قازاقستان • 09 تامىز، 2021

تويدىڭ توقتايتىن ءتۇرى جوق

515 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدە پاندەميانىڭ ايىلىن جيماي تۇرعانىنا قازاقتىڭ توي-تومالاعىنىڭ دا تىكەلەي قاتىسى بار دەگەن تۇسىنىك تۇبەگەيلى قالىپتاستى. بىلە-بىلگەن ادامعا بۇل – اششى شىندىق. سەبەبى ءورشىپ تۇرعان ىندەتكە قاراماستان، ولەرمەندىكپەن توي جاساپ جاتقان ءوزىمىزدىڭ اعايىندى قالادا دا، دالادا دا كۇندە كورىپ ءجۇرمىز. ال ەندى قاراپايىم حالىقتى قويىپ، مۇنداي زاڭ بۇزۋشىلىققا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر بارىپ جاتسا، جاعدايدىڭ ءوزى مۇلدە ۋشىعىپ كەتكەن ەكەن دەمەسكە لاج جوق...

وتكەن سەنبى كۇنى قاراعاندى قالاسىنداعى Arista دەپ اتالاتىن مەيرامحانادا وبلىستاعى ءبىر باسقارما باسشىسىنىڭ قىز ۇزاتۋ تويىن جاساعانى اشكەرە بولدى. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ رەسمي وكىلى حابارلاعانداي، بۇل تويدا شامامەن العاندا 350-گە جۋىق ادام بولعان. ناقتىراق ايتار بولساق، پوليتسيا دەپارتامەنتى­نىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى مىناداي ماتىندەگى حابارلاما جاريالادى: «7 تامىز كۇنى «109» تەلەفونىنا قالاداعى مەيرامحانالاردىڭ بىرىندە كوپتەگەن ادامدار مەن كولىكتەردىڭ جينالعاندىعى تۋرالى حابارلاما ءتۇستى. وقيعا ورنى­نا قۇرامىندا پوليتسيا، سانەپي­­دەمستانسا جانە قارا­عاندى قالا­لىق اكىمدىگىنىڭ قىزمەت­­كەر­­لەرى بار موبيلدىك توپ شىقتى. فاكت راستالدى. كوڭىل كوتەرە­تىن ورىندا كولىكتەر مەن ادامدار­دىڭ كوپ­تىگىنە بايلانىستى مو­بيل­دىك توپ قىزمەتكەرلەرى قوعام­دىق قاۋىپ­سىز­دىكتى قاداعالاپ، عيما­رات­تى قورشاۋعا الۋعا بايلا­نىستى قوسىمشا پوليتسيا ناريادىن شاقىردى.

پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەي­رام­حانانىڭ كىشى زالىن­دا 38 جاستاعى ازاماتتىڭ ۇيىمداستى­رۋى­­مەن سۇندەت توي وتكىزىلىپ جاتقانىن انىقتادى. وعان 40 ادام قاتىسقان. ال ۇلكەن زالدا 57 جاستاعى قالا تۇرعىنىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قىز ۇزاتۋ تويى وتكىزىلىپ جاتقانى بەلگىلى بولدى. ول تويعا شامامەن 350 ادام شاقىرىلعان.

پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن مو­بيل­دىك توپتىڭ تالاپ ەتۋىمەن مەرە­كەلىك ءىس-شارا توقتاتىلدى. اتالعان فاك­تىلەر بويىنشا اكىم­شىلىك حاتتامالار تولتىرىلىپ، سەس-ءتىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى».

ال ىزىنشە قاراعاندى وبلىسى اكى­مىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى توي جا­­ساۋ­شى 57 جاستاعى ازاماتتىڭ مەم­­لە­كەتتىك قىز­­مەتشى ەكەنىن راستاپ، وعان قا­تىستى ارنايى تەكسەرۋ تاعا­يىندالىپ، كا­ران­تيندىك شەكتەۋلەردى بۇزۋ فاكتىلەرى راستال­عان جاعدايدا ونى اتقاراتىن لاۋازىمى­نان بوساتۋعا دەيىنگى ەڭ قاتاڭ شارا قابىل­داناتىنىن رەسمي تۇردە ءمالىم ەتتى.

«سونداي-اق سانيتارلىق نورما­لار­دىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى اتال­عان ءىس-شارا توقتاتىلىپ، ۇيىم­داس­تىرۋشىلارعا اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنادى. بارلىق ازاماتتارعا ناۋقاس­تا­نۋ دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى كەزەڭىندە ساني­تار­لىق شارالاردى ساق­تاۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتەمىز. جاۋاپتى مەم­لەكەتتىك ور­­­گاندار ازاماتتاردىڭ مارتە­بەسىنە نە­مەسە جۇمىس ورنىنا قاراماستان، بۇزۋ­شىلىقتاردىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن قاتاڭ شارالاردى قابىلدايدى»، دە­گەن مالىمدەمە تاراتتى ول.

جۇرتتىڭ ورىندى نارازىلىعىن تۋ­دىرعان وقيعاعا قاتىستى قاراعاندى قا­لا­­لىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى بەي­بىت كۇل­ماعامبەتوۆ ءوز پىكىرىن ايتتى.

«مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ 500 كىسى­گە توي جاساپ، كارانتين تالاپ­تا­رى­نىڭ شەكتەۋىن بۇزۋى – ورەسكەل زاڭ بۇزۋ­شىلىق، قالا تۇرعىندارىنىڭ ءومى­رى مەن دەنساۋلىعىنا جاسالعان قيانات، ءتىپ­تى قىلمىس دەۋگە دە بولادى، – دەدى ول. – بۇل تويدا بولعان بارلىق لاۋازىم يەلەرى – دەپۋتاتتار، قۇقىق قورعاۋ قىز­مەت­كەرلەرى، مەملەكەتتىك ورگانداردا جۇمىس اتقارعان، سول تويدىڭ قو­ناعى بول­عان كىسىلەردىڭ ەسىمدەرى بەلگىلەنىپ، اكىم­شىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تار­تىلۋى قاجەت. قاراعاندى وبلىسى مەن قالا­نىڭ باسشىلارىن، وبلىستىق جانە قا­لا­لىق ءماسليحاتتاردىڭ حاتشىلا­رىن بۇل كەلەڭ­سىز وقيعانى ارنايى قاراۋعا، توي يەسى مەن تويعا قا­تىسقان مەملەكەتتىك لاۋازىم يەلە­رىن جاۋاپ­كەر­شىلىككە تارتۋعا شاقى­را­مىن».

ال جەرگىلىكتى جۋرناليست جاڭابەك نار Arista مەيرامحاناسىندا بىلتىردان بەرى ءبىر توقتاماي، اس پەن تويدىڭ ءوتىپ جۇرگەنىن قىنجىلا ايتادى.

«ىندەت ورشىگەن كەزدە دە استانادان، وزگە قالالاردان كەلىپ توي وتكىزەدى. جۇرت­تىڭ ءبارى مۇندا جۇرەتىندەردىڭ، نەگى­زى­نەن، شەنەۋنىكتەر ەكەنىن ايتادى. Arista مەيرامحاناسىنىڭ مۇنىڭ الدىنداعى بەينەجازبالارىن دا تەكسەرۋ كەرەك»، دەگەن پىكىر ءبىلدىردى ول.

ەندى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان وسى وقيعانىڭ استارىنا ءۇڭىلىپ كورەيىكشى. كەنشىلەر استاناسىنداعى جوعارىدا اتالعان مەيرامحانادا بىلتىردان بەرى توي، اس بەرۋ سياقتى ادام كوپ جينالاتىن جيىنداردىڭ ءوتىپ كەلگەنىن جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى. جالعىز بۇل ەمەس، قالاداعى باسقا دا مەيرامحانا-تويحانالاردىڭ جاسىرىن توي ۇيىمداستىراتىنى تالاي مارتە ايتىلىپ كەلدى. وسى ورايدا كارانتين­دىك شەكتەۋدى بۇزىپ، شەكتەن شىققان جيىن-تويدىڭ ءوتىپ جاتقاندىعى تۋرالى قۇزىرلى ورگانداردىڭ بىلمەۋى ءتىپتى دە مۇمكىن ەمەس دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. وكىنىشكە قاراي، بارىنە كوز جۇما قارايتىن تامىر-تانىستىق قولدى ءجىپسىز بايلاپ تۇر.

توي بولعان كۇننىڭ كەشىندە قارا­عان­دى قالاسى بويىنشا جۇرگىزىلگەن رەيد­تىك ءىس-شارالار بارىسىندا كاران­تيندىك شارالاردى بۇزۋدىڭ باس­قا دا فاكتىلەرى انىقتالعان. ماسە­لەن، ء«ساتتى» دەگەن مەيرامحانادا ۇيلەنۋ تويى وتكىزىلگەنى، وعان 200 ادام­نىڭ قاتىسقانى تىركەلدى. سونداي-اق «ديادەما» مەيرامحاناسىندا دا ءدال وسىنداي ءتارتىپ بۇزۋشىلىق اشكە­رەلەنگەن. الايدا نىسان يەلەرى مونيتورينگتىك توپتىڭ عيماراتقا كىرۋىنە رۇقسات بەرمەي، تويشىل قوناقتار عيماراتتىڭ جەرتولەسى ارقىلى دالاعا شى­عىپ كەتكەن. دەگەنمەن بۇل فاكت بەينەجەتونعا جازىلىپ الىنىپتى.

مونيتورينگتىك توپتاردىڭ جۇ­مىس الگوريتمىنە سايكەس بارلىق بۇزۋ­­شىلىق بويىنشا قاراعاندى قالا­­سىنىڭ قازىبەك بي اتىنداعى اۋدان­نىڭ ساني­تارلىق-ەپيدەميالىق باقى­لاۋ باسقار­ماسىنا شۇعىل حابارلاما جولدانعان.

«حابارلاما كەلگەن سوڭ سەس قىز­مەت­كەرلەرى تەكسەرۋ تاعايىنداۋ تۋرالى اكتى­لەردى راسىمدەدى. اتال­عان فاكتىلەر بو­يىنشا مەكەمە يەلە­رىنە 670 مىڭ تەڭگە كو­لەمىندە ايىپ­پۇل سالىنعان. ءىس-شارا­لار­دى ۇيىم­داستىرۋشىلار – 87 مىڭ تەڭگە، ال بار­­لىق شاقىرىلعان جانە كەل­گەن قوناقتاردان دە­رەكتەر مەن تۇسىنىك­تە­مەلەر الىندى»، دەگەن مالىمەت تاراتتى وبلىس اكى­مىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. ال ەندى وبلىستاعى ەپيدەميالىق احۋال­عا كەلسەك، جاعداي ءماز ەمەس: وڭىر­دە 2021 جىل­دىڭ 6 تامىزىنا دە­يىن كوروناۆيرۋس ينفەك­تسياسىن جۇقتىر­عانداردىڭ سانى 63 439 ادامعا جەتتى. وتكەن تاۋلىكتە 1038 تۇر­عىن­نان «جامان تۇماۋدىڭ» بەلگىلەرى باي­قالعان.

Arista مەيرامحاناسىندا بولعان توي­عا ورالماي بولماس. ماسەلەن، وب­لىس­تىق دەڭگەيدەگى جاۋاپتى قىز­مەت­تە جۇرگەن شەنەۋنىك جوعارى تۇر­عان باسشىسى باس يزەمەسە، مۇنداي بەي­باستاق ارەكەتكە بارماس ەدى عوي. قۇزىرلى ورگانداردىڭ تانىس باسشىلارى «بارماق باستى» دەمەگەنمەن، «كوز قىستىمەن» رۇقسات بەرمەگەندە ول ءوزىنىڭ قىزمەتتىك مانسابىن بايگەگە تىگىپ، تىعىلىپ توي جاساماعان بولار ەدى-اۋ دەگەن وي كەلەدى. ياعني جوعارىدان «ۇر-توقپاق» بولمايىنشا، بۇل ىستە ءتارتىپتىڭ ورناماسىن جۇرتتىڭ ءبارى ءبىلىپ وتىر. ال پاندەميا پەندە بالاسىن تاباعا سالىپ قۋىرعان مىنا زاماندا شەكتەۋدىڭ تالابى وسىلايشا ورەسكەل ءھام قاساقانا بۇزىلا بەرسە، اششى دا بولسا ايتايىق: جيىن-توي­دىڭ تۇبىمىزگە جەتەتىن ءتۇرى بار.

 

قاراعاندى وبلىسى

 

P.S. بەت قاتتالىپ جاتقاندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنەن مىناداي رەسمي اقپارات جەتتى. وندا ونلاين رەجىمدە وتكەن اپپارات كەڭەسىندە ءوڭىر باسشىسى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى حالەل ماقسۇتوۆتى كارانتين ءتارتىبىن ورەسكەل بۇزىپ، پاندەميا ءورشىپ تۇرعان كەزدە توي ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن قىزمەتىنەن بوساتقانى جونىندە حابارلانعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇزدە اۋا رايى قانداي بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 13:33

16 تامىزعا ارنالعان ۆاليۋتا باعامى

ەكونوميكا • بۇگىن، 09:47

1453 ادام كوروناۆيرۋستان جازىلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:06

جىگىتتەرمەن كۇش سىناسقان ارۋ

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 08:43

قىتايدان قالىپ قويدىق

سپورت • بۇگىن، 08:42

تابىستارى – 2 117 000 دوللار

سپورت • بۇگىن، 08:40

وليمپيادادان كەيىنگى ويلار

سپورت • بۇگىن، 08:35

جارىس قىزعان شاعىنا جەتتى

سپورت • بۇگىن، 08:34

تەحنوپارك تەگىن وقىتادى

قوعام • بۇگىن، 08:32

ۇقساس جاڭالىقتار