01 قاڭتار, 2014

اتار تاڭعا اق تىلەك

1221 رەت
كورسەتىلدى
13 مين
وقۋ ءۇشىن

02جاقسىلىقتارعا تولى جىل بولسىن

حالقىمىزدا «ەسكى جىل ەسىركە, جاڭا جىل جارىلقا» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوز بار. شىنى كەرەك, وتكەن جىلعا وكپەمىز جوق. ەكونوميكادا بولسىن, الەۋمەتتىك سالالاردا بولسىن دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسكەن كوشىمىز كولىكتى بولىپ, ىلگەرىلەي تۇستىك. ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالار ەكونوميكالىق دامۋعا سەرپىن بەرۋدە.

 

02

جاقسىلىقتارعا تولى جىل بولسىن

حالقىمىزدا «ەسكى جىل ەسىركە, جاڭا جىل جارىلقا» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوز بار. شىنى كەرەك, وتكەن جىلعا وكپەمىز جوق. ەكونوميكادا بولسىن, الەۋمەتتىك سالالاردا بولسىن دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسكەن كوشىمىز كولىكتى بولىپ, ىلگەرىلەي تۇستىك. ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالار ەكونوميكالىق دامۋعا سەرپىن بەرۋدە.

ءوزىم ەڭبەك ەتەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا دا اۋقىمدى شارۋالار اتقارىلىپ جاتقانىنا كوزىمىز جەتىپ وتىر. وسىنداي ىلگەرىلەۋگە ءىز اشاتىن باياندى باعدارلامالاردىڭ يگىلىگىن حالىق كورە باستادى. اسىرەسە, ىرعىز سەكىلدى شالعايداعى بىرىڭعاي مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن وڭىرلەر ءۇشىن «سىباعا», «جايىلىمدىق قوي شارۋاشىلىعى» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىنىڭ كومەگى كوپ بولىپ تۇر. مۇنداي ەلدىڭ دامۋىنا, حالىقتىڭ تۇرمىسىنىڭ تۇزەلۋىنە قىزمەت ەتەتىن باعالى باستامالار, مەملەكەتتىك باعدارلامالار جاڭا جىلدا دا جالعاسىن تابا بەرگەي, لايىم.

قازىر ەڭبەك ەتەمىن دەگەن ادامعا مۇمكىندىك مول. مەملەكەت تاراپىنان اۋىلدىق جەرلەردەگى جۇمىسسىزدىقتى جويۋعا باعىتتالعان قولداۋ-كومەك ىلگەرى كۇندەرگە سەنىمدى نىعايتا ءتۇستى. حالىق ەڭبەك ەتسەڭ, اۋىلدا دا قاتاردان قالماۋعا بولاتىنىن بەك ءتۇسىندى. ىرعىز ءوڭىرىنىڭ قاي ەلدى مەكەنىنە بارساڭىز دا شارۋاسى جايلى, مالى كۇيلى, كوڭىلى كوتەرىڭكى. وسىنىڭ بارلىعى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا زور كوڭىل ءبولىپ وتىرعانىنىڭ, اۋىلدىقتارعا دەگەن ىستىق ىقىلاسى مەن قامقور كوڭىلىنىڭ ارقاسى.

ءوزىم باسقاراتىن «التىن - اسەل» جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋ­لى سەرىكتەستىگى دە مەملەكەت كورسەتىپ وتىرعان وسىنداي ءمۇم­كىندىكتەردىڭ ناتيجەسىندە جىلدان-جىلعا تىم ءتاۋىر كور­سەت­كىشتەرگە جەتىپ كەلەدى. قازىر سەرىكتەستىكتە 6500 اسىل تۇقىمدى ەدىلباي قويى, 1200 جىلقى, 300 سيىر قىستاتىلۋدا. سەرىكتەستىك 70 ادامعا جۇمىس تاۋىپ بەرىپ وتىر. قازىر مالشى-جۇمىسشىلار وسىنشا مالدى قىستان شىعىنسىز شىعارۋعا جۇمىلۋدا.

قازاق قاشاندا جىلقىنى باسقا مالعا قاراعاندا, جانىنا جاقىن تۇتىپ, تورە ت ۇلىك دەپ باعالاعان.سوندىقتان الداعى جىلقى جىلىنان كۇتەرىمىز كوپ. 2014 جىل اسىل ارمانىمىز بەن ابزال تىلەگىمىز ورىندالار, ەلباسى العا قويعان مەرەيلى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنا جاقىنداتا تۇسەر ءىس-قيمىلدار جىلى بولسىن دەپ تىلەيمىن. ەڭ باستىسى, ەل امان بولسىن, ەلدى سوڭىنا ەرتكەن ەر امان بولسىن! تاۋەلسىز قازاقستانىمىز بەيبىت كۇننىڭ شۋاعىنا بولەنىپ, بەرەكە-بىرلىگىمىز ارتا بەرسىن! تورىمىزگە شىققالى تۇرعان جاڭا جىل ءاربىر وتباسىنا مول ىرىس-نەسىبە مەن باق-داۋلەت سىيلاسىن, بارشا قازاقستاندىققا باقىت اكەلسىن.

حاميت وتەۋ ۇلى,

«التىن-اسەل» جشس ديرەكتورى,

«پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى.

اقتوبە وبلىسى.

 

ەل ىرگەسى ەشقاشان سءوگىلمەسىن

زىمىراعان ۋاقىت سىناپتاي سىرعىپ, كوزدى اشىپ-جۇمعانشا ءبىر جىل دا وتە شىعىپتى. وتكەن جىل ەلىمىز ءۇشىن دە, سوت جۇيەسى ءۇشىن دە جارقىن وقيعالارعا, جەتىستىكتەرگە تولى جىل بولدى. ءبىز ءۇشىن ەڭ ۇلكەن جەتىستىكتىڭ ءبىرى بىلتىرعى قاراشا ايىندا قازاقستان سۋديالار وداعىنىڭ كەزەكتى ءVى سەزىنىڭ ءوتۋى بولاتىن. سوت جۇيەسىن ودان ءارى ءتيىمدى ەتە ءتۇسۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلاۋ ماقساتىمەن وتكەن بۇل قۇرىلتايعا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىسىپ, سوت رەفورماسىن دامىتۋعا باعىتتالعان ۇسىنىس-پىكىرلەرى مەن تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى اتاپ كورسەتتى. تۇيتكىلدى ماسەلەلەر بويىنشا ءىس-شارا بەكىتىلىپ, ونىڭ ناقتى ورىندالۋى باقىلاۋعا الىندى. الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كوپتەگەن مەيماندار قاتىسىپ, قازاقستاندىق سوت جۇيەسىنىڭ الەمدىك تالاپ دەڭگەيىنە ساي دامىپ كەلە جاتقانىن, ال سۋديالارعا قولداۋدىڭ مەملەكەت باسشىسى دەڭگەيىندە جاسالىپ وتىرعانىن كوزدەرىمەن كورىپ قايتتى. مۇنى دا وتكەن جىلدىڭ قازاقستان مارتەبەسىنىڭ ءبىر ساتىعا بيىكتەۋىنە قوسقان ۇلەسى وزگە جىلداردان ارتىقشىلىعى دەۋىمىزگە سايادى.

ال ادامدار ءۇشىن جاڭا جىل – سيقىرلى جانە ارمانداردىڭ ورىندالاتىن تاڭعاجايىپ مەرەكەسى ەمەس پە؟ سوندىقتان كەلە جاتقان جىل ءبىزدىڭ بەرەكەلى بىرلىگىمىزدى, جاراسىمدى تاتۋلىعىمىزدى, ۇيلەسىمدى تۇراقتىلىعىمىزدى نىقتاي تۇسەتىن جىل بولادى دەپ سەنەيىك. «وتان – قۋات, وتباسى – شۋاق» دەيدى قازاق حالقى. وسى ءبىر شۋاق شاشقان وتباسىلىق مەرەكە بارشاڭىزعا بەيبىت ءومىر, تىنىشتىق جانە مول جاقسىلىقتار اكەلسىن. بىرلىگىمىز نىعايا بەرسىن. بارلىق باستامالاردىڭ باعى جانىپ, جاڭا رەفورمالارعا, جاڭا تاجىريبەلەرگە, بيىك كاسىپتىك بەلەستەر مەن اسقار اسۋلارعا جەتەلەسىن! ەل ىرگەسى امان بولسىن!

نۇرعازى ابدىقانوۆ,

اقمولا وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى.

 

ءتىلىمىزدىڭ تۇعىرى نىق تۇرسىن!

باستالعان جىلعا اقساقالدىق تىلەك, پەيىل, ارينە, ەلىمىزدىڭ اماندىعى, تىنىشتىق تىرلىكتىڭ ۇزاعىنان بولۋى عوي. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك العانىن كورىپ, سول تاۋەلسىزدىك زاماندا ءومىر ءسۇرىپ جۇرگەنىمىزدىڭ ءوزى باقىت. كەلمەسكە كەتكەن وتكەننىڭ قيىندىقتارىن كوردىك. ەندى ءوز تىلىمىزبەن ءومىر ءسۇرىپ, كەلەر كۇندەرگە قازاق تىلىندە سويلەپ, جازىپ ەستەلىك قالدىرامىز عوي دەگەن سەنىم بار. مەملەكەتتىك ءتىل – قوعام بىرلىگىنىڭ باستاۋ بۇلاعى. مۇنى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارىندا ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. «قازاق ءتىلى, سونداي-اق, ءبىزدىڭ رۋحاني نەگىزىمىز دە بولىپ تابىلادى. ءبىز ۇرپاقتارىمىزعا بابالارىمىزدىڭ سانداعان بۋىنىنىڭ تاجىريبەسىنەن ءوتىپ, ءبىزدىڭ دە ۇيلەسىمدى ۇلەسىمىزبەن تولىعا تۇسەتىن قازىرگى ءتىلدى مۇراعا قالدىرۋعا ءتيىسپىز», دەپ ەلباسى قالاي جاقسى ايتىپ بەردى.

ءبىزدىڭ «قازاق ءتىلى» قوعامى دا تىلدىك قارىم-قاتىناس مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ارقىلى جاس­تاردى قازاقستاندىق پاتريوتيزمگە تاربيەلەۋ شارالارىنا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. قوعام مۇشەلەرى وتكەندى كورگەن ۇلكەندەر, ءبارى دە كەزىندە ۇستاز بولعان, زەينەتكە شىقسا دا ۇرپاعىنا ونەگەلىك جولىن ۇيرەتۋدى ۇمىتپاعان جاندار. ءبارىنىڭ دە ويى «ماقسۇتىم – ءتىل ۇستارتىپ, ونەر شاشپاق», دەپ اباي اتامىز ايتقانداي, جاستارعا تۋعان ءتىلىن ءبىلسىن, قادىرلەپ, ايالاپ, ساقتاسىن دەگەن وي تۇيگىزۋ.

سوندىقتان ءبارىمىز دە جاھاندانۋ زامانىندا وزگەگە ەلىكتەي بەرمەي, انا ءتىلىمىزدى قۇرمەتتەۋگە, سول تىلدە سويلەۋگە ءۇن قوسىپ ءجۇرمىز. وسى رەتتە, كوشەدەگى جارنامادا قاتە جازىلعان ءاربىر ءسوزدى كورگەن قازاقتىڭ ۇل-قىزى بەيقامدىق تانىتپاي, ونى تۇزەتۋگە اتسالىسۋى قاجەت دەپ بىلەمىز. بيىل وبلىس ورتالىعىندا وتكەن «تۇركىتىلدەس حالىقتار جازبالارى كۇندەرى» اپتالىعىنا جاس­تار قىزىعۋشىلىقپەن قاتىستى. وركەنيەت كو­شىندەگى كونە تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەنيەتىن, ءتىلىن, تاريحىن ايشىقتايتىن باعا جەتپەس اسىل قا­زىنانى ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتكىزۋ, تۋىستاس ءتۇر­كى حالىقتارى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى نى­عايتۋ – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ باستى پارىزدارىنىڭ ءبىرى.

ال سول قۇندى قازىنانىڭ ءبىرى – ءبىزدىڭ قازاق ءتىلىمىز. مەملەكەتتىك ءتىل جىلقى جىلىندا دا تۇلپارداي تۋلاي شاۋىپ, بايگەنىڭ الدىن بەرمەسىن دەگەن تىلەك ايتامىن.

توعايباي كەنتاەۆ,

وبلىستىق «قازاق ءتىلى»

قوعامىنىڭ توراعاسى.

پاۆلودار وبلىسى.

 

ەل مەرەيىن ءوسىرەيىك

«ءار جىلدىڭ ءوز نەسىبەسى بار» دەلىنگەندەي, تاريح ەنشىسىنە ەنىپ بارا جاتقان 2013 جىلدىڭ دا ايماعىمىز ءومىرىن ورنەكتەگەن ءىزى ايتارلىقتاي بولۋىن كوڭىلىمە ۇلكەن قۋانىش سانايمىن. ەلىمىزدىڭ وسۋىنە, ايماعىمىزدىڭ وركەندەۋىنە تىلەۋقور جان رەتىندە وركەندى وزگەرىستەرگە تاعى ءبىر مارقايىپ قالىپ وتىرمىن. بەلەستەن بەلەسكە كوتەرىلۋدەگى وبلىسىمىزداعى جاسامپاز جۇمىستار جاڭعىرىعى كارى جۇرەگىمدى جاسارتىپ تاستايدى ءاردايىم. اسىرەسە, ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا 29 جوبانىڭ ىسكە قوسىلۋى, 300 مىڭ شارشى مەترگە جۋىق تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, بەلگىلەنگەن مەجە اسىرا ورىندالىپ, جۇزدەگەن وتباسىنىڭ جەكە وتاۋ تىگۋى سەكىلدى جاڭالىقتارعا جانىم جادىراپ قالادى.

مەن كوپتى كورگەن ادام تۇرعىسىندا كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭ مەن بۇگىنگى جاڭا زاماندى سالىستىرا قارايتىنىم بار. سوندا تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقاننان بەرگى ۋاقىتتاعى عاجايىپ وزگەرىستەر تىپتەن ايقىن بايقالا تۇسەدى. ونىڭ ودان سايىن وركەن جايۋىنا ءبىر جاساپ قالامىن.

بۇگىنگى 90-عا تاقاپ قالعان جاسىمدا بىزگە ارمان بولعان ماقساتتاردىڭ شۋاعى شاشۋىن كورۋىم ماعان زور باقىت. تاعدىر كوكورىم 17 جاسىمدا مايدانعا اتتانىپ, سوعىس ءورتىنىڭ ورتاسىندا اياعىنا دەيىن بولىپ, تۋعان توپىراققا ورالىپ, جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارىپ, تاۋەلسىز ەلىمنىڭ ابىروي-بەدەلى اسۋىن كورۋدى ماڭدايىما جازىپتى. بۇدان ارتىق قانداي باقىت كەرەك!

سوعىس, ەڭبەك ارداگەرى رەتىندە جاستارمەن ءجيى كەزدەسىپ تۇرامىن. تالاپشىل, جاڭاشىل, ءبىلىمپاز بۋىن ەكەنى كوكىرەك كورىكتەندىرەدى. ولارعا «مەملەكەتىمىز سەندەردىڭ باقىتتى بولۋلارىڭا بارلىق جاعدايدى جاساپ جاتىر. سەندەر دە ادال ەڭبەكتەرىڭمەن, ءتالىمدى قاسيەتتەرىڭمەن مەملەكەت مەرەيىن ءوسى­­­­­رىڭدەر», دەپ باتامدى بەرەمىن. تۋىپ كەلە جاتقان جاڭا جىلدا بارشا قازاق­ستاندىق جاستارعا ايتار اق تىلەگىم وسى.

كامالي دۇيسەنبەكوۆ,

II جانە III دارەجەلى

«داڭق» وردەنىنىڭ يەگەرى.

قاراعاندى.

 

مەن باتامدى بەرەيىن...

جاڭا جىلدىڭ تورىمىزگە قادام باسۋى, ەلدىڭ جاڭارۋىنىڭ جارشىسى بولۋى – ەلەۋلى ءسات. جاڭا جىل باسى حالىقتى سانالى سەزىمگە, ەسەلى ەڭبەككە, ۇيىمشىلدىق پەن بىرلىككە جۇمىلدىرا تۇسەدى. جاڭا جىلدى كۇتكەندەر ونىڭ قازاق ەلىنە, ۇلان-بايتاق قازاق جەرىنە قۇت اكەلۋىن تىلەيدى. وسىعان بايلانىستى رەسپۋبليكا ازاماتتارى جاڭا جىلدى جىل سايىن ارنايى شاقىرىلعان سىيلى قوناقتاي قارسى الادى.

ەلدىڭ باتىستاعى بوساعاسى – جايىق ءوڭىرى دە جاڭا جىلدى لايىقتى تابىستارمەن قارسى الىپ وتىر. مۇندا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارا تۇسۋدە. شەكارالاس ايماقتا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە مادەني-كوپشىلىك قارىم-قاتىناستار تەرەڭ­دەپ كەلەدى. وسىنىڭ ءبارى ۇزاق جىلدارعا ارنالعان ەلىمىزدى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق جولدارىن بەلگىلەپ, ونى ويداعىداي ىسكە اسىرۋدا جيىرما جىلدان استام ۋاقىت بويى كورەگەندىك پەن كەمەڭگەرلىك كورسەتىپ كەلە جاتقان ەلباسى ساياساتىنىڭ ناتيجەسى ەكەنى اقيقات.

بارىمىزگە ءمالىم, 1997 جىلى قابىلدانعان «قازاقستان-2030» ستراتەگيالىق باعدارلاماسى مەرزىمىنەن اجەپتاۋىر ۋاقىت بۇرىن ورىندالىپ, ەندى ونىڭ قيسىندى جالعاسى رەتىندە ۇسىنىلعان «2050 ستراتەگيالىق» باعدارلاماسى قازاق ەلىنىڭ كوركەيۋى جولىنداعى باعدارشام رەتىندە بەلگىلەندى. ءيا, قازاقستاننىڭ بولاشاعى جارقىن, ەل تاۋەلسىزدىگى بەرىك ەكەندىگىنە ەشكىم كۇمان كەلتىرە المايدى. اتا-بابالارىمىز عاسىرلار بويى ارمانداعان تاۋەلسىزدىك بۇگىندە قازاق ەلى مەن جۇرتى الەمدەگى الپاۋىت 30 ەلدىڭ قا­تا­رىنا قوسىلۋعا العىشارت جاساي الادى دەسەك, قا­تەلەسپەيمىز. بۇل راسىندا دا ماقتانىش ەتۋگە تۇرارلىقتاي تاريحي ءسات, ءارى مۇنىڭ ءوزى الەمگە قازاق ەلىن مويىنداتا بىلگەن ەلباسىنىڭ ۇلان-عايىر ەڭبەگى مەن ونەگەسى دەپ بىلەمىز.

جاڭا جىلدا بارلىق وتانداستارىمىزعا زور دەنساۋلىق, باقىتتى تۇرمىس, ۇشقىر وي, قاجىماس قايرات, سارقىلماس شابىت تىلەيمىن. سونداي-اق, قازىنامەن قاتار اتالىپ جۇرگەن اعا بۋىن وكىلدەرى مەن ارداگەرلەر قاۋىمىنا قاتاردان قالىسپاڭدار, جونسىزگە جابىسپاڭدار, جاستارعا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋگە جالىقپاڭدار, كۇش-قۋاتتارىڭ ازايسا دا, جىگەرلەرىڭ جاسىماسىن, سىيلى قارتايا بىلىڭىزدەر دەمەكپىن. ال ەل بولاشاعى – جاستارعا ءبىلىمدى دە بىلىكتى, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ لايىقتى ازاماتتارى بولىپ قالىپتاسىڭدار, ءوز ۇلتىڭدى, ءتىلىڭدى, ءدىنىڭدى ارداقتاي بىلىڭدەر, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ تىزگىنىن بەرىك ۇستاپ, كوك بايراعىمىزدىڭ ماڭگىلىك جەلبىرەۋى ءۇشىن جاستىق جىگەرمەن ەڭبەك ەتىڭدەر دەپ اتالىق اق باتامدى بەرەمىن.

ءامىرحان قاراساەۆ,

عالىم-ۇستاز,

تىل جانە ەڭبەك ارداگەرى.

ورال.

سوڭعى جاڭالىقتار