وبلىستىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى الىبەك ومىراليەۆ اپتا سوڭىنا دەيىن اۋىل اكىمدىگىنە 230 ۇمىتكەر تىركەلگەنىن ءمالىم ەتتى. ونىڭ 76-سى ساياسي پارتيالار ۇسىنعان ۇمىتكەر بولسا, 154-ءى – ءوزىن ءوزى ۇسىنعان.
ساياسي پارتيالار مەن جەكە ازاماتتاردىڭ ءوزىن ءوزى ۇسىنۋى بويىنشا ۇمىتكەرلەردىڭ تىركەلۋى 14 شىلدەگە دەيىن جالعاساتىنىن ەسكەرسەك, بۇل سان وسە تۇسەرى انىق. اۋىلدىڭ احۋالىن جاقسارتا ءتۇسۋ ماقساتىندا ناقتى باعدارلاماسى بار ازاماتتار ۇمىتكەر رەتىندە دوداعا تۇسۋگە بەل بايلاپ وتىر دەگەن سەنىم تۇرعىسىنان ايتساق, اكىم بولعىسى كەلەتىندەردىڭ كوپتىگى قۋانتادى, ارينە. ال سايلاۋشىلار – اۋىل تۇرعىندارى ءبىلىمدى, سانالى, ەلدىڭ قامىن ويلايتىن ازاماتتاردى تاڭداپ, سايلايتىن كەز كەلگەنىن ايتىپ جاتىر.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» جولداۋىندا اۋىل اكىمدەرىن تىكەلەي سايلاۋدى ەنگىزۋ قاجەتتىگى جونىندە باستاما كوتەرگەنى ءمالىم. سونداي-اق پرەزيدەنت اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەستە بىرقاتار مىندەت جۇكتەدى. ەل تاريحىنداعى ايتۋلى بەلەس دەپ ايتۋعا بولاتىن تاريحي ماڭىزى بار ساياسي ناۋقان – ءبىز ءۇشىن ستراتەگيالىق ءمانى ايرىقشا مىندەت. تۇڭعىش رەت ازاماتتارىمىز جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ باسشىسىن تىكەلەي سايلاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولماق. مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنىڭ 40 پايىزدان استامى اۋىلدا تۇراتىنىنا توقتالىپ, بۇل ساياسي شارا, ەڭ الدىمەن, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن جاسالىپ جاتقانىن جەتكىزگەنىن بىلەسىزدەر. بۇل سايلاۋدا قولىنان ءىس كەلەتىن, ناعىز ابىرويلى ازاماتتار سايلانسا دەيمىز. اۋىل اكىمى – تەك كرەسلودا وتىراتىن ادام ەمەس. ول بۇكىل تۇرعىننىڭ ماسەلەسىن جۇگىرىپ ءجۇرىپ شەشەتىن وتە جاۋاپتى, جاناشىر ازامات بولۋى كەرەك», دەدى وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ ماقتاارال, شاردارا جانە جەتىساي اۋداندارىنىڭ اقساقالدارىمەن كەزدەسۋدە.
ەلدى مەكەندەردەگى مۇنداي ساياسي دودا 2013 جىلى باستالعانى ءمالىم. ءتورت جىلدان كەيىن, ياعني 2017 جىلى تامىزدا 14 وبلىستاعى اۋداندىق ماڭىزى بار قالالار, اۋىلدىق وكرۋگتەر, اۋىلدىق وكرۋگتىڭ قۇرامىنا كىرمەيتىن كەنتتەر مەن اۋىلدار اكىمدەرى جەرگىلىكتى ءماسليحاتتار ارقىلى سايلانعان. كەشەگى وڭتۇستىك قازاقستان, بۇگىنگى تۇركىستان وبلىسىنىڭ اۋىلدارىندا سايلانعان اكىمدەردىڭ بىرقاتارى ءالى كۇنگە دەيىن اۋىلداستارىنىڭ سەنىمىنەن شىعىپ, ابىرويلى قىزمەت اتقارۋدا. مىسالى, تولەبي اۋدانى كيەلىتاس اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى, كەلەس اۋدانىندا 3 اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى, سارىاعاش اۋدانىندا 1 كەنت, 7 اۋىلدىق وكرۋگى اكىمدەرى 2013 جىلدان بەرى ابىرويمەن قىزمەت ەتىپ ءجۇر. دەگەنمەن ءتۇرلى سەبەپتەرمەن, سونىڭ ىشىندە قۇقىقبۇزۋشىلىققا جول بەرىپ, قىزمەتىنەن بوساتىلعان اكىمدەر دە از ەمەس.
وبلىستىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, ءوڭىر اۋماعىندا جىل سايىن اۋىل وكرۋگتەرىنىڭ اكىمدەرى سايلانىپ وتىرعان. ناقتىراق ايتساق, 2017 جىلى كەزەكتى ساياسي دودادا 119 اۋىل اكىمى ءتورت جىل مەرزىمگە سايلانعان. ال 2018 جىلى – 35, 2019 جىلى – 45, 2020 جىلى 49 اۋىل اكىمى سايلانعان. ياعني سايلاۋ وتكىزۋدە تاجىريبە بار, بىراق بۇل جولعى سايلاۋدىڭ ءجونى بولەكتەۋ. جەرگىلىكتى تۇرعىندار اتقارۋشى بيلىكتىڭ باسشىسىن تىكەلەي سايلاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولماق. سايلاۋشىلار اۋىل اكىمى بولۋعا بەل بۋعان بۇگىنگى ۇمىتكەرلەر مۇنداي سەنىمگە يە بولۋ ۇلكەن مارتەبە جانە قيىن دا كۇردەلى مىندەتتى ءمىنسىز اتقارىپ, اۋىلداستارىنا ادال قىزمەت ەتۋ زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنىن جاقسى بىلەدى دەگەن ويدا.
تۇركىستان وبلىسى