سارتاپ بولعان ساعىم جىلدار سۋرەتى كوكىرەگىڭنەن وشپەيدى ەكەن. كوڭىلىڭنىڭ ءبىر بۇرىشىندا بۇيىعىپ جاتادى. ءتول مەرەكە قارساڭىندا تۇس-تۇستان اندىزداپ, باس كوتەرىپ ويعا ورالىپ قويادى. سونداي ءبىر وقيعانىڭ جادىما ورالىپ تۇرعانى. سوناۋ 1980 جىلداردىڭ باسى. بەرەكەلى قوڭىر كۇز. القابىندا اقىق ءدان تەربەلگەن ارقا ءتوسىن جيىن-تەرىن دۇبىرلەتىپ تۇر. ەل ەگىن وراعىنا كىرىسكەن. ىرزىقتى شاشپاي-توكپەي جيناپ الۋعا جۇمىلعان جۇرتتىڭ ىشىندەگى ءىسى ونىك, ەڭبەگىمەن وزگەگە ۇلگى بولارلىق دالا ەرلەرىنىڭ بەرەكەلى بولمىسىن كورسەتپەك بولىپ كوكشەتاۋ وبلىسىنىڭ زەرەندى اۋدانىنا قاراستى «لەنين جولى» كەڭشارىنا ىسساپارمەن بارا قالدىق. كەڭشاردىڭ پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى امانگەلدى اقىنوۆ شارۋا جايىن تىڭداپ العان سوڭ اعايىندى مەحانيزاتورلار ماتاعاروۆتار اۋلەتىن ۇسىندى. ءبىر اۋلەتتەن قۇرالعان تۇتاس زۆەنو. ءبارى سايدىڭ تاسىنداي ىرىكتەلگەن, الدىنان جۇمىس ۇركىپ وتىراتىن مايتالمان مەحانيزاتورلار. حاتشىنىڭ ءجون سىلتەۋىمەن بىرلىگى بەكەم, بەرەكەسى مول زۆەنو مۇشەلەرىنىڭ قاجىرلى ەڭبەگىن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الدىم. كەلەسى كۇنى «پراۆدا» گازەتىندە جارق ەتە ءتۇستى. كەيىن امانگەلدى اقىنوۆتىڭ جىر قىلىپ ايتقانى بار. گازەت جارىق كورگەن كۇنى سۋرەتكە كوزى تۇسكەن وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ورازبەك قۋانىشەۆ كەڭشارعا ءوزى بارىپ, زۆەنو مۇشەلەرىنىڭ ەسەلى ەڭبەگىنە العىس ايتىپ, سۋرەتتەرى شىققان گازەتتى تاپسىرىپتى. مەرەيىم ءوسىپ قالدى. شىنتۋايتىندا بۇل مەنىڭ عانا مەرەيىم ەمەس, ءباسپاسوزدىڭ مەرەيى ەدى. وسى وقيعا جادىما ورالعان سايىن ءباسپاسوزدىڭ قۇدىرەتى كەرەمەت ەدى-اۋ دەگەن ءبىر وي كوڭىلدى مەڭدەيتىنى بار.
گازەت بەتىنە ءبىر سۋرەتىڭ, جالعىز اۋىز ءسوزىڭ باسىلسا, توبەڭ كوككە جەتكەندەي قۋاناتىن بالاڭ سەزىم باۋراعان 1967 جىلدارى قاراعاندى وبلىسىنىڭ بۇرىنعى جەزدى اۋدانىنىڭ «وكتيابر تۋى» گازەتىنە جۇمىسقا ورنالاستىم. قولىمنان جەتەكتەپ اكەلىپ, سيقىرلى الەمنىڭ تابالدىرىعىن اتتاتقان قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ ءىرى وكىلى – كوبەيسىن ەڭسەباەۆ ەدى. اتتەڭ, ءبىر اۋلەتتىڭ جالعىزى بولعاندىقتان, ارتىنا قارايلاپ, الىسقا ۇزاپ شىعا المادى. ايتپەسە قالامى جۇيرىك, كىسىلىگى مول كوبەيسىن اعا كەز كەلگەن باسىلىمنىڭ باعىن جاندىرىپ, باعاسىن ارتتىراتىن قالامگەر. سول كىسى ماعان: «سوۆەتجان, سۋرەتىڭە ءماتىن جازاسىڭ, شەكەسىنە جولىن, ءبولىمىن كورسەتەسىڭ» دەپ تاپتىشتەپ تۇسىندىرەتىن. ءالى ەسىمدە, ول كەزدە قاراعاندى وبلىستىق «ورتالىق قازاقستان» گازەتى اپتاسىنا التى رەت شىعادى. اۋداندىق گازەتتە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىمدە ەل ومىرىنەن شاعىن حابارلار, سۋرەتتەمەلەر, وچەركتەر جازىپ تۇردىم. البەتتە, كەيىپكەرلەرىمنىڭ سۋرەتىن ءوزىم تۇسىرەمىن.
شىنايى مامان بولۋ ءۇشىن تالاپقا قوسا بەرىك ءبىلىم قاجەت. س.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ كۇندىزگى بولىمىندە وقىپ, ءبىلىم الۋعا ۇمتىلدىم. ول كەزدەگى ءتارتىپ بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ىرىكتەۋىنەن ءوتۋ ءۇشىن باسىلىمداردا جاريالانعان ماتەريالدارىڭ بولۋى قاجەت. «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ رەداكتورى ۇزاق باعاەۆتىڭ بەرگەن مىنەزدەمەسى ءالى كۇنگە دەيىن ساقتاۋلى تۇر. مىنەزدەمەدە بىلاي دەپ جازىلعان: «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ شتاتتان تىس ءتىلشىسى سوۆەت ماعزۇموۆ جولداس 1968 جىلدان باستاپ ۇزبەي جازىپ كەلەدى. ول بۇل ۋاقىت ىشىندە قىسقا حاباردان باستاپ وچەرككە دەيىن جازدى. اتاپ ايتقاندا, «شابىتتى شاحتەرلەر», «العىسقا بولەنگەن ادام» اتتى وچەركتەرى مەن باسقا ماتەريالدارى جارىق كوردى. قاراعاندى وبلىسىنىڭ كوپتەگەن ەڭبەك وزاتتارىن تۇسىرگەن بىرنەشە سۋرەتى دە باسىلدى».
تالاپكەر ءۇشىن تاۋداي باعا. «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ كەڭسە مەڭگەرۋشىسى ماعزۇم كوشەكوۆ مىنەزدەمە جازىپ بەردى. وسى ارادا ەسىمدە قالعان ءبىر جاي, حاتقا باسىلعان ءموردىڭ جارتىلاي عانا تۇسكەنى. جان جادىراتار جىلى ءسوزى دە جادىمدا.
– بالامسىڭ عوي, الدىڭنان جارقىن جول اشىلا بەرسىن, – دەپ جالما-جان ءموردى ەكىنشى رەت باسقان.
وسىلايشا, جاقسى مەن جايساڭنىڭ اق باتاسى قولداپ, جولىم بولدى. قازىر ويلايمىن, وقۋعا تۇسكەندە عانا ەمەس, جالپى, جۋرناليستيكا سالاسىندا دا. ءبىلىم الىپ جۇرگەن كەزدە دە رەسپۋبليكادا قازاق تىلىندە شىعاتىن بارلىق باسىلىمدا سۋرەتتەرىم جاريالانىپ تۇردى. ەكىنشى كۋرستا وقىپ جۇرگەنىمدە رەسپۋبليكالىق «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ ءفوتوتىلشىسى ەنگەلس چي-كو-ۆاننىڭ ادەيى ىزدەپ كەلگەنى بار. تىرناقالدى تۋىندىلارىممەن تانىسقان اتاقتى ءفوتوتىلشى فوتو ونەرىنىڭ قىر-سىرىن ۇعىندىردى. 1970 جىلى حالىقارالىق بايقاۋعا كەڭەس وداعىنىڭ اتىنان قاتىسىپ, باس بايگەنى ۇتىپ العان اسا دارىندى سۋرەتشى مەن قۇمارتقان ولكەنىڭ وزىندىك سىرىن كوكىرەگىمە قۇيىپ بەردى دەسەم دە بولار. ءتىپتى تاماق الىپ بەرىپ, قامقورلىعىن كورسەتىپ وتىرىپ, قانداي سۋرەت ءتۇسىرۋىم كەرەكتىگى تۋرالى تاپسىرمالار بەرەتىن. تاپسىرمالارىن مۇقيات ورىندايتىنمىن. وبەكتيۆىمە ىلىنگەن سۋرەتتەر گازەت بەتىندە شىعىپ جاتاتىن. ەنگەلس چي-كو-ۆان رەسپۋبليكالىق «قازاقستان پيونەرى» گازەتىنىڭ رەداكتورى, بەلگىلى اقىن فاريزا وڭعارسىنوۆاعا قولىمنان جەتەكتەپ اكەلىپ, تابىس ەتتى. باس رەداكتور ەنگەلس تانىستىرعاننان كەيىن بە ەكەن, ءبىراۋىز ءسوز ايتپاستان جۇمىسقا قابىلدادى. ومىردەگى ءبىر باقىتىم, جاقسى مەن جايساڭعا جولىعىپ, جولىم بولىپ تۇردى.
ءتورتىنشى كۋرستا وقىپ جۇرگەن كەزىمدە رەسپۋبليكاعا ەسىمى بەلگىلى قارىمدى قالامگەر ساپار بايجانوۆ «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە قىزمەتكە الدى. ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەنشە قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ مايتالماندارىمەن بىرگە جۇمىس ىستەدىم.
تاعى ءبىر كوڭىل توعايتار دۇنيەم, ۇزاق جىلعى جۇمىس بارىسىندا قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىمەن بىرگە بىرنەشە مەملەكەت باسشىلارىن سۋرەتكە تۇسىرگەن ەكەنمىن. تۇتاس ءبىر ءداۋىردىڭ جىلناماسىن جاسادىم دەسەم دە بولادى. جان اياماي, ۋاقىتپەن ساناسپاي ىستەگەن ءىسىمنىڭ ناتيجەسى بولعاندىعىنا شۇكىرشىلىك دەيمىن.
ءبىر كەزدە رەسپۋبليكالىق «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ باسشىلارىنان وقۋعا تۇسۋگە جولداما العاندىقتان, بۇگىنگى ەل گازەتى – «ەگەمەن قازاقستان» مەن ءۇشىن وتە ىستىق. شىعا باستاعانىنا ءجۇز جىل تولۋىنا وراي وتكىزىلگەن مەرەيلى مەرەكە بارىسىندا مەرەكەلىك مەدالمەن ماراپاتتادى. ەڭ باستىسى, ۇزاق جىلدارعا سوزىلعان ارىپتەستىكتىڭ ۇزىلمەۋى.
سوۆەتبەك ماعزۇموۆ,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى
