وتكەن اپتادا ۆاكتسينالاۋ قارقىنى 1,6 ەسەگە ارتتى
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسويدىڭ ايتۋىنشا, الەمدە كۆي-ءدىڭ 182 ملن-نان استام جاعدايى تىركەلگەن. قازاقستاندا 29 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا COVID – 19-عا وڭ ناتيجەمەن 421 121 جاعداي جانە 56 942 كۆي ناۋقاس تىركەلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى 26 ماۋسىمنان باستاپ – «قىزىل ايماقتا». ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى اپتادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ 39%-عا وسكەنى بايقالادى.
نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىندا ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى قوسىمشا شەكتەۋ شارالارى ەنگىزىلدى, ولار حالىق كوپ جينالاتىن ورىنداردىڭ قىزمەتىن شەكتەۋگە باعىتتالعان. ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ, ساۋدا ۇيلەرىنىڭ جۇمىسىنا سەنبى جانە جەكسەنبى كۇندەرى تىيىم سالىنا وتىرىپ, جۇمىس كۇندەرى ساعات 17:00-گە دەيىن شەكتەلەدى (وسى وبەكتىلەردە COVID-19-عا قارسى جاپپاي ۆاكتسينالاۋ پۋنكتتەرىنىڭ ورنالاسۋىنا قاراماستان); قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ (مەيرامحانالار, ءدامحانالار, بارلار, اسحانالار) جۇمىسىنا سەنبى جانە جەكسەنبى كۇندەرى تىيىم سالىنا وتىرىپ, ءۇي-جاي ىشىندە ساعات 07.00-20.00 ارالىعىندا جانە اشىق اۋادا ساعات 07.00-22.00 ارالىعىندا (Ashyq جوباسىنا قاتىساتىن وبەكتىلەردى قوسپاعاندا); جابىق ازىق-ت ۇلىك ەمەس بازارلاردىڭ جۇمىسىنا سەنبى جانە جەكسەنبى كۇندەرى تىيىم سالىنا وتىرىپ, ساعات 20.00-گە دەيىن جۇمىس رەجىمى شەكتەلدى (وسى وبەكتىلەردە COVID-19-عا قارسى جاپپاي ۆاكتسيناتسيالاۋ پۋنكتتەرىنىڭ ورنالاستىرىلۋىنا قاراماستان); 100-دەن استام ادامنىڭ اشىق اۋادا بۇقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋىنە تىيىم سالىندى.
ا.تسوي اتاپ وتكەندەي, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قاراعاندى وبلىستارىندا اتالعان وڭىرلەردىڭ ەپيدەميالىق تاۋەكەلى جوعارى ايماققا نەمەسە «قىزىل ايماققا» كوشۋىنە بايلانىستى قوسىمشا شەكتەۋ شارالارى قابىلداندى. حالىقتى ۆاكتسينالاۋ جالعاسۋدا, شامامەن 5,2 ملن دوزا ۆاكتسينا پايدالانىلدى, ونىڭ ىشىندە 1-كومپونەنتپەن 3 246 795 ادام ەگىلدى, بۇل ءتيىستى حالىقتىڭ 32,8%-ىن قۇرايدى. ەكىنشى كومپونەنتپەن 1 954 372 ادام قامتىلدى. «بۇگىنگى كۇنى ەگۋ پۋنكتتەرىندە ۆاكتسينا دوزالارى جەتكىلىكتى: شامامەن ءبىرىنشى كومپونەنتتىڭ 800 مىڭ دوزاسى جانە ەكىنشى كومپونەنتتىڭ 1,4 ملن دوزاسى بار. ۆاكتسينا جەتكىزىلىپ جاتىر. وتكەن اپتادا ۆاكتسينالاۋ قارقىنىنىڭ 1,6 ەسە, وتكەن اپتادا 254 مىڭنان 405 مىڭعا دەيىن وسكەنىن اتاپ وتكەن ءجون», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
ۆاكتسينالاۋدىڭ تيىمدىلىگىنە تالداۋ جۇرگىزىلدى, ەلىمىزدە ۆاكتسيناتسيالانعاندار سانىنىڭ ءساۋىر-ماۋسىم ايلارى ارالىعىندا 1,3 ملن ادامنان 3,2 ملن ادامعا دەيىن وسۋىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ 2 ەسەگە تومەندەگىنى بايقالادى. «وسىعان بايلانىستى, دەلتا شتامىنىڭ پايدا بولۋىن جانە اتالعان شتامعا قارسى ۆاكتسينالاردىڭ تيىمدىلىگىن زەردەلەۋدىڭ جالعاسىپ جاتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, ۆاكتسينالاۋ ەلدەگى ەپيدەميالىق جاعدايعا جاعىمدى اسەر ەتەتىنىن ايتا كەتكەن دۇرىس», دەدى ا.تسوي.
ۆاكتسينالاۋ قارقىنىن كۇشەيتۋدى تاپسىردى
ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قورىتىندىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى سانيتارلىق-ەپيدەميالىق جاعداي وزگەرۋدە. COVID-19-بەن سىرقاتتانۋ دەڭگەيى ءوسىپ كەلەدى. الماتى قالاسىندا جانە باسقا وڭىرلەردە كوروناۆيرۋستىڭ دەلتا شتامىنىڭ ءوسۋى بايقالادى. ۆيرۋستىڭ رەپرودۋكتيۆتىك يندەكسى 1,2-گە دەيىن ءوستى, ينفەكتسيالىق توسەك ورىندار 27%, رەانيماتسيالىق توسەكتەر 24% تولى. كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋ قارقىنى بويىنشا «قىزىل ايماققا» نۇر-سۇلتان قالاسىمەن قاتار الماتى قالاسى, اتىراۋ, باتىس قازاقستان جانە قاراعاندى وبلىستارى كىردى. «سارى ايماقتا» – 5 ءوڭىر: شىمكەنت قالاسى, اقمولا, اقتوبە, قوستاناي جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارى. قالعان 7 ءوڭىر – «جاسىل ايماقتا».
بۇگىنگى تاڭدا 3,3 ملن-عا جۋىق ادام ءبىرىنشى كومپونەنتتى, 2 ملن-عا جۋىق ادام ەكىنشى كومپونەنتتى الدى. پرەمەر-مينيستر «قىزىل ايماقتاعى» بارلىق وڭىردە شەكتەۋ شارالارى قولدانىلىپ, مونيتورينگتىك توپتاردىڭ جۇمىسى كۇشەيتىلىپ, رەزەرۆتىك ينفەكتسيالىق توسەك ورىنداردىڭ دايىندىعى, ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ جەتكىلىكتىلىگى قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «اكىمدەر, اسىرەسە, ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, باتىس قازاقستان وبلىستارىندا ۆاكتسينالاۋ قارقىنىن كۇشەيتۋى قاجەت. ەڭبەك ۇجىمدارىندا, قىزمەت كورسەتۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىندا مىندەتتى ۆاكتسينالاۋدى ەنگىزۋ قاجەت ەكەنى انىق بايقالىپ وتىر», دەدى ا.مامين.
جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىسىم كورسەتۋشىلىككە
جول بەرىلمەيدى
ۇكىمەت وتىرىسىندا ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. بۇل جونىندە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ, ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆ, تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ, الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ بايانداما جاسادى.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ اتاپ وتكەندەي, قاۋىپسىزدىكتى ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا مينيسترلىكتىڭ الدىندا جەدەل شەشۋدى تالاپ ەتەتىن مىندەتتەر تۇر. ولار – بارلىق بەينەباقىلاۋ كامەراسىن بەكىتىلگەن تالاپتار مەن ستاندارتتارعا سايكەستەندىرۋ; قالا مەكتەپتەرىن ارنايى كۇزەتپەن قامتاماسىز ەتۋ; ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن «دابىل تۇيمەلەرىمەن» 100% قامتاماسىز ەتۋ; پەداگوگتەرگە جانە وقۋشىلارعا توتەنشە جاعدايلار مەن تەرروريستىك قاۋىپ تونگەن جاعدايدا قابىلداناتىن شارالار مەن الگوريتمدەردى ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ; پسيحولوگيالىق قىزمەتتەردىڭ ءرولى مەن جالپى تاربيە جۇمىسىن كۇشەيتۋ. ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە كەلەتىن بولساق, قازىرگى ۋاقىتتا مەكتەپتەر 100% بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, ولاردىڭ 55%-ى ستاندارتتارعا سايكەس كەلەدى. ەكىنشىدەن, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا «دابىل تۇيمەلەرىن» ورناتۋ جۇمىستارى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا ولاردىڭ سانى – 648 (9,3%).
پروبلەمانى شەشۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 980 ملن تەڭگە سوماسىندا قاراجات كوزدەلگەن. مامانداندىرىلعان كۇزەت قىزمەتى قالا مەكتەپتەرىنىڭ 38% (680) ەنگىزىلگەن. وسى ماقساتتارعا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان 828 ملن تەڭگە ءبولىندى. سونداي-اق بعم باسشىسىنىڭ مالىمەتىنشە, بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەكتەپ پەن ءۇي اراسىندا تەگىن تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى دا قامتاماسىز ەتىلەدى. «رەسپۋبليكادا 21 مىڭنان استام وقۋشى تاسىمالداۋ ۇيىمداستىرۋدى قاجەت ەتەدى. ولار ءۇشىن 758 اۆتوكولىك جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى ءۇش جىلدا اۆتوبۋس پاركى 203 بىرلىككە جاڭارتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا اۆتوكولىك ساتىپ الۋ قاجەتتىلىگى 515 بىرلىكتى قۇرايدى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
سونىمەن قاتار 7652 پەداگوگ-پسيحولوگ كۇن سايىن قيىن ومىرلىك جاعدايعا تاپ بولعان بالالارعا قولداۋ كورسەتەدى. 2019 جىلدان باستاپ پسيحولوگ-پەداگوگ مامانداردىڭ جالاقىسى كوبەيدى. ۇلتتىق تەستىلەۋدەن ءساتتى وتكەن جاعدايدا ولارعا بازالىق لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 30%-دان 50%-عا دەيىن قوسىمشا اقى تولەنەدى. «وقۋشىلاردى پسيحولوگيالىق قولداۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن پەداگوگ-پسيحولوگتاردىڭ سانىن ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا. مينيسترلىك ۇلگىلىك شتاتتار مەن لاۋازىمدار تىزبەسىنە وزگەرىستەر ەنگىزىپ جاتىر. وسىلايشا, پەداگوگ-پسيحولوگتەردىڭ جۇكتەمەسى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ سانىنا بايلانىستى بەلگىلەنەدى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
سونىمەن قاتار مينيسترلىك پسيحولوگيالىق قىزمەتتەرگە بىرىڭعاي تالاپتار مەن كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا بۋللينگتىڭ, كيبەربۋللينگتىڭ (كامەلەت جاسىنا تولماعاندار اراسىنداعى ءبىر-بىرىنە قىسىم كورسەتۋشىلىك) الدىن الۋ قاعيدالارىن ازىرلەۋدە. سونداي-اق مەكتەپ پەن اتا-انالاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ جاڭا فورماتىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆتىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىنگى تاڭدا مەكتەپ اۆتوبۋستارىنا قاجەتتىلىك 515 اۆتوبۋستى قۇرايدى. بالالاردى, ونىڭ ىشىندە تىرەك-قيمىل فۋنكتسيالارى بۇزىلعان جەتكىنشەكتەردى تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىرۋ كەزىندە بارىنشا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, جابدىقتالعان كولىك قۇرالدارىنا قويىلاتىن تەحنيكالىق تالاپتار ايقىندالدى: ءتورت نۇكتەلى قاۋىپسىزدىك بەلدىگى بار بالالارعا ارنالعان ورىندىقتار; بالالاردى سالوندا قالدىرىپ كەتپەۋدىڭ الدىن الۋ جۇيەسى; اپاتتىق جاعدايدا سالوننىڭ ارتقى جاعىندا ءبىر رەت باسۋ ارقىلى اشىپ شىعۋى; سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قوندىرعىمەن; جۇيەلەر مەن اگرەگاتتار توراپتارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ينتەللەكتۋالدى اۆتوماتتى تەكسەرۋ جانە ت.ب.
مەكتەپتەردى اۆتوبۋستارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «QazTechna» جشس (ساران ق.), «DaewooBusKazakhstan» جشس (سەمەي ق.), «HyundaiTransAuto» جشس (الماتى ق.) سەكىلدى وتاندىق كاسىپورىندار تارتىلۋدا. «ونەركاسىپتى دامىتۋ قورى ارقىلى اۆتوبۋستاردى ليزينگكە ساتىپ الۋ ءۇشىن بيىل 22 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ بيۋدجەتىنە جۇكتەمەنى تومەندەتۋ ءۇشىن اۆتوبۋستاردى ليزينگتىك قارجىلاندىرۋ شارتتارىنا اۆانستىق تولەمدى 15% پايىزدان 0% پايىزعا دەيىن تومەندەتۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى», دەدى ب. اتامقۇلوۆ.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە تەرروريستىك تۇرعىدان وسال ساناتىنا جاتقىزىلعان 8,8 مىڭنان استام ءبىلىم بەرۋ نىسانى بار. ولاردىڭ سانى وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا ۇكىمەتتىڭ ءتيىستى قاۋلىسىنىڭ قابىلدانۋىمەن 2,3 مىڭعا ارتتى. قازانداعى قايعىلى وقيعالاردى ەسكەرە وتىرىپ, وتكەن ايدا قازاقستاننىڭ وقۋ ورىندارىندا بارلىق جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرگە جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى, بىرقاتار كەمشىلىكتەر انىقتالدى. مەكتەپتەر 100% بەينەباقىلاۋ كامەرالارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. بىراق ونىڭ جارتىسىنا جۋىعى ستاندارتقا سايكەس كەلمەيدى. جۇمىس ىستەمەيتىن, توققا قوسىلماعان جانە دۇرىس ورناتىلماعان كامەرالار بار. وسىنداي كەمشىلىكتەر قاراعاندى وبلىسىندا كوپ تىركەلگەن. 505 مەكتەپتىڭ 84%-ىندا ءتيىستى بەينەكامەرا ورناتىلماعان. تۇركىستان وبلىسىنداعى 889 مەكتەپتىڭ 69,7%-ىندا بەينەكامەرالار تەحنيكالىق پارامەترگە ساي ەمەس. «مەكتەپكە كىرەتىن جانە شىعاتىن ەسىكتە, ءار قاباتتا, اۋلادا كامەرالار تۇرۋى كەرەك. ودان بولەك جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا كامەرالاردىڭ ءبىرازى قوسىلماعان. ەلىمىز بويىنشا تەك 1085 مەكتەپ قوسىلعان. بۇنداي پروبلەمالار شىمكەنت, الماتى, جامبىل جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا بار», دەدى قر ءىىم باسشىسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, جەرگىلىكتى جەرلەردە مەكتەپتەردى شۇعىل دىبىستىق جانە سيگنالدىق حابارلاۋ جۇيەلەرىمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرى دە تولىق شەشىلمەگەن. ولار ءار ءۇشىنشى مەكتەپتە عانا بار. مۇنداي جۇيەلەر قاۋىپتى نەمەسە داعدارىستىق جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە, بالالاردى ەۆاكۋاتسيالاۋ نەمەسە ىشكى بولمەلەرگە بوگدە ادامداردىڭ كىرۋىنە توسقاۋىل قويۋ ءۇشىن دەرەۋ دابىل بەرۋ قاجەت بولعان كەزدە كەرەك. الماتى, پاۆلودار جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنداعى مەكتەپتەر سيگنال بەرۋ جۇيەلەرىمەن جابدىقتالماعان. «بارلىق جەردە «دابىل تۇيمەلەرىن» ەنگىزۋ قاجەت. ولار بەلگىلى ءبىر جەردە بولۋى كەرەك. بۇل كەز كەلگەن قاۋىپ-قاتەر نەمەسە توتەنشە جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە كۇزەت ۇيىمدارىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان باقىلاۋ پۋلتتەرىنە جەدەل دابىل سيگنالىن بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا مۇنداي «دابىل تۇيمەلەرى» مەكتەپتەردىڭ 9,3%-ىندا عانا بار», دەدى ول.
مەكتەپتەردى تۋرنيكەتتەرمەن جانە قولجەتىمدىلىكتى باقىلاۋ جانە باسقارۋ جۇيەلەرىمەن جاراقتاندىرۋدا پروبلەمالار بار. ولارمەن مەكتەپتەردىڭ تەك 4% جانە 5% عانا جابدىقتالعان. مۇنداي جۇيەلەر نەگىزگى كىرۋ توپتارىنا ورناتىلۋى كەرەك. ولار مەكتەپ عيماراتتارىنا ارنايى ەلەكتروندى كارتالار ارقىلى كىرۋگە, سونداي-اق بالانىڭ مەكتەپكە كىرۋى جانە شىعۋى تۋرالى اتا-انالاردى سمس ارقىلى حاباردار ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر مۇنداي جۇيەلەر نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالالارىنىڭ بىرقاتار مەكتەپتەرىندە جۇمىس ىستەپ تۇر.
ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى
ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قورىتىندىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەل مەكتەپتەرىنە تەكسەرىس جۇرگىزۋ بارىسىندا تەرروريزمگە قارسى قاۋىپسىزدىكتى بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. وقۋ ورىندارىن مامانداندىرىلعان كۇزەتپەن قامتاماسىز ەتۋ, تۋرنيكەتتەر, «دابىل تۇيمەلەرى» مەن كامەرالار ورناتۋ جۇمىستارى جەتكىلىكسىز دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعان. كاسىبي كۇزەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەن مەكتەپتەردىڭ ەڭ كوبى نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىندا, قاراعاندى, شىعىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا مەكتەپتەردەگى بارلىق بەينەباقىلاۋ كامەرالارى بەلگىلەنگەن تالاپتارعا تولىق سايكەس كەلەدى. ء«بىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىندە قولايلى ءارى قاۋىپسىز ورتا قالىپتاستىرۋ – باسىم مىندەتتەردىڭ ءبىرى. وقۋ ورىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسىن ايتارلىقتاي جانداندىرۋ قاجەت. جەرگىلىكتى جەرلەردە بالالارعا قاتىستى جانە بالالار اراسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى كۇشەيتۋ تالاپ ەتىلەدى», دەدى ا. مامين.
ۇكىمەت باسشىسى وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىنە جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىنا دەيىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىك قۇرالدارىمەن: ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا شىعاتىن بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىمەن, مامانداندىرىلعان كۇزەتپەن, تۋرنيكەتتەرمەن جانە «دابىل تۇيمەلەرىمەن» قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
ءبىلىم مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, وسى جىلعى 10 شىلدەگە دەيىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول كارتاسىن بەكىتۋ مىندەتتەلدى. ءبىلىم, مادەنيەت, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرىنە بيىلعى 20 شىلدەگە دەيىن تەرروريستىك تۇرعىدان وسال ۆەدومستۆولىق وبەكتىلەردىڭ تەرروريزمگە قارسى قورعالۋىن ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىقتى بەكىتۋ تاپسىرىلدى.
ءبىلىم, ىشكى ىستەر, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىكتەرىنە جانە وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىنە بيىلعى شىلدە ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن توتەنشە جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە پەرسونال مەن وقۋشىلاردىڭ ءىس-قيمىل الگوريتمىن بەكىتۋ, ودان ءارى وقۋ ورىندارىندا تەرروريزمگە قارسى وقۋ-جاتتىعۋلاردى تۇراقتى نەگىزدە وتكىزۋ جۇكتەلدى. پرەمەر-مينيستر اكىمدىكتەرگە دەۆيانتتى مىنەز-ق ۇلىقتى بالالارمەن جۇرگىزىلەتىن جۇمىستا مەكتەپ پسيحولوگتەرى مەن كامەلەتكە تولماعاندار ءىسى جونىندەگى ينسپەكتورلار جۇمىسىن ۇيلەستىرۋدى كۇشەيتۋدى تاپسىردى.
