وسىدان ءدال 45 جىل بۇرىن, 1976 جىلدىڭ جازىندا ماسكەۋدە جاس جۋرناليستەردىڭ بۇكىلوداقتىق سەمينار-كەڭەسى ءوتتى. يدەولوگياعا قاتتى كوڭىل بولىنەتىن كەز. جيىرما بەس پەن وتىزدىڭ اراسىنداعى قىلقانداي جاستار الدىندا كەڭەس جۋرناليستيكاسىنىڭ كىلەڭ ءبىر ىعايى مەن سىعايى ءسوز سويلەدى, باي تاجىريبەسىن ءبولىستى.
سولاردىڭ ءبىرى – اتاعى جەر جارعان پۋبليتسيست گەنريح بوروۆيكتىڭ جۋرناليست جۇمىسىنىڭ قادىرى جايىندا ايتقانى ەسىمدە قالىپ قويدى. «مىنا دۇنيەدە ءوزىنىڭ ءبىر ومىرىندە جۇزدەگەن جانداردىڭ ءومىرىن ءسۇرىپ كورگەندەي كۇي كەشەتىن, ونداعان كاسىپ يەلەرىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن سەزىنەتىن ەكى ماماندىق بار. ولاردىڭ قانداي ماماندىقتار ەكەنىن بىلەسىزدەر مە؟» دەگەن ەدى گەنريح اۆيەزەروۆيچ. قول كوتەرگەن جىگىت: «بىرەۋى – اكتەر ماماندىعى. اكتەر پاتشا دا بولادى, باقتاشى دا بولادى, سولدات تا بولادى...» دەگەن تۇرعىدا ايتتى دا توقتاپ قالدى. باسقا ەشكىم سۋىرىلىپ شىعىپ, ونىڭ ءسوزىن تولىقتىرا قويمادى. كۇتىپ تۇرمىز. «ەكىنشى ماماندىق – جۋرناليست», دەدى مەتر. ءبارىمىز سەرپىلىپ سالا بەردىك. ءسويتتى دە, ءسوزىن بىلاي جالعادى: «جۋرناليست ءبىر اپتادا دارىگەردىڭ, كەلەسى اپتادا مۇعالىمنىڭ, ودان كەيىنگى اپتادا سپورتشىنىڭ ىشكى دۇنيەسىنە ەنىپ, سولاردىڭ كەيپىنە كىرىپ جاتادى, سول ماماندىقتاردىڭ ءبارىنىڭ دە جاي-جاپسارىن جالپىلاما بولسا دا جان-تانىمەن سەزىنە الادى. سوندىقتان دا سىزدەر – ادامعا ءبىر-اق رەت بەرىلەتىن مىنا ومىردە تىرشىلىكتىڭ بارىنشا كوپ قىرىن كورۋگە مۇمكىندىك جاسايتىن ەڭ جاقسى ماماندىقتى تاڭداعان باقىتتى ادامسىزدار»... وسى ءسوزدى ۇمىتقان ەمەسپىن. جۋرناليستىك جولدى تاڭداعان جاستار بىلە ءجۇرسىن دەپ ەسكە سالىپ جاتىرمىن.
ءيا, جۋرناليست – باقىتتى بولۋعا بارىنشا كەڭ جول اشا الاتىن ماماندىق. گەنريح بوروۆيك ايتقانداي, نەشە ءتۇرلى ادامداردىڭ ءومىرىن ءسۇرىپ كورۋدىڭ, نەشە ءتۇرلى كاسىپتىڭ قىر-سىرىن سەزىنىپ قالۋدىڭ سىرتىندا, بۇل ماماندىقتىڭ ساعان سىيلايتىن مۇمكىندىگىنىڭ ءوزى قىرۋار. وسى كاسىپتى يگەرگەنىڭ ءۇشىن عانا, اقپارات قۇرالىندا جۇمىس ىستەيتىنىڭ ءۇشىن عانا ساعان بۇكىل ەلگە ءسوز ارناۋ قۇقى, مەملەكەتتەگى قوعامدىق قۇبىلىستارعا باعا بەرۋ قۇقى بەرىلەدى. ونداي قۇق اكىمگە دە, مينيسترگە دە بەرىلمەيدى. نەگە دەيسىز عوي؟ نەگەسى سول, اكىم باسقا وبلىستىڭ جۇمىسىنا باعا بەرسە-اق, مينيستر وزگە سالاعا ارالاسسا-اق باسى داۋعا ىلىگەدى. ەل تۋرالى سويلەۋ – ءجۋرناليستىڭ ەنشىسى. باسقالار سالاعا جاۋاپ بەرەدى, جۋرناليست ساناعا جاۋاپ بەرەدى. سالا ۇكىمەتتى قۇرايدى, سانا قوعامدى قۇرايدى. مىنە, وسىدان جۋرناليستىك جۇمىستىڭ بولەكشە جاۋاپكەرشىلىگى تۋىندايدى.
نە ايتارى بار, وكىنىشكە قاراي, ءدال قازىر جۋرناليستيكانىڭ جانى جۇدەۋلەنىپ, جالى جىعىلىپ تۇرعان كەزى. بۇلاي دەگەندە قارجى قىسپاعىنان ءىسساپارلاردىڭ جوققا جۋىقتاعانىن, جۋرناليستەردىڭ ءومىردى ءبىلۋى كەمىگەنىن, پاندەميا قۇرساۋىنان جۇرتشىلىقپەن ەتەنە ارالاسۋدىڭ ازايعانىن ايتقالى تۇرعان جوقپىن. جاپپاي كوممۋنيكاتسيانىڭ جاھاندى جايلاۋى جۋرناليست قىزمەتىنىڭ قادىرىن قاشىرۋ قاۋپىن اكەلە جاتىر. ازاماتتىق جۋرناليستيكا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ كاسىبيسىزدەنۋىن كۇشەيتە ءتۇسىپ وتىر. «كەز كەلگەن كىسى جازا الاتىن نارسەنى بۇلارعا بەس جىل بويى نەسىن وقىتادى؟» دەپ تاڭ-تاماشا قالاتىندار دا تابىلادى. وسىنداي كەزەڭدە ءبىز نامىستى قامشىلاپ, كاسىبي شەبەرلىكتى شىڭداۋعا كوبىرەك كوڭىل بولۋگە ءتيىسپىز. ەلدىڭ ءومىرىن وزگەرتۋ حالىقتىڭ كوڭىلىن وزگەرتۋدەن باستالعانى ءجون. سىن ساعاتتا ادامداردىڭ ساعىن سىندىرۋعا, ءۇمىتىن ۇزدىرۋگە كوپ اقىلدىڭ كەرەگى جوق, وسىنداي كەزەڭدە قايراتتى قامشىلاۋعا, نامىستى وسقىلاۋعا, ەرتەڭگى كەلەر جاقسىلىققا سەندىرۋگە, سوعان ۇمتىلدىرۋعا كوپ اقىل دا كەرەك, كوپ شەبەرلىك تە كەرەك. ءتۇپتىڭ تۇبىندە ءدال سولاي بولارىنا سەنەمىز.
ءوز اتىمىزعا قايتادان تولىق تيگەنىنە ەكى جىل تولعان كاسىبي مەرەكەمىز قۇتتى بولسىن, ارداقتى ارىپتەستەر! جازار جاقسىلىعىمىز, جەتكىزەر جاڭالىعىمىز كوبەيسىن!
ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ,
2003-2004 جىلدارداعى
اقپارات ءمينيسترى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى
