تۇلعاسىن بيىكتەتە ءتۇسۋ ءبىر كۇنمەن شەكتەلىپ قالماسى انىق. دەگەنمەن, بۇل كۇننىڭ رەسمي اتالىپ ءوتۋى – قازاق رۋحانياتىنىڭ جاڭا بەلەسى ەكەنىنە شەك كەلتىرە المايمىز. قازاق حالقىنىڭ رۋحاني دۇنيەسىن تەرەڭ ويلارى مەن تۇششىمدى سوزىمەن بايىتقان دارا تۇلعانىڭ بىلتىرعى مەرەيتويى قازاق حالقى ءۇشىن وسى ايتۋلى مەرەكەنىڭ باستاۋىنا جول سالدى.
