مالىمەت بويىنشا, ايماقتاعى ءشوپ شابۋ ناۋقانىنا 1670 ادام جۇمىلدىرىپ, 295 ءشوپ شاباتىن بريگادا تارتىلعان. شارۋا قوجالىقتارى مەن ءىرى سەرىكتەستىكتەردىڭ شابىندىق القاپتارىندا 1576 ءشوپ شاباتىن ماشينا جانە 1401 پىشەن نىعىزداپ جينايتىن تەحنيكا توقتاۋسىز جۇمىس ىستەپ جاتىر ەكەن. جالپى, وڭىردە شارۋاشىلىقتار مەن جەكە تۇرعىندار شابىندىققا 15,2 مىڭ گەكتار جەر پايدالانسا, جايىلىم ءۇشىن 899,9 مىڭ گەكتار جەر قولدانادى. سونداي-اق ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردان 164 گەكتار شابىندىق, 59 مىڭ گەكتار جايىلىم القابى تاعى بولىنگەن.
ال جەتىسۋ شارۋالارى قازىرگە دەيىن 1810 مىڭ توننادان استام ءشوپ دايىنداپ ۇلگەرگەن ەكەن. بۇل جوسپارلانعان جۇمىستىڭ دىڭ 64,2 پايىزىنىنا استامى تولىق اياقتالعانىن كورسەتىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە 285,4 مىڭ توننا پىشەن, 124,9 مىڭ توننا سابان, 55,7 مىڭ توننا مال جەمى قامباعا جينالعان كورىنەدى. ونىمدىلىك تە جامان ەمەس. تابيعي شابىندىقتىڭ ورتاشا ونىمدىلىگى ءار گەكتارىنان 15-25 تسەنتنەردەن اينالسا, جوڭىشقا مەن كوپ جىلدىق ءشوپ تۇرلەرى گەكتارىنان 35-40 تسەنتنەردەن ءونىم بەرىپ وتىر. سونداي-اق كۇزگى جيىن-تەرىن مەن ءشوپ دايىنداۋ جۇمىستارىنا 13,8 مىڭ توننا ديزەل وتىنى بولىنگەن بولسا, ونىڭ 1,8 مىڭ تونناسى ءشوپ شابۋ ناۋقانىنا جۇمسالماق. مۇنان بولەك, اۋداندار بىلتىردان قالعان جەم-ءشوپ قورىن تۇگەندەپ جاتىر ەكەن. ماسەلەن, اقسۋ, الاكول, ەسكەلدى, جامبىل, ۇيعىر اۋداندارىندا 30,2 مىڭ توننا مال ازىعىنىڭ قورى مۇرتى بۇزىلماي ساقتاۋلى تۇرعان كورىنەدى.
مال ازىعى دەمەكشى, جاقىندا تالعار اۋدانىندا ورنالاسقان «بايسەركە-اگرو» جشس جانىنان جەم دايىنداي جاڭا كاسىپورىن ىسكە قوسىلعنا بولاتىن. ەتتى جانە ءسۇتتى باعىتتاعى ءىرى قاراعا, قۇس پەن بالىققا ارنالعان 10 ءتۇرلى جەم دايىندايتىن زاۋىت جىلىنا 36,5 مىڭ توننالىق قۋاتتىلىققا يە ەكەن. ال ءوندىرىستىڭ جوبالىق قۇنى 1,4 ملرد تەڭگە. زاۋىتتا 15 جۇمىس ورنى اشىلدى.
- ءبىزدىڭ اۋداندا بۇعان دەيىن مۇنداي ءىرى زاۋىت بولعان جوق جانە مالدىڭ جەمى كورشى اۋدانداردان جەتكىزىلەتىن. ەندى زاۋىت تولىق قۋاتىنا شىققاندا, «بايسەركە اگرو» اگروحولدينگى مول جەم قورىن قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, اۋداننىڭ, ءتىپتى وبلىستىڭ اۋماعىنداعى مال وسىرۋمەن اينالىساتىن شارۋاشىلىقتار ءۇشىن زور پايدا اكەلمەك. قاجەتتى جەم قورىن قالىپتاستىرۋ مال باسىن كوبەيتۋگە مۇمكىندىك. سوندىقتان مال ازىعىن دايىندايتىن جاڭا زاۋىتتىڭ اشىلۋى ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى دەپ سەنەمىز, جالپى, تەحنولوگيانى ساقتاۋ, عالىمدارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ «بايسەركە اگرو» حولدينگى ءۇشىن ءاردايىم ءبىرىنشى ورىندا تۇرادى. ونىڭ ناتيجەسىن كورىپ كەلەمىز, - تالعار اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرمەك تولقىنوۆ.
ايتپاقشى, ەلىمىزدىڭ باتىسىنداعى قۋاڭشىلىق جايلاعان وڭىرلەر تۇرعىندارىنىڭ اۋىتپالىعىن جەتىسۋلىق شارۋلار دا ءبولىسىپ وتىر. ماسەلەن, تالدىقورعاندىق بەلگىلى كاسىپكەر, قوعام بەلسەندىسى الماسبەك سادىرباەۆ «ماڭعىستاۋعا كومەك» قورىن اشقان بولاتىن. بۇگىندە بۇل قورعا 7 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات جينالعان كورىنەدى. جينالعان قاراجاتقا 60 توننا ءشوپ, 68 توننا بيداي ساتىپ الىنىپ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى جەم-شوپتەن تارىققان شارۋاشىلىقتارعا جونەلتىلىپتى.
سونداي اق سارقان جانە ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جاناشىر جاستارى جينالىپ, شابىندىقتان ءوز كۇشتەرىمەن ءشوپ شاۋىپ, ونى قىزىلوردا مەن ماڭعىستاۋ ايماعىنا جونەلتكەن كورىنەدى. مىسالى, سارقاندىق جاستار ءبىرىنشى كەزەكتە 10 توننادان استام تايلانعان ءشوپ جىبەرسە, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ ەرىكتىلەرى 3 توننادان استام ءشوپ, 5 توننا جەم جانە اقشالاي كومەك كورسەتكەن. جالپى, الماتى وبلىسىنىڭ شارۋالارى وتكەن ايدا باستىس وڭىردەگى باۋىرلارعا 73 توننادان استام ءشوپ, 73 توننا جەم جانە اقشالاي كومەك جىبەرىپ ۇلگەرگەن. بۇل قايىرىم جاساۋ ءۇردىسى ءالى دە جالعاسا بەرمەك.
