10 قاڭتار، 2014

قۇس ءوسىرۋدى قۇنتتاعان

179 رەت كورسەتىلدى

اۋدان ىرگەسىندەگى اقسۇعىم اۋىلىنىڭ تۇرعىن­دارى مال ۇستاپ قانا قويمايدى، سونىمەن قاتار، ءار اۋلادان تاڭەرتەڭ ەستىلەتىن قۇس بىتكەننىڭ داۋىسى وسى شارۋاشىلىقتى ورىستەتكەندەردىڭ دە بارشىلىق ەكەنىنەن حاباردار ەتەدى. سونداي تۇرعىنداردىڭ ءبىرى – باعيلا كۇزباەۆا.

اۋدان ىرگەسىندەگى اقسۇعىم اۋىلىنىڭ تۇرعىن­دارى مال ۇستاپ قانا قويمايدى، سونىمەن قاتار، ءار اۋلادان تاڭەرتەڭ ەستىلەتىن قۇس بىتكەننىڭ داۋىسى وسى شارۋاشىلىقتى ورىستەتكەندەردىڭ دە بارشىلىق ەكەنىنەن حاباردار ەتەدى. سونداي تۇرعىنداردىڭ ءبىرى – باعيلا كۇزباەۆا. قۇس ءوسىرۋدى بىرنەشە جىلدان بەرى كاسىپ ەتىپ كەلە جاتقان جان بۇل ءىستىڭ دە قىر-سىرىن ابدەن مەڭگەرگەن. جىل سايىن جەر بۋسانىپ، كوك ءبۇر جارعان شاقتان باستاپ، قۇس  ۇيالارىن سايلاپ، سۋىتپاي العان جۇمىرتقالاردى ءار قۇستىڭ باۋىرىنا سالۋ قامىنا كىرىسەدى. بۇعان قوسا برويلەر، ۇيرەك، جۇمىرتقالاعىش تاۋىق تۇرلەرىن بالاپان كۇنىندە مولىنان ساتىپ الىپ باعادى.

– شىنىنا كەلسەك، بالاپاننىڭ كۇتىمى بالانىڭ كۇتىمىنەن ءبىر كەم ەمەس. اسىرەسە، برويلەر بالاپاندارى وتە نازىك-اق، سارىاۋىز بالاپاندار جەتىلىپ كەتۋ ءۇشىن جەم-سۋىنا قوسىپ، دارۋمەندەرمەن اۋىزداندىرامىز. مۇنىڭ ءبارى ولاردى شيراتۋ ءۇشىن قاجەت، – دەيدى باعيلا اپاي.

 ۇستىمىزدەگى جىلعى كوكتەمدە قۇسقا اۋەس جان 80 ۇيرەك، 50-دەن برويلەر، قاز، جۇمىرتقا بەرۋشى تاۋىق بالاپاندارىن ساتىپ الىپتى. سودان بەرى جاس بالاپانداردى جاسىل شوپكە جايىپ، قاناتتارى قاتايعانشا ءبىر تىنىم تاپپاعان. سول ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى بولار برويلەردىڭ ءۇش بالاپانىنان باسقاسىنىڭ ءبارى ەت الىپ، جەتىلىپ كەتكەن. ايتكەنمەن دە كۇننىڭ اتىسىنان كەشتىڭ باتىسىنا دەيىن ولاردى قاداعالاۋ باعيلا اپانىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسى.

– قۇستىڭ سوڭىندا جۇرگەن ماعان بالالارىم «اپا، قايتەسىز ازاپتانىپ، ۇيدەگى قۇس تا جەتپەيدى مە قاراۋعا»، دەيدى. بىراق كوكتەم تۋا سالىسىمەن شوجەلەردى كورگەندە سولاردى العىم، باققىم كەلىپ ىنتىزارىم اۋىپ تۇرادى. جىلدا جاساپ جۇرگەن كاسىبىم عوي. ازداعان بەينەتكە شىداساڭ، كۇزدە سونىڭ ءبارى وزىڭە زەينەت بولىپ قايتادى. قۇستاردى سويىپ، تازارتىپ ساتامىن، ۇيدەن دە كەلىپ الىپ كەتىپ جاتادى. قالعانىن كەلەسى كوكتەمگە دەيىن بالالاردىڭ نەسىبەسى عوي دەپ مۇزداتقىشقا سالىپ تاستايمىن. قۇستاردىڭ مامىعىن دا دالاعا تاستامايمىن، جاستىق جاساپ قويامىن. ىزدەگەندەر كەلىپ الىپ جاتادى. وتباسىمدا جالعىز مەن زەينەتاقى الاتىن، قالعاندارى قولداعى بار ءىرىلى-ۇساقتى مالدى قارايدى. جەمشوبىڭنىڭ ءبارى ساتۋلى، سول كەزدە مەنىڭ دە وتباسى بيۋدجەتىنە قوسقان ۇلەسىم كادەگە جاراپ جاتادى، – دەپ اعىنان جارىلادى قۇستىڭ ءتىلىن تاپقان ەڭبەكقور اپا. 

شىنىندا دا، ءبىز كەلگەن كۇنى اپاي تۇسكە دەيىن كەلىنى راۋشان ەكەۋى  جيىرماشاقتى برويلەر، ۇيرەك سويىپ، تازارتىپ، اپپاق قىلىپ جۋىپ، كەپتىرىپ جاتىر ەكەن. بۇگىنگە دەيىن 25 قاز، 70 ۇيرەك،  47 برويلەر ساتىپ تا ۇلگەرىپتى. ءاربىر قۇستىڭ سالماعى ەكى، ءۇش، ءتىپتى، بەس كيلوعا دەيىن تارتادى. 2 مىڭ جارىم، 3 مىڭ، 5 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلعان بۇل قۇستاردىڭ وتباسى قازانىنىڭ ءبۇيىرىن تولتىرۋعا قانشالىقتى سەپ بولىپ جاتقانىن ءوزىڭىز ەسەپتەي بەرىڭىز. وسى جەردە ەلباسىنىڭ «جاقسى جۇمىس ىزدەگەن ادام جاقسى تۇرادى»، دەگەن ءسوزى ويىمىزعا ورالا كەتتى.

جىل سوڭىندا قۇس ءوسىرۋشى كۇركەتاۋىقتان ءتورت-بەس، قازدان ەكى-ءۇش ۇيادان قالدىرادى. سوسىن تاعى دا ادەتتەگىدەي كەلەسى كوكتەمدە بالاپانداردى ماپەلەۋ ماۋسىمى باستالادى. اپايمەن اڭگىمەلەسىپ تۇرعانىمىزدا جان-جاعىمىزدان مايماڭداي باسقان قازدار مەن قوقيلانعان كۇركەتاۋىقتار، جەم ىزدەپ جۇگىرگەن تاۋىقتار قاۋمالاي باستادى. وزدەرىن باپتاعان جان جەم بەرەدى دەپ دامەلەنىپ جۇرگەن سياقتى. جۇرگەن جۇرىستەرىنە قاراپ قۇستاردىڭ جيناعان سالماقتارىن دا ويشا باعامداپ ۇلگەردىك. كورسەڭ كوز توياتىن، ساتساڭ اقشا قۇرايتىن قۇس شارۋاشىلىعى تەك تابىس كوزى عانا ەمەس، ءار اۋلانىڭ  ءسانى دە عوي، شىركىن، دەدىك ءبىز باعيلا اپايعا تابىس تىلەي تۇرىپ.

گۇلشات يبراگيمقىزى.

باتىس قازاقستان وبلىسى،

شىڭعىرلاۋ اۋدانى.

سوڭعى جاڭالىقتار

پاگانيني

ونەر • كەشە

وتىز جىلدىققا وي قورىتقان

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار