تۇڭعىش پرەزيدەنت – نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2018 جىلى ماقۇلداعان ەكسپو كەشەنىن كورمەدەن كەيىن پايدالانۋ تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا كورمە كەشەنى ەلوردانىڭ جاڭا ىسكەرلىك ورتالىعىنا اينالدى. ەكسپو بازاسىندا ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ جانە جەتەكشى دامۋ ينستيتۋتتارىن تارتۋ ءۇشىن تولىققاندى بيزنەس-ورتا قالىپتاسقان. سونىمەن قاتار كەشەن اۋماعىندا كەز كەلگەن دەڭگەيدەگى ءىس-شارالاردى وتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلعان زاماناۋي الاڭدار جۇمىس ىستەيدى. دامىعان ساۋدا, قوناقۇي جانە كولىك ينفراقۇرىلىمى ىسكەرلىك ورتالىق ەكوجۇيەسىنىڭ تۇراقتى دامۋىنا قولايلى جاعداي جاسايدى. القيسسا.
ەكسپو نىساندارى قالاي جۇمىس ىستەپ تۇر؟
2023 جىلدان باستاپ QazExpoCongress ۇلتتىق كومپانياسى ءوزىن ءوزى قامتاماسىز ەتەدى. كولەمى 25 گەكتاردى الىپ جاتقان الاڭدا 350 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن 15 نىسان ورنالاسقان. ولاردىڭ قاتارىندا NUR ALEM بولاشاق ەنەرگياسى مۇراجايى, Astana IT ۋنيۆەرسيتەتى, حالىقارالىق جاسىل تەحنولوگيالار جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالار ورتالىعى, «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى, Astana Hub IT ستارتاپتار تەحنوپاركى جانە باسقا دا كومپانيالار بار.
بۇدان بولەك ورتالىق اۋماعىندا «تسيفرلى ۇكىمەتتىڭ» كەڭسەسى جاسالىپ جاتىر. جاڭا كەڭسەنى جىل سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. بۇگىندە عيماراتتاردىڭ 98 پايىزى پايدالانىلادى. مۇندا ءار سالاداعى ءتۇرلى اۋقىمدى ءىس-شارالار دا ءوتىپ كەلەدى. ماسەلەن, جىل اياعىنا دەيىن ەكسپو-دا 15 كورمە ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. كونگرەسس ورتالىعىندا دا قوسىمشا ون ءۇش جيىن وتەدى. ۇلتتىق كومپانيا ساۋدا ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ بويىنشا دا جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر. ونىڭ اياسىندا 4 ترانسشەكارالىق حاب قۇرۋ كوزدەلگەن.
ۇلتتىق كومپانيانىڭ اكتيۆىندە 2102 ورىندىق نەگىزگى زالى بار كونگرەسس ورتالىعى جانە كوپفۋنكتسيونالدى الاڭ ءارى ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى كورمە ورتالىعى – ەكسپو حالىقارالىق كورمە ورتالىعى بار.
«QazExpoCongress» ۇلتتىق كومپانياسى» اق باسقارما توراعاسى اللەن ءشايجۇنىسوۆتىڭ ايتۋىنشا, ىسكەرلىك ورتالىقتاعى ماڭىزدى نىسانداردىڭ ءبىرى, اسىرەسە تۋريستەردى قىزىقتىراتىن ورىنعا اينالعان – NUR ALEM بولاشاق ەنەرگياسى مۇراجايى.
«2018 جىلدان باستاپ مۇراجايدا ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرىنىڭ قاتىسۋىمەن 150-دەن استام ويىن-ساۋىق جانە ءبىلىم بەرۋ ءىس-شاراسى ءوتىپ, ودان بولەك 500-دەن استام Kids&Students Future Energy اشىق ساباعى ۇيىمداستىرىلدى. كورمەدەن كەيىنگى كەزەڭدە NUR ALEM-گە 800 مىڭنان استام ادام كەلدى. شەتەلدىك تۋريستەردىڭ باسىم بولىگى تمد ەلدەرى, قىتاي, اقش, گەرمانيا, يتاليا, ءۇندىستان جانە تاعى باسقا ەلدەن كەلدى», دەيدى ول.
ايتا كەتەيىك, بيىل 1 قاڭتاردان باستاپ ماسكەۋدەگى «قازاقستان» ساۋدا-كورمە ورتالىعى QazExpoCongress ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ بالانسىنا قابىلدانعان. ونداعى ماقسات – قازاقستاندىق تاۋارلاردى رەسەي نارىعىندا ىلگەرىلەتۋ.
قازاقستان دۋبايداعى كورمەدە نە ۇسىنادى؟
ەسكە سالساق, دۋبايداعى ەكسپو-2020 كورمەسىن بىلتىر 1 قازاندا وتكىزۋ جوسپارلانعان بولاتىن. الايدا الەمدەگى ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى كورمە ءبىر جىل كەيىنگە قالدىرىلدى.
1 قازاندا باستالاتىن كورمە التى ايعا سوزىلىپ, كەلەر جىلدىڭ 31 ناۋرىزىندا اياقتالماق. بيىلعى تاقىرىبى – «اقىل-ويدى بىرىكتىرىپ, بولاشاقتى قۇرۋ». ونىڭ ءۇش ءمانى بار: مۇمكىندىك, ۇتقىرلىق, تۇراقتىلىق.
ال 2017 جىلى ەلىمىزدە وتكەن كورمە – حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمە (نەمەسە قىسقامەرزىمدى كورمە) بولعاندىقتان, ءۇش ايعا جوسپارلاندى.
الداعى كورمەدە قازاقستاننىڭ پاۆيلونى قانداي بولاتىنىن «QazExpoCongress» ۇلتتىق كومپانياسى» اق باسقارما توراعاسى اللەن ءشايجۇنىسوۆ ايتتى. «بۇگىندە ءبىزدىڭ پاۆيلون بويىنشا ەكى ۇسىنىس بار. ءبىرى – ونى جىلجىلمالى ەتىپ جاساپ, كەيىن ەلگە الىپ كەلۋ. ەكىنشى جولى – كورمەدەن سوڭ پاۆيلوندى دۋبايدا قالدىرىپ, سول جەردە قازاقستانعا ەكونوميكا مەن سىرتقى ساۋدا بويىنشا ينۆەستورلاردى تارتۋ. بىراق بۇل ۇسىنىس ءالى تالقىلانۋ ۇستىندە. ءبىزدىڭ پاۆيلوندى قۇرىلىس الەمىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال شۆەيتساريالىق كومپانيا سالىپ جاتىر. «نەگە وتاندىق كومپانيا ەمەس» دەگەن سۇراققا كەلسەك, الدىمەن قۇرىلىس الاڭى شەتەلدىكى, ەكىنشىدەن كەشەن جينالمالى بولادى, ياعني ونى ەلگە اكەلۋ مۇمكىندىگى بار. قازىرگى ۋاقىتتا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىسى اياقتالدى. تامىز-قىركۇيەك ايلارىندا پاۆيلوندى تەستىلەۋ سىناعىنان وتكىزەتىن بولامىز», دەدى.
قازاقستاندىق پاۆيلون ءتورت ايماقتان تۇرادى. ول – كيەلى مەكەندەر كارتاسى, مادەني مۇرا, تابيعي بايلىقتار جانە بيوساندىق.
ء«بىزدىڭ پاۆيلونعا كەلۋشىلەرگە الدىمەن ەلىمىزدىڭ شىعۋ تاريحىن باياندايتىن «شەجىرە» اتتى 6 مينۋتتىق تانىمدىق بەينەجازبا كورسەتىلەدى. سونىمەن قاتار, كورمەدە ەلوردانى ارنايى تانىستىراتىن بولامىز, سەبەبى نۇر-سۇلتان قالاسى جاس بولعانىمەن ينۆەستورلاردى تارتۋ جاعىنان الەم قالالارىنان كەم ەمەس. پاۆيلوننىڭ جالپى اۋماعى – 3 400 شارشى مەتر. الدىن الا بولجام بويىنشا قازاقستاننىڭ كورمە پاۆيلونىن 1 ملن حالىق كەلىپ كورەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر», دەيدى ا.ءشايجۇنىسوۆ.
«قازاقستان – ۇلى دالا ەلى» دەپ اتالاتىن ءبىرىنشى ايماقتا رەسپۋبليكانىڭ بىرەگەي تابيعاتى, كيەلى جەرلەرى مەن مادەني مۇرالارى كورسەتىلەدى. ال ەكىنشى ايماق نۇر-سۇلتان قالاسى مەن وڭىرلەرگە ارنالعان. ءۇشىنشى ايماقتا (Future road) ەلىمىزدىڭ بارلىق الدىڭعى قاتارلى جەتىستىكتەرىن كورسەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
QazExpoCongress وكىلدەرى اتاپ وتكەندەي, ءۇشىنشى ايماقتا بەينە كورسەتىلەدى. كەلۋشىلەردى قىزىقتىرۋ ءۇشىن ارنايى ينتەراكتيۆتى ويىندار وتكىزىلمەك. ءتورتىنشى ايماق – Final show. جوسپارلانعان بۇل جوبالاردىڭ بارلىعى كورمەنىڭ تاقىرىبىنا سايكەس: ياعني اقىل-ويدى قالىپتاستىرا وتىرىپ, ادام مەن جاساندى ينتەللەكت اراسىنداعى سيمبيوز كورسەتىلەدى.
سونداي-اق كومپانيا توراعاسى كورمە ءۇشىن ستەنديستەردى ىرىكتەۋ قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتتى. «قازىر ستەنديستەردى ىرىكتەۋ ءجۇرىپ جاتىر. ستەنديستەردى ءبىز وسىندا تەرەمىز. ماقسات – جاستارعا پاۆيلوندا جۇمىس ىستەۋگە بارىنشا مۇمكىندىك بەرۋ. ءبىز ولاردى تاماقپەن, قوناقۇيمەن, كەرەك-جاراقپەن, جول اۋىسىممەن جانە ت.ب. قامتاماسىز ەتەمىز. ولار ءۇش ايدان ەكى اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيدى», دەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق پاۆيلونى بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ۇلتتىق پاۆيلونىنا, Emirates, DP World, Enoc جانە اقش, ساۋد ارابياسى كورولدىگى, گەرمانيا, يتاليا, جاپونيا, شۆەيتساريا, قحر جانە ت.ب. ەلدەردىڭ كورپوراتيۆتىك پاۆيلوندارىنا جاقىن جەردەگى «مۇمكىندىكتەر» تاقىرىپتىق كلاستەرىندە ورنالاسقان.
حالىقارالىق كورمە ورتالىعى اشىلدى
ەكسپو شاعىن قالاشىعىندا حالىقارالىق كورمە ورتالىعى جۇمىس ىستەي باستادى. بۇل جەر «استانا ەكسپو-
2017» كورمەسى كەزىندە قويما بولعان ەكەن. كەيىن قويمانى ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا كورمە ورتالىعىن اشۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان.
«بۇل ورتالىقتا كىشىگىرىم عانا ەمەس, كەڭ اۋقىمدى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كورمەلەردى دە ۇيىمداستىرۋ مۇمكىندىگى بار. مۇنداي كورمە ورتالىعى قازان قالاسىندا بار. ال تاشكەنتتە ەندى سالىنىپ جاتىر, بىراق ونىڭ فورماتى باسقا. كورمە ورتالىعىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – كەڭدىگى. ياعني كەز كەلگەن فورماتتاعى شارانى ۇيىمداستىرۋعا ىڭعايلى. مىسالى, قازىر Automechanika Astana 2021 اتتى حالىقارالىق اۆتوموبيلدەر كورمەسى ءوتىپ جاتىر», دەدى QazExpoCongress ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ توراعاسى.
كورمە ورتالىعىنىڭ جالپى اۋماعى – 13 مىڭ شارتى مەتر. بىلتىر قىركۇيەك ايىندا اشىلعانىمەن, پاندەميالىق احۋالعا بايلانىستى وسى ۋاقىتقا دەيىن بىردە-ءبىر ءىس-شارا بولماعان.
ال الداعى ۋاقىتتا ULTTYQ ÒNIM, KIOSH-2021, IndustryWeek سىندى ءىرى حالىقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق Smart City Nur-Sultan اقىلدى قالالاردىڭ حالىقارالىق IT-كونگرەسىن وتكىزۋ جوسپاردا بار.
